Στον «πάγο» μπαίνει προσωρινά η ιστορική απόφαση του Ισραήλ για την επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, καθώς η ψηφοφορία στην Κνεσέτ αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή, υπό το βάρος των εκρηκτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.

Η αναβολή δεν σημαίνει ότι η ισραηλινή κυβέρνηση υπαναχωρεί. Το σχετικό νομοσχέδιο είχε εγκριθεί ομόφωνα τον προηγούμενο μήνα, σηματοδοτώντας μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στην ισραηλινή εξωτερική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική διαδικασία δεν πρόκειται να ολοκληρωθεί πριν από τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026.

Η Κνεσέτ κλείνει στο τέλος της εβδομάδας για το θερινό διάλειμμα και δεν αναμένεται να επιστρέψει σε κανονική λειτουργία πριν από την εκλογική αναμέτρηση. Αυτό σημαίνει ότι η τελική αναγνώριση παραπέμπεται στη νέα κυβέρνηση και στη νέα κοινοβουλευτική σύνθεση.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι.

Οι σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας έχουν εισέλθει σε μία από τις χειρότερες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας τους. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει υιοθετήσει σκληρή ρητορική κατά του Ισραήλ από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, με αποτέλεσμα οι διπλωματικές γέφυρες μεταξύ των δύο χωρών να έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο.

Την ίδια ώρα, η ένταση με το Ιράν, οι ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή και η προσπάθεια της Άγκυρας να επιστρέψει στο πρόγραμμα των F-35 έχουν δημιουργήσει ένα νέο και ιδιαίτερα επικίνδυνο σκηνικό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, η Άγκυρα επιχείρησε να αποσπάσει από τον Ντόναλντ Τραμπ την πολιτική έγκριση για την πώληση των αμερικανικών μαχητικών. Μια τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και θα προκαλούσε έντονη ανησυχία στο Ισραήλ.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων αποκτά σαφή γεωπολιτική διάσταση. Δεν αποτελεί μόνο μια πράξη ιστορικής δικαιοσύνης, αλλά και ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς την Τουρκία.

Για χρόνια, το Ισραήλ απέφευγε να λάβει επίσημη θέση, παρότι η ιστορική και ηθική διάσταση του ζητήματος ήταν προφανής. Η πραγματική αιτία ήταν οι στρατηγικές σχέσεις με την Άγκυρα και κυρίως με το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο αποτελεί σημαντικό ενεργειακό και αμυντικό εταίρο του Ισραήλ.

Η ομόφωνη κυβερνητική έγκριση του περασμένου μήνα έδειξε ότι αυτές οι ισορροπίες πλέον μεταβάλλονται. Η Ιερουσαλήμ εμφανίζεται διατεθειμένη να εγκαταλείψει την παραδοσιακή της αυτοσυγκράτηση και να χρησιμοποιήσει το ζήτημα ως εργαλείο πολιτικής πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.

Η τουρκική αντίδραση ήταν άμεση. Η κυβέρνηση Ερντογάν χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «πολιτικά υποκινούμενο», επιβεβαιώνοντας εμμέσως ότι αντιλαμβάνεται πλήρως το βάρος της εξέλιξης. Ανάλογη ήταν και η αντίδραση του Αζερμπαϊτζάν, το οποίο κάλεσε το Ισραήλ να κάνει πίσω.

Η τελική ψηφοφορία μπορεί να αναβλήθηκε, αλλά η πολιτική αλλαγή έχει ήδη συντελεστεί. Για πρώτη φορά, η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων δεν βρίσκεται στο περιθώριο της ισραηλινής πολιτικής, αλλά στο κέντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία.

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι εάν το θέμα θα επανέλθει, αλλά πότε και με ποια ένταση θα τεθεί ξανά προς ψήφιση μετά τις εκλογές.

Γενοκτονία των Αρμενίων Ισραήλ