Το πρωτοφανές κύμα παράτυπης μετανάστευσης από το Μαρόκο προς τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα (Ceuta/Sebta), με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να περνούν μέσα σε λιγότερο από ένα 24ωρο στην ισπανική επικράτεια, δεν αποτελεί για τον γνωστό Τούρκο δημοσιογράφο και αναλυτή Μουράτ Γετκίν ένα απλό μεταναστευτικό επεισόδιο. Αντιθέτως, το παρουσιάζει ως μια υπόθεση με βαθύ γεωπολιτικό υπόβαθρο, στην οποία διακρίνει ενδείξεις συντονισμένων πιέσεων προς την Ισπανία, με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.

Η προσέγγιση του Γετκίν προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον και στην Ελλάδα. Ο Σάββας Καλεντερίδης, σχολιάζοντας το συγκεκριμένο άρθρο, εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Τούρκος αναλυτής δύσκολα θα διατύπωνε τόσο εξειδικευμένες εκτιμήσεις χωρίς να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες που προέρχονται από εκθέσεις των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ) ή του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών. Πρόκειται για προσωπική εκτίμηση του Καλεντερίδη και όχι για στοιχείο που τεκμηριώνεται από δημόσια διαθέσιμα δεδομένα.

Η αιφνιδιαστική «εισβολή» στη Θέουτα

Σύμφωνα με τον Γετκίν, περίπου 60.000 Μαροκινοί πέρασαν από τις 30 έως τις 31 Ιουλίου στη Θέουτα, άλλοι πεζή και άλλοι κολυμπώντας, αφού -όπως υποστηρίζει- οι μαροκινές αρχές χαλάρωσαν σκόπιμα τους ελέγχους.

Η αντίδραση της Ισπανίας ήταν άμεση. Κινητοποιήθηκαν στρατιωτικές δυνάμεις, ξεκίνησαν επαφές με το Ραμπάτ και τελικά περισσότεροι από 53.000 μετανάστες επαναπροωθήθηκαν στο Μαρόκο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Παρότι η επιχειρησιακή κρίση αντιμετωπίστηκε γρήγορα, ο Γετκίν θεωρεί ότι το πραγματικό ζήτημα βρίσκεται στο παρασκήνιο και στις πολιτικές σκοπιμότητες που ενδεχομένως κρύβονται πίσω από το περιστατικό.

Από τη συμφωνία Ισπανίας-Αλγερίας στις αμερικανικές αναφορές

Αρχικά, ο Τούρκος αναλυτής θεωρεί ότι η αντίδραση του Μαρόκου συνδέεται με τη συμφωνία φυσικού αερίου που υπέγραψε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ με την Αλγερία κατά την επίσκεψή του στο Αλγέρι.

Ωστόσο, στη συνέχεια παρουσιάζει μια διαφορετική διάσταση.

Επικαλείται αμερικανική έκθεση του Κογκρέσου, στην οποία -όπως αναφέρει- η Θέουτα χαρακτηρίζεται ως «μαροκινό έδαφος υπό ισπανική διοίκηση», ενώ γίνεται αναφορά σε χρηματοδότηση ύψους 20 εκατομμυρίων δολαρίων για πρωτοβουλίες που αφορούν το καθεστώς της περιοχής.

Παράλληλα, υπενθυμίζει άρθρο του Αμερικανού αναλυτή Michael Rubin, στο οποίο είχε υποστηριχθεί ότι το Μαρόκο θα έπρεπε να διεκδικήσει ενεργότερα τόσο τη Θέουτα όσο και τη Μελίγια.

Οι δηλώσεις Μπεν Γκβιρ και Τραμπ

Ο Γετκίν συνδέει ακόμη την υπόθεση με δημόσιες παρεμβάσεις Ισραηλινών και Αμερικανών πολιτικών.

Αναφέρεται στην ανάρτηση του Ισραηλινού υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, ο οποίος, απευθυνόμενος στον Πέδρο Σάντσεθ, πρότεινε ειρωνικά να δεχθεί στην Ισπανία τους κατοίκους της Γάζας, επικρίνοντας τη φιλοπαλαιστινιακή στάση της Μαδρίτης.

Παράλληλα, επισημαίνει τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απέδωσε την κρίση στη μεταναστευτική πολιτική της ισπανικής κυβέρνησης, χρησιμοποιώντας το περιστατικό και ως επιχείρημα στην εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Πίεση προς την Ισπανία λόγω της στάσης της για τη Γάζα»

Η βασική θέση του Γετκίν είναι ότι η Ισπανία έχει μετατραπεί σε στόχο επειδή έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα και έχει πρωτοστατήσει εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέρ της άσκησης μεγαλύτερης πίεσης προς το Ισραήλ.

Κατά την ανάλυσή του, το μεταναστευτικό αποτελεί το πιο ευάλωτο σημείο της ισπανικής πολιτικής και αξιοποιήθηκε ως μοχλός πίεσης.

Ο ίδιος θεωρεί ότι δεν πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας αλλά για μια σειρά γεγονότων που, κατά την άποψή του, παρουσιάζουν χρονική και πολιτική αλληλουχία.

Το βλέμμα στρέφεται και προς την Τουρκία

Στο τελευταίο μέρος του άρθρου του, ο Γετκίν μεταφέρει τη συζήτηση στην Τουρκία.

Υποστηρίζει ότι, εφόσον μπορούν να ασκηθούν τέτοιου είδους πιέσεις στην Ισπανία, είναι εύλογο να εξεταστεί ποιες αντίστοιχες μέθοδοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στην Τουρκία.

Ως παράδειγμα αναφέρει τις εξελίξεις γύρω από ένοπλες κουρδικές οργανώσεις στο Ιράν, τις οποίες συνδέει με αμερικανική και ισραηλινή υποστήριξη, καθώς και παλαιότερες δημόσιες αναφορές του Χακάν Φιντάν ότι είχε υποβληθεί σε θεραπεία έπειτα από υποψία δηλητηρίασης με αρσενικό και υδράργυρο.

Ο Γετκίν καταλήγει υποστηρίζοντας ότι οι δημόσιες ευχαριστίες του Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτελούν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου», αφήνοντας να εννοηθεί ότι πίσω από τις δημόσιες εξελίξεις εξελίσσονται πολύ πιο σύνθετες γεωπολιτικές διεργασίες.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι αρκετοί από τους συσχετισμούς που παρουσιάζει ο Τούρκος αναλυτής αποτελούν προσωπικές πολιτικές εκτιμήσεις και δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα από ανεξάρτητες πηγές.

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν Ντόναλντ Τραμπ Τουρκία ΗΠΑ