Μία σημαντική θεσμική νίκη για την ιστορική μνήμη της Κύπρου και την αναγνώριση των εγκλημάτων της τουρκικής εισβολής του 1974 πέτυχε η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ελεονώρα Μελέτη, καθώς η Ολομέλεια ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία το ψήφισμα για τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής στις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου.

Με 575 ψήφους υπέρ, 33 κατά και 43 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε το κείμενο της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM), με εισηγήτρια την Ελληνίδα ευρωβουλευτή του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και της Νέας Δημοκρατίας.

Η πρώτη ευρωπαϊκή αναγνώριση

Το ψήφισμα αποτελεί σταθμό, καθώς για πρώτη φορά η σεξουαλική βία που υπέστησαν οι γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου κατά την τουρκική εισβολή του 1974 αναγνωρίζεται επισήμως και εντάσσεται στην ευρωπαϊκή ιστορική μνήμη.

Το κείμενο καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή της βόρειας Κύπρου, χαρακτηρίζοντάς την σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ αναγνωρίζει ότι η σεξουαλική βία χρησιμοποιήθηκε ως όπλο πολέμου, αφήνοντας βαθιά κοινωνικά, ψυχολογικά και οικονομικά τραύματα στα θύματα.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να φέρει ευθύνη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, για τις παραβιάσεις που διαπράχθηκαν κατά την εισβολή.

«Δεν σας καλώ να στηρίξετε ένα ψήφισμα, αλλά μια ιστορία»

Κατά την παρέμβασή της στην Ολομέλεια, η Ελεονώρα Μελέτη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις ανθρώπινες ιστορίες που κρύβονται πίσω από το ψήφισμα.

Όπως ανέφερε, κατά την αποστολή της Επιτροπής FEMM στη Λευκωσία, γυναίκες που είχαν υποστεί σεξουαλική βία κατά την εισβολή βρήκαν το θάρρος να μιλήσουν για πρώτη φορά έπειτα από 51 χρόνια σιωπής.

«Δεν είναι λοιπόν το ψήφισμα που σας καλώ να στηρίξετε, αγαπητοί συνάδελφοι. Είναι η ιστορία που έχει ήδη γραφτεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να σταθεί απέναντι στη λήθη.

Μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας, η εισηγήτρια υπογράμμισε πως η Ευρώπη εκπλήρωσε μια ηθική υποχρέωση απέναντι στα θύματα.

«Δώσαμε μια υπόσχεση πως ο πόνος αυτών των γυναικών, το συλλογικό τραύμα των Κυπρίων, δεν θα παραμείνει ούτε βουβό ούτε αόρατο», δήλωσε.

Εκατοντάδες θύματα χωρίς δικαίωση

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ελεονώρα Μελέτη, τα θύματα σεξουαλικής βίας της περιόδου του 1974 υπολογίζονται μεταξύ 700 και 1.500, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, ανδρών και παιδιών.

Παρά το μέγεθος της τραγωδίας, σήμερα μόλις περίπου 80 επιζώσες λαμβάνουν κρατική υποστήριξη.

Το ψήφισμα καλεί τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να δημιουργήσουν ολοκληρωμένους μηχανισμούς αποζημίωσης και στήριξης των θυμάτων, ενώ ζητά από τον ΟΗΕ να διερευνήσει τα αρχεία ώστε να τεκμηριωθούν πλήρως τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά την εισβολή.

Μήνυμα προς την Ευρώπη

Το κείμενο δεν περιορίζεται μόνο στην ιστορική αναγνώριση των γεγονότων του 1974. Ζητά την ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών σε κάθε μελλοντική διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού, ενίσχυση των υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, δημιουργία μηχανισμών αποζημίωσης και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης μέσα από εκπαιδευτικές και κοινωνικές δράσεις.

Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι η επίλυση του Κυπριακού πρέπει να βασιστεί στα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών και στο πλαίσιο μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα.

Με την υιοθέτηση του ψηφίσματος, η Ελεονώρα Μελέτη ολοκλήρωσε μια πρωτοβουλία που, όπως η ίδια υποστήριξε, στόχο είχε να δώσει φωνή σε γυναίκες οι οποίες επί δεκαετίες παρέμεναν αόρατες στη δημόσια ιστορία της Κύπρου και της Ευρώπης.

 
 

Ελεονώρα Μελέτη Τουρκία Κύπρος LIFE Ελλάδα