Νέα «λουκέτα» σε στρατόπεδα και εκτεταμένες συγχωνεύσεις στρατιωτικών σχηματισμών βρίσκονται προ των πυλών, στο πλαίσιο της δεύτερης φάσης αναδιάρθρωσης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Όπως αποκαλύπτει ο Χρήστος Μαζανίτης στο enikos.gr, οι περισσότερες αλλαγές θα αφορούν τον Στρατό Ξηράς, ο οποίος διαθέτει και το μεγαλύτερο δίκτυο εγκαταστάσεων.

 

Ο αριθμός των στρατοπέδων που θα καταργηθούν ή θα συγχωνευθούν δεν έχει ακόμη «κλειδώσει». Σύμφωνα με υψηλόβαθμη πηγή, θα είναι μικρότερος από τα 187 της πρώτης φάσης, αλλά θα παραμείνει σημαντικός.

Οι επίσημες ανακοινώσεις αναμένονται τον Σεπτέμβριο, μαζί με τη Νέα Δομή Δυνάμεων και τον εξοπλιστικό προγραμματισμό της περιόδου 2027-2037.

Έρχονται τα «πολυστρατόπεδα»

Η μεγάλη αλλαγή της δεύτερης φάσης είναι η δημιουργία πολυστρατοπέδων.

Σε αυτά θα συγκεντρώνονται πολλές μονάδες και διαφορετικές ειδικότητες, ώστε να περιοριστεί η διασπορά προσωπικού σε δεκάδες μικρές εγκαταστάσεις. Με τον τρόπο αυτό αναμένεται να μειωθούν δραστικά οι ανάγκες φύλαξης και συντήρησης.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που μετέφερε ανώτατη πηγή στο enikos.gr. Υπήρχε στρατόπεδο στο οποίο φυλάσσονταν κυρίως λαμαρίνες, αλλά απαιτούνταν 20 άτομα για τη φύλαξή του.

Το προσωπικό αυτό θα μπορεί πλέον να ενισχύσει μάχιμες μονάδες, αντί να αναλώνεται σε σκοπιές και υπηρεσίες χωρίς ουσιαστικό επιχειρησιακό αντικείμενο.

Το απίστευτο δίκτυο των 807 στρατοπέδων

Πριν αρχίσει η μεταρρύθμιση, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διέθεταν συνολικά 807 στρατόπεδα σε ολόκληρη τη χώρα.

Πολλές από αυτές τις εγκαταστάσεις δημιουργήθηκαν σε άλλες εποχές, όταν η Ελλάδα διέθετε πολύ περισσότερους στρατεύσιμους. Άλλες παρέμεναν ενεργές για λόγους τοπικών και πολιτικών ισορροπιών, χωρίς να προσφέρουν αντίστοιχη επιχειρησιακή αξία.

Το αποτέλεσμα ήταν η διάσπαση του προσωπικού σε μονάδες με ελάχιστη επάνδρωση. Σε αρκετές περιπτώσεις οι οπλίτες και τα μόνιμα στελέχη ασχολούνταν κυρίως με τη φύλαξη, τη θέρμανση και τη συντήρηση παλιών κτιρίων.

Από 120.000 στρατεύσιμους, μόλις 25.000-30.000

Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις παίζει το δημογραφικό πρόβλημα.

Τη δεκαετία του 1980 παρουσιάζονταν για θητεία κατά μέσο όρο 110.000 έως 120.000 οπλίτες κάθε χρόνο. Στη δεκαετία του 1990 ο αριθμός μειώθηκε στις 80.000-90.000 και στα χρόνια του 2000 περιορίστηκε στις 50.000-60.000.

Σήμερα ο μέσος αριθμός στρατευσίμων κυμαίνεται μεταξύ 25.000 και 30.000 ετησίως.

Με τόσο μικρότερη δεξαμενή προσωπικού, η διατήρηση εκατοντάδων στρατοπέδων είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν μονάδες «φαντάσματα», οι οποίες υπήρχαν τυπικά αλλά λειτουργούσαν με επάνδρωση ακόμη και 20% ή 30%.

Τι άλλαξε μετά τα πρώτα 187 «λουκέτα»

Στην πρώτη φάση της μεταρρύθμισης έκλεισαν ή συγχωνεύθηκαν 187 στρατόπεδα και σχηματισμοί.

Το προσωπικό τους μετακινήθηκε κυρίως σε μονάδες προκάλυψης και άλλους κρίσιμους σχηματισμούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, η επάνδρωση αρκετών μονάδων αυξήθηκε από επίπεδα 20%-30% σε ποσοστά άνω του 70%-80%.

Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: λιγότερες μονάδες στα χαρτιά, αλλά περισσότερες πραγματικά διαθέσιμες δυνάμεις εκεί όπου υπάρχει επιχειρησιακή ανάγκη.

Πάνω από 100 εκατ. ευρώ τον χρόνο

Η κατάργηση των 187 δομών έφερε και σημαντική οικονομική εξοικονόμηση.

Το ετήσιο όφελος από τη μείωση των εξόδων για ρεύμα, θέρμανση, μεταφορές, φύλαξη και συντήρηση κτιρίων εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.

Μέρος των χρημάτων κατευθύνθηκε στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στη συντήρηση βασικού στρατιωτικού υλικού. Παράλληλα, χρηματοδοτήθηκαν αυξήσεις και επιδόματα για τα στελέχη, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσους υπηρετούν σε παραμεθόριες περιοχές και μονάδες πρώτης γραμμής.

Βελτιώσεις προβλέφθηκαν και για τους στρατεύσιμους, με μεγαλύτερες αποζημιώσεις και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, ένδυσης και σίτισης.

Από το δεύτερο κύμα συγχωνεύσεων αναμένεται να προκύψουν πρόσθετοι πόροι, οι οποίοι θα επιτρέψουν και νέο γύρο αυξήσεων για το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Στρατόπεδα που μετατρέπονται σε κέντρα drones

Δεν πρόκειται να μείνουν αναξιοποίητες όλες οι εγκαταστάσεις που αλλάζουν χρήση.

Το στρατιωτικό κέντρο της Τρίπολης μετατράπηκε σε κέντρο εκπαίδευσης χειριστών drones και UAV. Στις εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις της Μαλακάσας θεμελιώθηκε, αντίστοιχα, το 309 Εργοστάσιο κατασκευής μη επανδρωμένων συστημάτων.

Οι δύο περιπτώσεις δείχνουν τη νέα κατεύθυνση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας: περιορισμός των παλιών, υποστελεχωμένων δομών και επένδυση σε τεχνολογίες που έχουν αποκτήσει καθοριστικό ρόλο στα σύγχρονα πεδία μάχης.

Όλα θα ανακοινωθούν τον Σεπτέμβριο

Ο νέος κατάλογος των στρατοπέδων που κλείνουν ή συγχωνεύονται αναμένεται να παρουσιαστεί επισήμως τον Σεπτέμβριο.

Την ίδια περίοδο θα ανακοινωθούν η Νέα Δομή Δυνάμεων και ο ανανεωμένος Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών για τα έτη 2027-2037.

Το σχέδιο προβλέπει μικρότερο αριθμό στρατοπέδων, μεγαλύτερες και καλύτερα επανδρωμένες μονάδες, συγκέντρωση διαφορετικών ειδικοτήτων στα νέα πολυστρατόπεδα και αξιοποίηση παλιών εγκαταστάσεων για σύγχρονες στρατιωτικές δραστηριότητες.

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα νέα λουκέτα θα μπουν. Είναι εάν τα χρήματα και το προσωπικό που θα απελευθερωθούν θα φτάσουν πράγματι στις μονάδες πρώτης γραμμής και θα μετατραπούν σε μεγαλύτερη επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Εθνική Άμυνα