Νέα δεδομένα στην ισορροπία στρατιωτικής ισχύος Ελλάδας και Τουρκίας δημιουργεί η κατασκευή της «Ασπίδας του Αχιλλέα», σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας Israel Hayom.

Η ισραηλινή εφημερίδα παρουσιάζει το πρόγραμμα ως ένα προηγμένο «αμυντικό τείχος», το οποίο δεν περιορίζεται στην αγορά μεμονωμένων οπλικών συστημάτων. Αντιθέτως, φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο και πολυεπίπεδο δίκτυο προστασίας της ελληνικής επικράτειας απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ, μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα και μη επανδρωμένα συστήματα.

Το συνολικό πρόγραμμα, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, τοποθετεί το Ισραήλ στο επίκεντρο της ελληνικής αμυντικής ενίσχυσης, ενώ παράλληλα ενδυναμώνει τον στρατηγικό άξονα Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ απέναντι στην αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας.

Ο στόχος της «Ασπίδας του Αχιλλέα»

Όπως υπενθυμίζει η Israel Hayom, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει ως βασικό στόχο της νέας αμυντικής αρχιτεκτονικής την ολιστική προστασία της ελληνικής επικράτειας: στον αέρα, στη θάλασσα, αλλά και κάτω από την επιφάνειά της.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί κεντρικό τμήμα αυτής της αντίληψης. Δεν πρόκειται για ένα ελληνικό Iron Dome ούτε για ένα μοναδικό αντιαεροπορικό σύστημα. Είναι ένα δίκτυο διαφορετικών αισθητήρων, πυραυλικών συστημάτων και κέντρων διοίκησης, τα οποία θα λειτουργούν συνδυαστικά.

Η συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ δεν αφορά μόνο την προμήθεια του εξοπλισμού. Περιλαμβάνει μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας προς την ελληνική αμυντική βιομηχανία, ώστε η χώρα να μην παραμείνει απλός αγοραστής και χρήστης εισαγόμενων συστημάτων.

Οι τρεις ζώνες αναχαίτισης

Σύμφωνα με το ισραηλινό δημοσίευμα, το δίκτυο θα βασίζεται σε τρία ισραηλινά συστήματα αναχαίτισης, καθένα από τα οποία θα καλύπτει διαφορετικό επίπεδο απειλών.

Στην ανώτερη ζώνη θα βρίσκεται το David’s Sling, το οποίο έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων κρουζ και άλλων βαρέων ή σύνθετων απειλών. Το σύστημα θα προσφέρει προστασία απέναντι σε στόχους μεγάλου βεληνεκούς και θα αποτελεί την κορυφή της ελληνικής αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής ομπρέλας.

Τη μεσαία ζώνη θα καλύπτει το Barak MX της Israel Aerospace Industries. Κατά την Israel Hayom, το Barak MX θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά του δικτύου, χρησιμοποιώντας διαφορετικούς αναχαιτιστές με εμβέλεια από 35 έως 150 χιλιόμετρα.

Αποστολή του θα είναι η καταστροφή μαχητικών αεροσκαφών, ελικοπτέρων, drones και πυραύλων κρουζ, προσφέροντας ευρεία προστασία σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και γεωγραφικές περιοχές κρίσιμης σημασίας.

Το τρίτο επίπεδο θα καλύπτεται από το κινητό σύστημα SPYDER της Rafael. Η μεγάλη του αξία βρίσκεται στην ταχεία ανάπτυξή του γύρω από αεροπορικές και ναυτικές βάσεις, λιμένες, ενεργειακές εγκαταστάσεις και άλλες κρίσιμες υποδομές.

Τα τρία συστήματα θα υποστηρίζονται από προηγμένο δίκτυο ραντάρ και ενιαίο κέντρο διοίκησης και ελέγχου, το οποίο θα συλλέγει τα δεδομένα, θα αξιολογεί τις απειλές και θα κατανέμει τους κατάλληλους αναχαιτιστές.

Οι πρώτες περιοχές ανάπτυξης

Η Ελλάδα σχεδιάζει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να αναπτύξει αρχικά τα νέα συστήματα στη βορειοανατολική χώρα, στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και γύρω από κρίσιμες υποδομές.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα θα δοθεί στην προστασία αεροπορικών και ναυτικών βάσεων, λιμένων και εγκαταστάσεων κρίσιμων για την άμυνα και τον ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας.

Η επιλογή των συγκεκριμένων περιοχών αποκαλύπτει και τον προσανατολισμό του προγράμματος: την αντιμετώπιση του διαρκώς διευρυνόμενου τουρκικού οπλοστασίου και την προστασία των ελληνικών δυνάμεων απέναντι σε ένα πιθανό πρώτο κύμα πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων.

Τα διδάγματα από Ουκρανία και Γιομ Κιπούρ

Ο Νίκος Δένδιας έχει συνδέσει την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» με τα διδάγματα του πολέμου στην Ουκρανία, όπου drones, περιφερόμενα πυρομαχικά και πύραυλοι κρουζ απέκτησαν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Έχει αναφερθεί, όμως, και στον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973. Τότε η ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία υπέστη σημαντικές απώλειες από την αιγυπτιακή αντιαεροπορική άμυνα. Η κατάσταση άλλαξε όταν οι ισραηλινές χερσαίες δυνάμεις, υπό τον Αριέλ Σαρόν, διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ και έπληξαν τις αιγυπτιακές αντιαεροπορικές συστοιχίες από το έδαφος.

Το δίδαγμα είναι σαφές: ακόμη και μια ισχυρή Πολεμική Αεροπορία χρειάζεται ολοκληρωμένη αντιαεροπορική προστασία, ενώ τα επίγεια συστήματα αεράμυνας πρέπει να είναι κινητά, διασυνδεδεμένα και ικανά να επιβιώνουν από τις πρώτες επιθέσεις.

Απάντηση στη «Γαλάζια Πατρίδα»

Η Israel Hayom τοποθετεί την ελληνική εξοπλιστική προσπάθεια απέναντι στη στρατηγική της τουρκικής «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η συγκεκριμένη τουρκική αντίληψη αντιμετωπίζει μεγάλες θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου ως τμήμα της οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής σφαίρας επιρροής της Άγκυρας, εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Για την προώθηση αυτής της πολιτικής, η Τουρκία αναπτύσσει μεγάλη ναυπηγική και εξοπλιστική δραστηριότητα. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ανακοινώσει ότι περισσότερα από 50 πολεμικά πλοία κατασκευάζονται ταυτόχρονα στα τουρκικά ναυπηγεία.

Περισσότερα από 15 προορίζονται για ξένους πελάτες, με την Τουρκία να έχει ήδη προμηθεύσει πολεμικά πλοία στο Πακιστάν, στη Μαλαισία, στην Ουκρανία και στο Κατάρ. Για πρώτη φορά τουρκικής κατασκευής πλοίο κατευθύνεται και προς τη Ρουμανία, χώρα που είναι ταυτόχρονα μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Δεν σταματά στην αεράμυνα η ελληνική ενίσχυση

Η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων δεν περιορίζεται στην «Ασπίδα του Αχιλλέα». Η Αθήνα έχει προχωρήσει σε συμφωνία ύψους περίπου 650 εκατ. ευρώ με την ισραηλινή Elbit Systems για την απόκτηση συστημάτων πυραυλικού πυροβολικού PULS.

Παράλληλα, αποκτά μαχητικά αεροσκάφη F-35, περιφερόμενα πυρομαχικά και νέες γαλλικές φρεγάτες, ενισχύοντας ταυτόχρονα την αεροπορική, χερσαία και ναυτική ισχύ της.

Κοινή ελληνική απαίτηση σε όλα αυτά τα προγράμματα είναι η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Περισσότερο από το ένα τέταρτο του προγράμματος της «Ασπίδας του Αχιλλέα» προορίζεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για ελληνικές εταιρείες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απαίτηση της Αθήνας να αποκτήσει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του συστήματος διοίκησης και ελέγχου. Αυτό θα επιτρέψει στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να εξελίσσουν και να προσαρμόζουν αυτόνομα το δίκτυο, χωρίς να παραμένουν πλήρως εξαρτημένες από έναν ξένο προμηθευτή.

Από την άμυνα στην ευρύτερη αποτροπή

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν έχει σχεδιαστεί μόνο για να προστατεύει στατικά την ελληνική επικράτεια. Σε συνδυασμό με τα νέα πλοία του Στόλου και τα μαχητικά αεροσκάφη 4,5ης και 5ης γενιάς, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ευρύτερη αποτρεπτική παρουσία.

Όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, οι ελληνικές δυνάμεις δεν θα περιορίζονται πλέον στη στενή άμυνα του Αιγαίου, αλλά θα μπορούν να αναλαμβάνουν ευρύτερο αποτρεπτικό ρόλο.

Η συγκεκριμένη αναφορά εκλαμβάνεται από την Israel Hayom ως σαφές μήνυμα προς την Τουρκία: η Ελλάδα δεν επιδιώκει απλώς να καλύψει τα κενά της, αλλά να δημιουργήσει ένα πλέγμα δυνατοτήτων που θα αυξάνει κατακόρυφα το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.

Η συμφωνία με το Ισραήλ, επομένως, υπερβαίνει τα όρια μιας μεγάλης εξοπλιστικής προμήθειας. Ενισχύει την ελληνική αποτροπή, μεταφέρει τεχνογνωσία στην εγχώρια βιομηχανία και δένει ακόμη περισσότερο τον στρατηγικό άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Κατά την ισραηλινή εφημερίδα, το νέο «αμυντικό τείχος» έχει τη δυνατότητα να μεταβάλει την ισορροπία ισχύος απέναντι στον Ερντογάν και στην πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Τουρκία Ισραήλ Κύπρος LIFE Ελλάδα