Οι πιο επιτυχημένοι σύλλογοι στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου

Το αγγλικό ποδόσφαιρο λατρεύει όσο λίγα τη δική του ιστορία. Ζει από τις παραδόσεις του, επιστρέφει διαρκώς στα παλιά του κατορθώματα και μετρά το μέγεθος κάθε συλλόγου όχι μόνο με βάση το παρόν, αλλά και με το βάθος του αποτυπώματος που έχει αφήσει στον χρόνο. Και αν υπάρχει ένα ερώτημα που επιστρέφει ξανά και ξανά σε κάθε εποχή, αυτό είναι πάντα το ίδιο. Ποιοι είναι τελικά οι πιο επιτυχημένοι σύλλογοι στην ιστορία της Αγγλίας;

Η σεζόν 2024-25 έφερε ξανά το ερώτημα αυτό στο προσκήνιο. Μετά από τέσσερα χρόνια κυριαρχίας της Μάντσεστερ Σίτι, η Premier League απέκτησε νέο πρωταθλητή. Η Λίβερπουλ, με το εμφατικό 5-1 απέναντι στην Τότεναμ στα τέλη Απριλίου, κατέκτησε τον τίτλο και έφτασε τα 20 πρωταθλήματα Αγγλίας, πιάνοντας έτσι τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στην κορυφή της σχετικής λίστας.

Διαβάστε επίσης...

Μία από τα ίδια η Λίβερπουλ - Ήττα υπ’ αριθμόν 10 (Highlights)

Κρυφοκοιτάζει Ευρώπη η Φούλαμ - Δεν σώζεται με τίποτα η Μπέρνλι (Hls)

Ωστόσο, η Λίβερπουλ δεν ήταν η μόνη αγγλική ομάδα που σήκωσε τρόπαιο μέσα στη χρονιά. Η Τότεναμ κατέκτησε το Europa League, η Τσέλσι πήρε το Conference League, η Κρίσταλ Πάλας κατέκτησε το Κύπελλο Αγγλίας, η Νιούκαστλ το League Cup, ενώ η Τσέλσι πρόσθεσε αργότερα και το Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2025. Έτσι, η συζήτηση για τη συνολική επιτυχία των αγγλικών συλλόγων άνοιξε ξανά με ένταση.

Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι στο ποδόσφαιρο η έννοια της «επιτυχίας» δεν είναι ποτέ τόσο απλή όσο δείχνει. Μετράς μόνο τους απόλυτους αριθμούς; Βάζεις φίλτρο εποχής; Ζυγίζεις το πόσο δύσκολο ήταν να κατακτηθεί ένας τίτλος στα τέλη του 19ου αιώνα σε σχέση με το σημερινό υπερεντατικό, παγκοσμιοποιημένο ποδοσφαιρικό περιβάλλον; Τυπικά όλοι οι τίτλοι μετρούν. Ουσιαστικά, όμως, δεν τους βιώνει η ιστορία με τον ίδιο τρόπο.

Και όμως, ακόμη και μέσα σε αυτή την αμφισημία, η μεγάλη εικόνα παραμένει καθαρή. Η Λίβερπουλ βρίσκεται σήμερα στην κορυφή της ιστορικής λίστας των μεγάλων τίτλων στο αγγλικό ποδόσφαιρο, με συνολικά 47 σημαντικά τρόπαια. Σε αυτά περιλαμβάνονται 20 πρωταθλήματα, 8 Κύπελλα Αγγλίας, 10 League Cups, 6 Κύπελλα Πρωταθλητριών ή Champions League και 3 Κύπελλα UEFA. Πίσω της, στους 44 μεγάλους τίτλους, ακολουθεί η αιώνια αντίπαλός της, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο δεν είναι απλώς αριθμητική. Οι δύο ομάδες είναι πλέον ισόπαλες σε πρωταθλήματα, αλλά η Λίβερπουλ υπερτερεί καθαρά στο ευρωπαϊκό μέγεθος, καθώς τα έξι ευρωπαϊκά της τρόπαια την τοποθετούν τρία πάνω από τη Γιουνάιτεντ στην κορυφαία διασυλλογική διοργάνωση. Και αυτό, στο αγγλικό ποδοσφαιρικό φαντασιακό, εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένα από τα πιο βαριά διακριτικά κύρους.

Πιο πίσω, η Άρσεναλ παραμένει τρίτη στη συνολική κατάταξη, όμως η πίεση από πίσω μεγαλώνει. Η Τσέλσι και η Μάντσεστερ Σίτι έχουν φτάσει σε σημείο να λογίζονται πλέον ισότιμα ιστορικά μεγέθη, τουλάχιστον ως προς την παραγωγή τροπαίων. Και οι δύο βρίσκονται στην τέταρτη θέση της διαχρονικής λίστας, κλείνοντας σταθερά τη διαφορά από την Άρσεναλ.

Η φετινή ευρωπαϊκή επιτυχία της Τσέλσι είχε μάλιστα και ιστορική βαρύτητα. Με την κατάκτηση του Conference League, οι Λονδρέζοι έγιναν η πρώτη ομάδα στην ιστορία που έχει κατακτήσει το Κύπελλο Πρωταθλητριών ή Champions League, το Κύπελλο UEFA ή Europa League, το Κύπελλο Κυπελλούχων και το Conference League. Σαν να μην έφτανε αυτό, λίγους μήνες αργότερα πρόσθεσαν και το νέο, διευρυμένο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2025, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο το συνολικό τους αποτύπωμα.

Αυτό το στοιχείο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, γιατί αποδομεί εν μέρει και τη διαρκή διαδικτυακή συζήτηση περί «ιστορίας» ορισμένων συλλόγων. Η Μάντσεστερ Σίτι, που για πολλούς θεωρείται σύλλογος της σύγχρονης εποχής, είχε ήδη κατακτήσει το πρώτο μεγάλο της τρόπαιο το 1904. Η Τσέλσι, από την άλλη, πανηγύρισε το πρώτο της πρωτάθλημα το 1955. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για άδεια κελύφη χωρίς ιστορικό βάθος. Πρόκειται για συλλόγους με παρελθόν, οι οποίοι απλώς μεγάλωσαν εκρηκτικά ακόμη περισσότερο στη σύγχρονη εποχή.

Αν, πάντως, θέλει κανείς να χαράξει τομές στην ιστορία, μπορεί να το κάνει σχεδόν όπου θέλει. Κάποιοι επιλέγουν το 1992 και τη γέννηση της Premier League. Άλλοι το 1888 και την έναρξη του πρωταθλήματος. Μια πιο ενδιαφέρουσα ίσως διαχωριστική γραμμή είναι ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ο οποίος διέκοψε το αγγλικό ποδόσφαιρο για επτά σεζόν και λειτούργησε για πολλά χρόνια ως φυσικό ιστορικό ορόσημο.

Αν σταθούμε, λοιπόν, στην προπολεμική περίοδο, τότε στην κορυφή βρίσκουμε την Άστον Βίλα, η οποία πριν από τον πόλεμο είχε ήδη συγκεντρώσει 12 μεγάλους τίτλους. Πίσω της ακολουθούσε η Μπλάκμπερν, ενώ μια σειρά άλλων συλλόγων –ανάμεσά τους και η Άρσεναλ– είχαν ήδη αρχίσει να διαμορφώνουν το προφίλ τους. Η αλήθεια είναι ότι πριν από τον πόλεμο ο χάρτης του αγγλικού ποδοσφαίρου ήταν πολύ διαφορετικός από τον σημερινό. Η βόρεια και η κεντρική Αγγλία είχαν σαφώς πιο ισχυρή ιστορική εκπροσώπηση, ενώ το Λονδίνο δεν είχε ακόμα αποκτήσει τον σημερινό του όγκο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η παρακμή του ποδοσφαίρου του βορειοανατολικού άξονα παραμένει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα φαινόμενα της αγγλικής ιστορίας. Όλοι οι τίτλοι πρωταθλήματος της Σάντερλαντ και της Νιούκαστλ ήρθαν πριν από τον πόλεμο. Η Σάντερλαντ του 1936 παραμένει ακόμη και σήμερα η τελευταία πρωταθλήτρια Αγγλίας που αγωνίστηκε με ριγέ φανέλα, κάτι που μοιάζει σχεδόν παράδοξο αν το συγκρίνει κανείς με την Ιταλία ή άλλες ποδοσφαιρικές χώρες.

Η προπολεμική περίοδος ανέδειξε και άλλους συλλόγους που σήμερα μοιάζουν μακρινοί από το υψηλότερο ράφι της αγγλικής ιστορίας. Η Πρέστον είχε υπάρξει πρωτοπόρος, η Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, η Γουέστ Μπρομ, η Χάντερσφιλντ, η Σέφιλντ Γουένσντεϊ και άλλοι σύλλογοι βρέθηκαν κάποτε στην κορυφή του κόσμου τους. Τότε, φυσικά, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι εκείνοι οι τίτλοι θα έμεναν οι τελευταίοι για δεκαετίες ή ακόμη και για πάντα.

Και ίσως εκεί να βρίσκεται το πιο γοητευτικό και συνάμα σκληρό συμπέρασμα της αγγλικής ποδοσφαιρικής ιστορίας. Καμία κυριαρχία δεν είναι αιώνια. Καμία κορυφή δεν ανήκει για πάντα σε κανέναν. Η Λίβερπουλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στέκονται πάνω από όλους, αλλά ούτε κι αυτές δεν μπόρεσαν να κυριαρχήσουν αδιάκοπα σε όλες τις εποχές. Η Άρσεναλ, η Τσέλσι και η Σίτι έχουν βρει τον δικό τους τρόπο να γράφουν ιστορία. Κι από πίσω, κάθε λίγα χρόνια, ξεπροβάλλει κάποιος που ξαναθυμίζει ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι ποτέ κλειστό κλαμπ.

Η Νιούκαστλ, για παράδειγμα, με την κατάκτηση του League Cup το 2025 πανηγύρισε το πρώτο μεγάλο της τρόπαιο από το Inter-Cities Fairs Cup του 1968-69 και την πρώτη μεγάλη εγχώρια διάκριση μετά το Κύπελλο Αγγλίας του 1955. Για τους οπαδούς της, αυτός ο τίτλος είχε σχεδόν λυτρωτικό χαρακτήρα. Και ακριβώς τέτοιες στιγμές αποδεικνύουν γιατί το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο στατιστική αποτύπωση, αλλά και μνήμη, προσμονή και ιστορική αποκατάσταση.

Αν μετρήσει κανείς μόνο την περίοδο μετά το 1945, η εικόνα αλλάζει αλλά όχι δραματικά. Η Λίβερπουλ και πάλι προηγείται της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ σε μεγάλους τίτλους, με 43 έναντι 41, καθώς οι «κόκκινοι» χάνουν μόνο τέσσερα προπολεμικά πρωταθλήματα, ενώ η Γιουνάιτεντ μόλις δύο πρωταθλήματα και ένα Κύπελλο Αγγλίας. Πίσω τους, οι ίδιες περίπου δυνάμεις συνεχίζουν να κυριαρχούν, με τη διαφορά ότι Τσέλσι και Μάντσεστερ Σίτι προσπερνούν πλέον την Άρσεναλ στη μεταπολεμική αποτίμηση.

Όλα αυτά, φυσικά, δεν αναιρούν τη μεγάλη αλήθεια: το αγγλικό ποδόσφαιρο είναι ένα παιχνίδι ιστορίας, αλλά και λήθης. Ένα άθλημα που δοξάζει το παρελθόν του, αλλά ταυτόχρονα υπενθυμίζει με σκληρό τρόπο ότι κάθε αυτοκρατορία μπορεί να τελειώσει ξαφνικά. Πες το σε έναν οπαδό της Πρέστον το 1890, σε έναν φίλο της Σέφιλντ Γιουνάιτεντ το 1898, σε έναν υποστηρικτή της Χάντερσφιλντ το 1926, της Νιούκαστλ το 1927, της Σάντερλαντ το 1936, της Γουλβς το 1959, της Έβερτον το 1987 ή της Άρσεναλ το 2004, ότι ίσως αυτός θα είναι ο τελευταίος τίτλος πρωταθλήματος για πάρα πολύ καιρό, ίσως και για πάντα. Δεν θα σε πιστέψει. Γιατί εκείνη τη στιγμή είναι πρωταθλητής Αγγλίας. Και οι πρωταθλητές δεν σκέφτονται ποτέ το τέλος.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και το μεγαλύτερο μάθημα από τη λίστα των πιο επιτυχημένων συλλόγων της Αγγλίας. Οι τίτλοι μετρούν, οι αριθμοί γράφουν ιστορία, αλλά καμία θέση στην κορυφή δεν είναι εξασφαλισμένη. Γι’ αυτό και κάθε τρόπαιο, κάθε τελικός, κάθε μεγάλη βραδιά έχει ανεκτίμητη αξία. Γιατί στο ποδόσφαιρο, όπως και στην ιστορία, κανείς δεν ξέρει πότε τελειώνει η διαδρομή.