Στο επίκεντρο της εκπομπής «Ήρθε η Ώρα» με την Όλγα Λαθύρη στον Star FM βρέθηκε η υπόθεση του Γιάννη Βασίλη Γιαϊλαλί, με τον διευθυντή σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστο Κωνσταντινίδη, να περιγράφει μια ιστορία «που είναι για κινηματογραφική ταινία» και ταυτόχρονα να θέτει μετωπικά το κρίσιμο ερώτημα: πώς γίνεται ένας άνθρωπος που δηλώνει ότι διώκεται στην Τουρκία για την πολιτική και δημόσια δράση του, να βλέπει την αίτησή του για άσυλο να απορρίπτεται εκ νέου, με τον κίνδυνο επιστροφής να παραμένει – έστω και με προσωρινές δικλείδες.

Ο Κωνσταντινίδης ξετύλιξε το νήμα από τον ιστορικό Πόντο και ειδικότερα από την Πάφρα, μια περιοχή συνδεδεμένη με σφαγές και εκτοπισμούς, υπογραμμίζοντας ότι ο Γιαϊλαλί γεννήθηκε στην Τουρκία ως Ιμπραήμ, μέσα σε μια οικογενειακή πραγματικότητα όπου η καταγωγή ήταν θαμμένη. Όπως ανέφερε, ο πρόγονός του είχε σωθεί παιδάκι από τις σφαγές και υιοθετήθηκε από τουρκική οικογένεια, με αποτέλεσμα οι επόμενες γενιές να μεγαλώσουν «ως Τούρκοι», χωρίς γνώση των ελληνικών ριζών.

Η μεγάλη τομή, σύμφωνα με την περιγραφή του, ήρθε στον στρατό. Εκεί, ο νεαρός τότε Γιαϊλαλί –που είχε διαμορφωθεί μέσα σε ένα έντονα εθνικιστικό περιβάλλον, «γκριζολύκικης» ιδεολογίας όπως ειπώθηκε– ζήτησε να υπηρετήσει στις ειδικές δυνάμεις και να σταλεί στα νοτιοανατολικά σύνορα, στην εμπόλεμη ζώνη της σύγκρουσης με το PKK. Η εικόνα που μετέφερε ο Κωνσταντινίδης ήταν ωμή: ο Γιαϊλαλί έγινε μάρτυρας βιαιοτήτων, σκοτωμών, καταστροφών χωριών, μέχρι που σε συμπλοκή τραυματίστηκε, εγκαταλείφθηκε από τους δικούς του και τελικά πέρασε στα χέρια Κούρδων ανταρτών.

Εκεί –κατά την αφήγηση– δεν αντιμετωπίστηκε όπως θα περίμενε ένας στρατιώτης που έπεσε «στον εχθρό». «Τον περιέθαλψαν», ειπώθηκε, και κάπου εκεί ήρθε η αποκάλυψη που του άλλαξε τη ζωή: το τουρκικό κράτος φέρεται να προειδοποίησε την οικογένειά του να μη μιλήσει, επειδή «ξέρουμε ότι έχει ελληνική καταγωγή και θα έχετε πρόβλημα». Για τον ίδιο, που μέχρι τότε δεν γνώριζε τίποτα, ήταν μια βίαιη αποκάλυψη ταυτότητας.

Από εκείνο το σημείο και μετά, όπως τόνισε ο Κωνσταντινίδης, «τα μυαλά του άλλαξαν». Ο Γιαϊλαλί, επιστρέφοντας, στράφηκε στην υπεράσπιση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην υποστήριξη της κουρδικής υπόθεσης, αλλά και –το κομβικό για την ποντιακή κοινότητα– στη δημόσια ανάδειξη των εγκλημάτων της κεμαλικής περιόδου και στην αναγνώριση της Γενοκτονίας. Αυτό, σύμφωνα με την παρέμβαση, τον έφερε σε ευθεία σύγκρουση με το τουρκικό καθεστώς, με διώξεις, φυλακίσεις και καταδίκες, με χαρακτηριστική την αναφορά ότι είχε φυλακιστεί και για «προσβολή του Μουσταφά Κεμάλ». Σε ένα χρονικό «παράθυρο» πριν από νέα καταδίκη, φέρεται να διέφυγε και να έφτασε στην Ελλάδα το 2019, όπου ζει μέχρι σήμερα.

Η εκπομπή στάθηκε ιδιαίτερα στην τελευταία εξέλιξη: δεύτερη απόρριψη της αίτησης ασύλου, η οποία πυροδότησε έντονο κύμα αντιδράσεων στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και δημόσιες παρεμβάσεις. Στο τραπέζι τέθηκε ότι το ζήτημα έχει πάρει διαστάσεις, με αναρτήσεις και από πολιτικά πρόσωπα, ενώ έγινε αναφορά και σε κοινοβουλευτική πίεση – με τον Κωνσταντινίδη να επισημαίνει ότι το θέμα τέθηκε στην Ολομέλεια από τον Δημήτρη Μάντζο (ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ), στο πλαίσιο ευρύτερης συζήτησης για το κατά πόσο η Ελλάδα εμφανίζεται πιο «σφιχτή» πλέον στη χορήγηση ασύλου σε Τούρκους υπηκόους μετά τις ελληνοτουρκικές συνεννοήσεις των τελευταίων ετών.

Στο ίδιο πλαίσιο, τέθηκε και μια πιο «υπόγεια» ανησυχία: μήπως διαμορφώνεται πολιτική που αποθαρρύνει τη χορήγηση ασύλου σε πρόσωπα που ενοχλούν την Άγκυρα (Γκιουλενιστές, Κούρδους ακτιβιστές, ανθρώπους ελληνικής καταγωγής που μιλούν για Γενοκτονία), με τον Κωνσταντινίδη να τονίζει ότι η ουσία δεν είναι η «δημόσια εικόνα» αλλά η πραγματική επικινδυνότητα της επιστροφής.

Καθοριστική ήταν και η επισήμανση ότι, με βάση τις δημόσιες τοποθετήσεις, δεν τίθεται άμεσα θέμα απέλασης έως ότου υπάρξει τελεσίδικη κρίση, ωστόσο η αγωνία παραμένει: ένας άνθρωπος που δηλώνει ότι έχει πολλαπλές καταδικαστικές αποφάσεις και ότι στην Τουρκία τον περιμένει δίωξη, δεν μπορεί –όπως ειπώθηκε– να «επιστραφεί στο στόμα του λύκου».

Η συζήτηση έκλεισε με μια ευρύτερη σύνδεση με τη μνήμη και την ιστορική αφήγηση: από την ανάγκη να φωτίζονται ιστορίες προσφυγιάς και διωγμών μέχρι το αίτημα να παράγονται έργα που «γράφουν» την ιστορία της πατρίδας σε εικόνα και αφήγηση. Στο ίδιο μήκος κύματος, η υπόθεση Γιαϊλαλί παρουσιάστηκε ως σύμβολο: όχι μόνο μιας προσωπικής περιπέτειας, αλλά μιας βαθύτερης, ανοιχτής πληγής για τον Πόντο και τους ανθρώπους που προσπαθούν να επιστρέψουν στην ταυτότητά τους, πληρώνοντας συχνά βαρύ τίμημα.

Παρακολουθήστε την παρέμβαση του Χρήστου Κωνσταντινίδη:


ΠΗΓΗ: Geopolitico.gr

Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί Χρήστος Κωνσταντινίδης Ανθρώπινα Δικαιώματα Τουρκία LIFE Ελλάδα