Τα 15 δευτερόλεπτα που άλλαξαν την Αθήνα για πάντα - Σπάνιες φωτογραφίες!

Ήταν σαν σήμερα, Τρίτη 7 Σεπτεμβρίου 1999, ώρα 14:56:50. Ένα συνηθισμένο ζεστό μεσημέρι στην Αθήνα μετατράπηκε μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα σε μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της σύγχρονης ιστορίας της πρωτεύουσας.

Ο σεισμός της Πάρνηθας, όπως έμεινε γνωστός, είχε μέγεθος 5,9 Ρίχτερ και επίκεντρο μόλις περίπου 18 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, στην περιοχή της Πάρνηθας. Παρά το σχετικά μέτριο μέγεθός του, η μικρή απόσταση από πυκνοκατοικημένες περιοχές και το μικρό εστιακό βάθος είχαν καταστροφικές συνέπειες.

Ο απολογισμός ήταν βαρύς: 143 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, εκατοντάδες τραυματίστηκαν, δεκάδες κτίρια κατέρρευσαν και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Οι συνολικές οικονομικές ζημιές έχουν εκτιμηθεί σε περίπου 3 δισ. ευρώ.

Είκοσι επτά χρόνια αργότερα, οι εικόνες από τη Ρικομέξ, τη Μεταμόρφωση, τη Νέα Φιλαδέλφεια και τις ατελείωτες επιχειρήσεις διάσωσης εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις πιο έντονες συλλογικές μνήμες της Αθήνας.

Καμία εικόνα δεν συνδέθηκε περισσότερο με τον σεισμό του 1999 από τα ερείπια της Ρικομέξ. Το εξαώροφο εργοστάσιο στις Αχαρνές κατέρρευσε σχεδόν ολοκληρωτικά, εγκλωβίζοντας δεκάδες εργαζομένους. Τριάντα εννέα άνθρωποι έχασαν εκεί τη ζωή τους, αριθμός που έκανε τη Ρικομέξ το σημείο με τα περισσότερα θύματα της καταστροφής. Για ημέρες, ελληνικά και ξένα σωστικά συνεργεία έσκαβαν ανάμεσα σε τόνους μπετόν και σιδήρου αναζητώντας επιζώντες. Οι επιχειρήσεις διάσωσης μεταδίδονταν σχεδόν συνεχώς από την τηλεόραση. Κάθε φορά που εντοπιζόταν κάποιος ζωντανός κάτω από τα χαλάσματα, ολόκληρη η χώρα παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα.

Εργοστάσια και πολυκατοικίες κατέρρευσαν

Η Ρικομέξ δεν ήταν το μοναδικό σημείο όπου καταγράφηκαν μαζικές απώλειες. Στο εργοστάσιο Φουρλής σκοτώθηκαν έξι εργαζόμενοι, στη Faran τέσσερις, ενώ στη ΦΙΑΛΟΠΛΑΣΤ έχασαν τη ζωή τους τρεις γυναίκες. Επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν από την κατάρρευση πολυκατοικίας στη Νέα Φιλαδέλφεια, ενώ άλλοι οκτώ έχασαν τη ζωή τους στην πολυκατοικία της οδού Ψυχάρη στη Μεταμόρφωση. Συνολικά, δεκάδες κτίρια κατέρρευσαν και χιλιάδες άλλα υπέστησαν σοβαρές ή μικρότερες ζημιές. Το επίσημο ενημερωτικό δελτίο που εκδόθηκε μετά την καταστροφή έκανε λόγο για περίπου 30 ολοκληρωτικές καταρρεύσεις, ενώ μεταγενέστερες καταγραφές, ανάλογα με τον ορισμό της κατάρρευσης και της σοβαρής βλάβης, δίνουν μεγαλύτερους αριθμούς.

143 νεκροί και χιλιάδες άνθρωποι χωρίς σπίτι

Ο τελικός απολογισμός έφτασε τους 143 νεκρούς.Για τον αριθμό των τραυματιών και των αστέγων υπάρχουν διαφορετικές καταγραφές. Το επίσημο ενημερωτικό υλικό μετά τον σεισμό αναφέρει περίπου 700 τραυματίες και περισσότερους από 70.000 ανθρώπους χωρίς κατοικία, ενώ άλλες μεταγενέστερες πηγές καταγράφουν πάνω από 2.000 τραυματίες και διαφορετικές εκτιμήσεις για τους αστέγους.

Σε κάθε περίπτωση, η ανθρωπιστική ανάγκη ήταν τεράστια. Πάρκα, ανοιχτοί χώροι και στρατόπεδα γέμισαν με σκηνές και προκατασκευασμένες κατοικίες. Για πολλές οικογένειες η «προσωρινή» στέγαση αποδείχθηκε κάθε άλλο παρά προσωρινή.

Μέσα στην καταστροφή υπήρξε και μία εντυπωσιακή εικόνα αντοχής. Η Ακρόπολη και τα σημαντικότερα αρχαία μνημεία της Αθήνας απέφυγαν τις σοβαρές ζημιές. Στον Παρθενώνα και το Ερέχθειο είχαν καταγραφεί μικρές μετακινήσεις ή περιστροφές σε ορισμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία, χωρίς όμως σοβαρές συνέπειες για τα μνημεία.