Το πιο ανατριχιαστικό Μουσείο της Αθήνας! Μην πάτε εάν είστε καρδιακοί

Υπάρχει ένα μουσείο στην Αθήνα που δεν μοιάζει με κανένα άλλο.

Δεν φιλοξενεί έργα τέχνης ή αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά αυθεντικά τεκμήρια εγκληματικών πράξεων, ανθρώπινα υπολείμματα, όπλα, δηλητήρια και αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν στην άσκηση βίας.

Ανάμεσα στα πλέον χαρακτηριστικά εκθέματά του βρίσκεται και ομοίωμα του διαβόητου λήσταρχου Φώτη Γιαγκούλα, μιας από τις πιο γνωστές φυσιογνωμίες της ελληνικής ληστοκρατίας των αρχών του 20ού αιώνα.

Πρόκειται για το Εγκληματολογικό Μουσείο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο στεγάζεται στην οδό Μικράς Ασίας 75, στο Γουδή, μέσα στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής.

Το Μουσείο καταγράφει με τον πλέον ωμό και άμεσο τρόπο την ιστορία του εγκλήματος στον ελληνικό χώρο κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα.

Ο λήσταρχος Γιαγκούλας σε ένα από τα πιο ιδιαίτερα εκθέματα

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το έκθεμα που συνδέεται με τον Φώτη Γιαγκούλα, μορφή που πέρασε στη λαϊκή μνήμη ως ένας από τους πλέον διαβόητους λήσταρχους της εποχής του.

Στο Μουσείο υπάρχει ομοίωμά του, ενώ στην ίδια συλλογή περιλαμβάνονται και ιδιαίτερα μακάβρια τεκμήρια, όπως δέρμα κακοποιού.

Τα συγκεκριμένα εκθέματα δεν παρουσιάζονται ως θέαμα, αλλά ως αντικείμενα επιστημονικής και ιστορικής μελέτης, ενταγμένα στη διαδρομή της Ιατροδικαστικής και της Εγκληματολογίας στην Ελλάδα.

Η περίπτωση Γιαγκούλα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σύνδεσης του Μουσείου με πραγματικά πρόσωπα και γεγονότα της ελληνικής εγκληματολογικής ιστορίας.

Περισσότερα από 1.500 αντικείμενα

Οι συλλογές του Εγκληματολογικού Μουσείου αριθμούν περισσότερα από 1.500 ιστορικά αντικείμενα.

Καθένα από αυτά συνδέεται με πραγματικές υποθέσεις, εγκληματικές πράξεις ή ιατροδικαστικές έρευνες.

Η αξία τους δεν βρίσκεται μόνο στη σπανιότητά τους, αλλά κυρίως στο γεγονός ότι αποτελούν πρωτογενή τεκμήρια της εξέλιξης της εγκληματικότητας, της αστυνομικής έρευνας και της ιατροδικαστικής επιστήμης στην Ελλάδα.

Ανθρώπινα υπολείμματα και κεφαλές ληστών

Στις συλλογές ιατροδικαστικού ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται εκθέματα που δύσκολα συναντά κανείς αλλού.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται:

• μία ακέραιη μούμια,
• κεφαλές καρατομηθέντων ληστών,
• ξηρά ανατομικά παρασκευάσματα,
• παρασκευάσματα διατηρημένα σε φορμόλη,
• σκελετικό υλικό,
• ανθρώπινα και ζωικά υπολείμματα,
• βρόχοι που προέρχονται από περιπτώσεις απαγχονισμού και στραγγαλισμού,
• κέρινα προπλάσματα ιατροδικαστικού ενδιαφέροντος.

Πρόκειται για υλικό που χρησιμοποιήθηκε και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς σκοπούς.

Η γκιλοτίνα της εποχής του Όθωνα

Ανάμεσα στα εντυπωσιακότερα εκθέματα συγκαταλέγεται και η λαιμητόμος της εποχής του Όθωνα.

Η γκιλοτίνα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αντικείμενα της εγκληματολογικής συλλογής και συνδέεται με την ιστορία των ποινών και της θανατικής καταδίκης στο ελληνικό κράτος.

Δίπλα της συναντώνται αγχέμαχα και πυροβόλα όπλα, αυτοσχέδια όπλα, μαγκούρες, εκρηκτικά, πυρομαχικά και στρατιωτικός εξοπλισμός.

Υπάρχουν επίσης αντικείμενα μαγγανείας και τελετών μαγείας, αλλά και πλαστά τραπεζογραμμάτια του 19ου και του 20ού αιώνα.

Από δηλητήρια μέχρι ναρκωτικές ουσίες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τοξικολογική συλλογή.

Σε αυτήν περιλαμβάνονται:

• δείγματα εξαρτησιογόνων ουσιών,
• πειστήρια δηλητηριάσεων,
• χημικές και φαρμακευτικές ουσίες,
• σκεύη χρήσης χασίς,
• προπλάσματα δηλητηριωδών μανιταριών.

Το συγκεκριμένο υλικό χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση φοιτητών και ειδικευόμενων ιατροδικαστών, προκειμένου να κατανοήσουν πώς εντοπίζονται, αναγνωρίζονται και αξιολογούνται ουσίες που σχετίζονται με εγκληματικές ενέργειες ή θανάτους.

Η ιστορία του Μουσείου ξεκινά το 1932

Το Εγκληματολογικό Μουσείο ιδρύθηκε επίσημα το 1932 και η συγκρότησή του άρχισε το 1933.

Ιδρυτής του υπήρξε ο καθηγητής Ιατροδικαστικής Ιωάννης Γεωργιάδης, ο οποίος από το 1912 και για περίπου τέσσερις δεκαετίες συγκέντρωνε συστηματικά αντικείμενα, πειστήρια εγκλημάτων και υλικό ιατροδικαστικού ενδιαφέροντος.

Η προσπάθειά του αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε η σημερινή συλλογή.

Το έργο συνέχισαν οι καθηγητές που τον διαδέχθηκαν, σε συνεργασία με τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές αλλά και με τον Ελληνικό Στρατό.

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το Μουσείο στεγαζόταν σε δωμάτιο της οδού Σωκράτους, κοντά στην Ομόνοια.

Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο κτήριο της Ακαδημίας και Μασσαλίας και το 1974 στο Γουδή, μαζί με το Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας.

Το 1992 επαναλειτούργησε σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο στον πρώτο όροφο του Εργαστηρίου.

Δεν είναι χώρος μακάβριου θεάματος

Παρά τη φύση των εκθεμάτων του, το Μουσείο δεν έχει δημιουργηθεί για λόγους εντυπωσιασμού.

Ο ρόλος του είναι πρωτίστως εκπαιδευτικός και επιστημονικός.

Απευθύνεται σε φοιτητές Ιατρικής, Φαρμακευτικής, Νομικής, σε σπουδαστές των Σωμάτων Ασφαλείας και σε ειδικευόμενους ιατροδικαστές.

Μέσα από τα πραγματικά πειστήρια, οι φοιτητές μπορούν να κατανοήσουν στην πράξη ζητήματα Ιατροδικαστικής, Τοξικολογίας και Εγκληματολογίας που δύσκολα αποτυπώνονται μόνο μέσα από βιβλία και θεωρητικά μαθήματα.

Γιατί δεν είναι ανοικτό στο ευρύ κοινό

Το Εγκληματολογικό Μουσείο, λόγω της ιδιαιτερότητας των συλλογών του, δεν λειτουργεί ως συμβατικό επισκέψιμο μουσείο.

Η ξενάγηση πραγματοποιείται μόνο κατόπιν συνεννόησης με τον διευθυντή ή τα μέλη της αρμόδιας τριμελούς επιτροπής.

Δεν διαθέτει μόνιμο προσωπικό πέρα από τη διοίκηση και τα μέλη ΔΕΠ που προσφέρουν εθελοντικά εργασία για την εκπαίδευση και την παρουσίαση των συλλογών.

Πίσω από τις πόρτες του φυλάσσεται ουσιαστικά ένα μοναδικό αρχείο της σκοτεινής πλευράς της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Από τον λήσταρχο Γιαγκούλα και τις κεφαλές καρατομηθέντων ληστών μέχρι τη γκιλοτίνα του Όθωνα, τα όπλα, τα δηλητήρια και τα πραγματικά πειστήρια εγκλημάτων, κάθε έκθεμα αποτελεί ένα κομμάτι της ιστορίας της βίας, του εγκλήματος και της προσπάθειας της επιστήμης να τα κατανοήσει.