Η ΕΣΗΕΑ ενώνει τη φωνή της με τη Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου, στις 3 Μαΐου, στέλνοντας σαφές μήνυμα για την προστασία του δικαιώματος των δημοσιογράφων να ενημερώνουν και των πολιτών να ενημερώνονται.

Η Διεθνής Ομοσπονδία Δημοσιογράφων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την «αξιοθρήνητη», όπως τη χαρακτηρίζει, κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου παγκοσμίως, καλώντας τους πολίτες να αντισταθούν στις νέες μορφές επίθεσης απέναντι στη δημοσιογραφία.

Σύμφωνα με την Έκθεση Παγκόσμιων Τάσεων της UNESCO για την Ελευθερία της Έκφρασης και την Ανάπτυξη των Μέσων, η ελευθερία της έκφρασης έχει μειωθεί κατά 10% από το 2012. Η ΔΟΔ χαρακτηρίζει το στοιχείο αυτό ανησυχητικό, συγκρίνοντάς το με περιόδους βαθιάς διεθνούς αστάθειας του 20ού αιώνα.

Ιδιαίτερα δραματικά είναι και τα στοιχεία για τις απώλειες δημοσιογράφων. Η ΔΟΔ έχει καταγράψει 128 δολοφονημένους δημοσιογράφους εν ώρα καθήκοντος το 2025, ενώ ήδη 9 δημοσιογράφοι έχουν χάσει τη ζωή τους μέσα στο 2026.

Η Ομοσπονδία καταδικάζει την κατάσταση στις εμπόλεμες ζώνες, όπου η ιδιότητα του δημοσιογράφου δεν λειτουργεί πλέον ως ασπίδα προστασίας, αλλά συχνά μετατρέπεται σε λόγο στοχοποίησης. Ουκρανία, Παλαιστίνη, Λίβανος και Σουδάν αναφέρονται ως χαρακτηριστικά παραδείγματα περιοχών όπου δημοσιογράφοι συλλαμβάνονται, εξαναγκάζονται σε εξορία ή δολοφονούνται λόγω της δουλειάς τους.

Την ίδια ώρα, οι απειλές δεν περιορίζονται στα πεδία των πολέμων. Η ΔΟΔ προειδοποιεί για τη συστηματική επιτήρηση δημοσιογράφων μέσω phishing, ψεύτικων ιστοσελίδων και κρατικών λογισμικών κατασκοπείας, που θέτουν σε κίνδυνο τόσο τους ίδιους όσο και τις πηγές τους.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στην τεχνητή νοημοσύνη. Η IFJ εκφράζει ανησυχία ότι η ανεξέλεγκτη χρήση της μπορεί να ενισχύσει τη μαζική παραπληροφόρηση, την κλοπή ταυτότητας, την αντικατάσταση δημοσιογράφων από αυτοματοποιημένα εργαλεία χωρίς δεοντολογικούς κανόνες και τη μη αδειοδοτημένη χρήση δημοσιογραφικού έργου από πλατφόρμες.

Ο Γενικός Γραμματέας της IFJ, Anthony Bellanger, υπογράμμισε ότι κάθε επίθεση σε επαγγελματία των ΜΜΕ είναι επίθεση στην ίδια την ενημέρωση των πολιτών. Όπως σημείωσε, μέσω των δημοσιογράφων στοχοποιούνται τελικά οι αναγνώστες και οι ακροατές, οι οποίοι στερούνται τη δυνατότητα να λαμβάνουν ενημερωμένες αποφάσεις.

Η ΔΟΔ ζητά νόμους που θα προστατεύουν το δικαίωμα στην πληροφόρηση, θα διασφαλίζουν την ανεξαρτησία και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης, θα απαγορεύουν τα κατασκοπευτικά λογισμικά και θα ρυθμίζουν την τεχνητή νοημοσύνη.

Στις 3 Μαΐου, η IFJ και οι συνεργαζόμενες οργανώσεις της θα συγκεντρωθούν στο Παρίσι για να επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους υπέρ ενός ελεύθερου και ανεξάρτητου Τύπου. Από τις 4 έως τις 7 Μαΐου θα ακολουθήσει το Συνέδριο του Εκατονταετηρίου της Ομοσπονδίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από όλο τον κόσμο.

Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ελευθερίας του Τύπου είναι  ξεκάθαρο! Χωρίς ελεύθερους δημοσιογράφους, δεν υπάρχει ενημερωμένος πολίτης. Και χωρίς ενημερωμένο πολίτη, η δημοκρατία μένει ανοχύρωτη.

ΔΟΔ ΕΣΗΕΑ LIFE