Σήμα κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία εκπέμπουν μεγάλοι traders πετρελαίου και αναλυτές της αγοράς, προειδοποιώντας ότι η διεθνής ενεργειακή αγορά κινείται ταχύτατα προς ένα κρίσιμο «breaking point», το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει εκρηκτική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και νέο σοκ στην παγκόσμια ανάπτυξη.

Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, παρά τη σημερινή υποχώρηση των τιμών — που δείχνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να ελπίζουν σε γρήγορο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή — η πραγματική εικόνα πίσω από τους αριθμούς είναι πολύ πιο ανησυχητική.

Ο βασικός παράγοντας που προκαλεί πανικό στην αγορά είναι ο συνεχιζόμενος αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η διαταραχή στις ροές αργού πετρελαίου έχει αρχίσει να εξαντλεί τα παγκόσμια αποθέματα καυσίμων, από βενζίνη και ντίζελ μέχρι καύσιμα αεροσκαφών.

Μεγάλες εμπορικές εταιρείες προειδοποιούν ότι μέσα στις επόμενες τέσσερις εβδομάδες τα αποθέματα θα μπορούσαν να πέσουν σε επικίνδυνα επίπεδα.

Ο Φρεντερίκ Λασέρ, επικεφαλής έρευνας της Gunvor — ενός από τους μεγαλύτερους traders πετρελαίου στον κόσμο — προειδοποίησε πως «δεν έχουμε μήνες, αλλά εβδομάδες στη διάθεσή μας», κάνοντας λόγο για πιθανό «τεράστιο πόνο» στην παγκόσμια οικονομία.

Όπως εξηγεί, το πρόβλημα δεν θα περιοριστεί μόνο στην αύξηση της τιμής των καυσίμων για τους καταναλωτές. Η πίεση μπορεί να επεκταθεί στη βιομηχανική παραγωγή, προκαλώντας μειώσεις παραγωγής, διακοπές λειτουργίας εργοστασίων και τελικά ύφεση.

«Το σημείο ασφυξίας είναι ξεκάθαρα τον Ιούνιο. Εκεί κάτι θα πρέπει να “σπάσει”», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Ακόμη πιο δραματικές είναι οι εκτιμήσεις της Amrita Sen από την Energy Aspects. Σύμφωνα με την ίδια, εάν η κρίση και ο αποκλεισμός των Στενών συνεχιστούν μέχρι τα τέλη Ιουνίου, τα παγκόσμια αποθέματα ενδέχεται να εξαντληθούν πλήρως.

Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ακόμη και στα 150 έως 200 δολάρια το βαρέλι.

Ήδη η αγορά κινείται σε ακραία επίπεδα μεταβλητότητας. Μέσα στην εβδομάδα οι τιμές άγγιξαν υψηλά τετραετίας, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια ανά βαρέλι, πριν επιστρέψουν κάτω από τα 110 δολάρια.

Το αφήγημα περί «σύντομου πολέμου» αρχίζει πλέον να καταρρέει στις αγορές. Στην αρχή της κρίσης, μετά την έκρηξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου, πολλοί επενδυτές θεωρούσαν ότι η σύγκρουση θα είχε γρήγορο τέλος.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Helima Croft της RBC Capital Markets, οι αγορές αρχίζουν πλέον να συνειδητοποιούν ότι το σενάριο μιας παρατεταμένης κρίσης μέχρι και το καλοκαίρι γίνεται ολοένα και πιο πιθανό.

Σε περίπτωση που ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ συνεχιστεί και μέσα στον Μάιο, δεν αποκλείεται οι τιμές να ξεπεράσουν ακόμη και τα επίπεδα-σοκ του 2022, πλησιάζοντας ή υπερβαίνοντας τα 140 δολάρια ανά βαρέλι.

Μέχρι στιγμής, η αγορά είχε καταφέρει να απορροφήσει μέρος των πιέσεων χάρη στα αποθέματα που είχαν δημιουργηθεί πριν από την κρίση, αλλά και μέσω της απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων — κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όμως αυτό το «μαξιλάρι ασφαλείας» αρχίζει να εξαντλείται.

Τα στοιχεία δείχνουν σημαντική μείωση στα αποθέματα καυσίμων, ακόμη και παρά τις καθημερινές διοχετεύσεις περίπου ενός εκατομμυρίου βαρελιών από τα αμερικανικά στρατηγικά αποθέματα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στις ΗΠΑ, όπου τα αποθέματα βενζίνης έχουν πέσει στα χαμηλότερα εποχικά επίπεδα εδώ και πάνω από δέκα χρόνια, πλησιάζοντας επικίνδυνα την «κόκκινη γραμμή».

Η χρονική συγκυρία κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη. Η αγορά εισέρχεται πλέον στην καλοκαιρινή περίοδο υψηλής ζήτησης, ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι μετακινήσεις αυξάνουν σημαντικά την κατανάλωση καυσίμων.

Στελέχη της αγοράς μιλούν πλέον ανοιχτά για «ζώνη κινδύνου», προειδοποιώντας ότι ο συνδυασμός μειωμένων αποθεμάτων και αυξημένης ζήτησης μπορεί να δημιουργήσει εκρηκτικές συνθήκες.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν θα αποκατασταθούν εγκαίρως οι ροές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ή αν η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο ενεργειακό σοκ με συνέπειες αντίστοιχες ή και χειρότερες από εκείνες προηγούμενων κρίσεων.

Για τις αγορές, το πετρέλαιο δεν βρίσκεται απλώς σε περίοδο πίεσης. Βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια κρίσιμη καμπή που μπορεί να καθορίσει την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας τους επόμενους μήνες.

Ιράν ΗΠΑ LIFE