Ένα εξελιγμένο σύστημα ανάλυσης δεδομένων βρίσκεται πλέον στη διάθεση των ελεγκτικών μηχανισμών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, επιτρέποντας τον εντοπισμό σύνθετων κυκλωμάτων φοροδιαφυγής που κρύβονται πίσω από φαινομενικά νόμιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Το σύστημα χρησιμοποιείται από τη Μονάδα Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων, στο κέντρο επιχειρήσεων της οποίας πραγματοποιήθηκε τηλεοπτική αυτοψία, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο οι ελεγκτές χαρτογραφούν ύποπτες συναλλαγές και επιχειρηματικές διασυνδέσεις.
Το κλειδί βρίσκεται στην ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων. Μέσω ειδικού αλγορίθμου, οι ελεγκτές μπορούν να εντοπίζουν κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ επιχειρήσεων, τραπεζικών λογαριασμών, διαχειριστών και οικονομικών συναλλαγών.
Όταν το σύστημα εντοπίσει μια ύποπτη σχέση, την επισημαίνει ώστε να ακολουθήσει περαιτέρω έλεγχος. Η ένδειξη από μόνη της δεν αποδεικνύει παράβαση, αλλά αποτελεί αφετηρία για τη διερεύνηση πιθανών οικονομικών εγκλημάτων.
Πώς λειτουργεί ο αλγόριθμος που αποκαλύπτει τους αχυρανθρώπους
Η μέθοδος στηρίζεται στην τεχνική ανάλυση δικτύων και συσχετίσεων, μέσω της οποίας δημιουργείται ένας χάρτης των οικονομικών σχέσεων μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων.
Εταιρείες που εμφανίζονται ανεξάρτητες μπορεί να συνδέονται μέσω κοινών διαχειριστών, τραπεζικών λογαριασμών ή επαναλαμβανόμενων συναλλαγών. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται να διοικούνται από πρόσωπα που δεν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα ή το επιχειρηματικό υπόβαθρο για τη δραστηριότητα που δηλώνουν.
Πρόκειται για τους λεγόμενους «αχυρανθρώπους», οι οποίοι εμφανίζονται τυπικά ως ιδιοκτήτες ή διαχειριστές εταιρειών, ενώ οι πραγματικοί ωφελούμενοι ενδέχεται να παραμένουν στο παρασκήνιο. Η ανάλυση των δεδομένων επιτρέπει στις αρχές να αναζητούν τα πρόσωπα που συνδέονται με πολλές τέτοιες επιχειρήσεις και να εξετάζουν τις διαδρομές του χρήματος.
Οκτώ εταιρείες-βιτρίνες και 28 εκατομμύρια ευρώ
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το κύκλωμα με τα εικονικά τιμολόγια που αποκαλύφθηκε τις προηγούμενες ημέρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να είχαν οργανώσει ένα δίκτυο οκτώ εταιρειών-βιτρινών, οι οποίες πραγματοποιούσαν μεταξύ τους συναλλαγές και εξέδιδαν εικονικά φορολογικά παραστατικά.
Η υπόθεση αφορά φερόμενη ζημιά 28 εκατομμυρίων ευρώ για το Ελληνικό Δημόσιο, ενώ το παράνομο οικονομικό όφελος που αποδίδεται στο κύκλωμα υπολογίζεται σε 4,8 εκατομμύρια ευρώ. Οι ελεγκτές εντόπισαν ύποπτες επικαλύψεις στη διοίκηση των εταιρειών, στις συναλλαγές και στους τραπεζικούς λογαριασμούς τους.
Από την περαιτέρω διερεύνηση προέκυψαν στοιχεία για πρόσωπα που εμφανίζονταν ως διαχειριστές ή μοναδικοί εταίροι, χωρίς το οικονομικό και επαγγελματικό τους προφίλ να δικαιολογεί τον συγκεκριμένο ρόλο. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν, σύμφωνα με τις πληροφορίες της έρευνας, άνεργοι και ιδιοκτήτες τοπικών καφενείων.
Ο ρόλος λογιστών και τραπεζικών στελεχών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για τη φερόμενη συμμετοχή επαγγελματιών που είχαν πρόσβαση στις οικονομικές και φορολογικές διαδικασίες. Στο κύκλωμα φέρονται να εμπλέκονται λογιστές, στους οποίους αποδίδεται η υποβολή ανακριβών φορολογικών δηλώσεων, καθώς και διευθυντές τραπεζικών υποκαταστημάτων που φέρονται να διευκόλυναν παράνομες αναλήψεις χρημάτων από επιστροφές φόρου.
Η έρευνα εξετάζει τρεις βασικούς μηχανισμούς φοροδιαφυγής: τη μη απόδοση ΦΠΑ, την έκδοση εικονικών τιμολογίων και την υποβολή ανακριβών φορολογικών δηλώσεων. Μέσα από αυτούς τους μηχανισμούς, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να επιδίωκαν τη δημιουργία πλασματικής οικονομικής δραστηριότητας και την απόκτηση παράνομου οφέλους σε βάρος του Δημοσίου.
Δεκαπέντε συλλήψεις – Οι οκτώ στο Αγρίνιο
Για την υπόθεση πραγματοποιήθηκαν συνολικά 15 συλλήψεις, εκ των οποίων οι οκτώ στο Αγρίνιο. Μεταξύ των συλληφθέντων από την περιοχή περιλαμβάνεται και λογιστής, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ένας άνδρας που, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε κερδίσει στο παρελθόν σημαντικό χρηματικό ποσό σε τυχερό παιχνίδι.
Όταν τα χρήματα εξαντλήθηκαν και ο ίδιος βρέθηκε χωρίς εργασία, φέρεται να προσεγγίστηκε από μέλη του κυκλώματος προκειμένου να εμφανιστεί ως διαχειριστής εταιρείας. Οι 15 συλληφθέντες κρατήθηκαν το βράδυ της Πέμπτης (19/11) στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής και την επόμενη ημέρα οδηγήθηκαν στα εγκληματολογικά εργαστήρια για τη λήψη φωτογραφιών και αποτυπωμάτων.
Στη συνέχεια οδηγήθηκαν ενώπιον του εισαγγελέα, ο οποίος άσκησε ποινική δίωξη σε βαθμό κακουργήματος και τους παρέπεμψε στον ανακριτή. Μεταξύ των κατηγοριών περιλαμβάνονται η συγκρότηση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, η φοροδιαφυγή, η απάτη σε βάρος του Δημοσίου, η πλαστογραφία και η νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
Τι υποστηρίζουν οι συνήγοροι των κατηγορουμένων
Από την πλευρά της υπεράσπισης, ο δικηγόρος Παντελής Βαμβακάς ανέφερε ότι οι εντολείς του αρνούνται τις κατηγορίες που τους αποδίδονται σχετικά με τη συμμετοχή τους και τα αδικήματα της φοροδιαφυγής και του ξεπλύματος χρήματος.
Ο δικηγόρος Βαγγέλης Γεωργακόπουλος υποστήριξε ότι ορισμένοι από τους συλληφθέντες δεν είχαν ουσιαστική γνώση της συνολικής λειτουργίας του κυκλώματος. Οι ισχυρισμοί αυτοί αναμένεται να εξεταστούν κατά την ανακριτική διαδικασία, ενώ η απόδοση ποινικών ευθυνών παραμένει ζήτημα της Δικαιοσύνης.
Συνεχίζονται οι έρευνες για νέες εταιρείες και πρόσωπα
Η έρευνα της ΑΑΔΕ δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς οι ελεγκτές αναζητούν ενδεχόμενες επιπλέον διασυνδέσεις, εταιρείες και πρόσωπα που μπορεί να σχετίζονται με την υπόθεση. Η αξιοποίηση του αλγορίθμου και των τεχνικών ανάλυσης δικτύων αποτελεί βασικό εργαλείο στην προσπάθεια εντοπισμού οργανωμένων κυκλωμάτων οικονομικού εγκλήματος.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι έλεγχοι δεν περιορίζονται πλέον στην εξέταση μιας μεμονωμένης επιχείρησης ή φορολογικής δήλωσης, αλλά μπορούν να επεκτείνονται στο σύνολο των οικονομικών σχέσεων που συγκροτούν ένα ύποπτο δίκτυο. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές επιχειρούν να φτάσουν πέρα από τους τυπικούς διαχειριστές των εταιρειών, αναζητώντας εκείνους που ενδέχεται να οργανώνουν και να επωφελούνται πραγματικά από τη λειτουργία των κυκλωμάτων.
UEFA Nations League
Super League
Premier League
Champions League
Europa League
UEFA Conference League
Bundesliga
Serie A
La Liga
Ligue 1
Superleague 2
Κύπελλο Ελλάδας
Euroleague
Basket League
NBA
Eurocup
Basketball Champions League
Volley
Tennis
Πόλο
Στίβος