Μια διαφορετική εκπομπή παρουσίασε στις «Αντιθέσεις» της Κρήτη TV ο Γιώργος Σαχίνης, ανοίγοντας τον φάκελο της επιστήμης, της καινοτομίας και της τεχνολογικής αριστείας στην Κρήτη.

Στο επίκεντρο βρέθηκε το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας, ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά ιδρύματα της Ελλάδας και της Ευρώπης, με αφορμή το μεγάλο έργο Space Crete, ύψους 35 εκατομμυρίων ευρώ, που φιλοδοξεί να δημιουργήσει το πρώτο ολοκληρωμένο οικοσύστημα διαστημικών τεχνολογιών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Καλεσμένοι του Γιώργου Σαχίνη ήταν ο πρόεδρος του ΙΤΕ, καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης Βασίλης Χαρμανδάρης, και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ και συντονιστής του Space Crete, Παναγιώτης Τσακαλίδης.

Η συζήτηση ξεκίνησε από την ιστορική διαδρομή της Κρήτης ως τόπου που απέδειξε ότι η ελληνική περιφέρεια μπορεί να παράγει κορυφαία γνώση. Ο Γιώργος Σαχίνης υπενθύμισε την παρακαταθήκη προσωπικοτήτων όπως ο Λευτέρης Οικονόμου, ο Στέλιος Ορφανουδάκης, ο Φώτης Σκαφάτος και ο Νεκτάριος Ταβερναράκης, που συνέβαλαν ώστε το ΙΤΕ και το Πανεπιστήμιο Κρήτης να αποκτήσουν διεθνές κύρος.

Οι δύο επιστήμονες στάθηκαν στο ιδιαίτερο οικοσύστημα της Κρήτης, το οποίο κατάφερε να προσελκύσει ανθρώπους που είχαν διαγράψει λαμπρή πορεία στο εξωτερικό και θα μπορούσαν να παραμείνουν στις ΗΠΑ. Αντί γι’ αυτό, επέστρεψαν στην Ελλάδα, βρίσκοντας στο ΙΤΕ και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης ένα περιβάλλον ανοιχτό, δημιουργικό και διεθνώς ανταγωνιστικό.

Το Space Crete παρουσιάστηκε ως έργο στρατηγικής σημασίας. Δεν αφορά απλώς την έρευνα στο διάστημα, αλλά ένα πλέγμα τεχνολογιών αιχμής: δορυφορικές επικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια, κβαντικά και οπτικά δίκτυα, επεξεργασία δεδομένων πάνω σε δορυφόρους, τηλεσκόπια, αστεροσκοπεία και κρίσιμες υποδομές.

Όπως εξηγήθηκε, το έργο έχει ορίζοντα εξαετίας. Από τα 35 εκατομμύρια ευρώ, τα 15 εκατομμύρια προέρχονται από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ενώ περίπου 20 εκατομμύρια αποτελούν εθνική συμμετοχή, με στήριξη από την κυβέρνηση, τα αρμόδια υπουργεία και την Περιφέρεια Κρήτης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το Space Crete δεν θέλει απλώς να παράγει επιστημονικές δημοσιεύσεις. Στόχος είναι να φέρει στην Κρήτη ευρωπαϊκές εταιρείες, να δημιουργήσει υποδομές, να κρατήσει νέους επιστήμονες στην Ελλάδα και να συνδέσει την έρευνα με την παραγωγή, την ασφάλεια και τη γεωστρατηγική θέση της χώρας.

Η εκπομπή ανέδειξε και το μεγάλο ερώτημα για την Ευρώπη: αν μπορεί να σταθεί αυτόνομα στον νέο τεχνολογικό ανταγωνισμό με ΗΠΑ και Κίνα. Η απάντηση που δόθηκε ήταν ρεαλιστική: η Ευρώπη έχει καθυστερήσει σε ορισμένα πεδία, όμως δεν έχει χάσει το τρένο. Με έργα όπως το Space Crete, μπορεί να αποκτήσει κρίσιμες δυνατότητες και να χτίσει δικά της τεχνολογικά στηρίγματα.

Το μήνυμα της εκπομπής ήταν καθαρό: η Κρήτη δεν είναι απλώς γεωγραφικό άκρο της Ευρώπης. Μπορεί να γίνει κόμβος γνώσης, τεχνολογίας, διαστήματος και ασφάλειας. Και αυτό δεν είναι πια σύνθημα. Είναι έργο, χρηματοδότηση, υποδομή και εθνικό στοίχημα.

Γιώργος Σαχινίδης Κρήτη