Νέα τροπή φαίνεται πως παίρνει το πολύκροτο ζήτημα των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 που διαθέτει η Τουρκία, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες του Middle East Eye, η Μόσχα εμφανίζεται θετική στο ενδεχόμενο η Άγκυρα να μεταβιβάσει τα συστήματα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι οι συνομιλίες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί ακόμη οριστική συμφωνία, καθώς εκκρεμούν τεχνικά και πολιτικά ζητήματα που απαιτούν διευθέτηση. Μάλιστα, σύμφωνα με πηγές που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις, η τουρκική κυβέρνηση σχεδίαζε να ανακοινώσει επισήμως την έναρξη των συνομιλιών την Παρασκευή, όμως η ανακοίνωση ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή, χωρίς να δοθεί επίσημη εξήγηση.

Οι S-400 που άλλαξαν τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις

Η αγορά των S-400 από τη Ρωσία το 2019 αποτέλεσε σημείο καμπής στις σχέσεις Άγκυρας και Ουάσιγκτον. Η απόφαση της Τουρκίας είχε ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, την επιβολή κυρώσεων CAATSA κατά της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, αλλά και το «πάγωμα» της παράδοσης έξι αεροσκαφών F-35 που είχαν ήδη κατασκευαστεί για λογαριασμό της Άγκυρας και παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2025 και τη βελτίωση του κλίματος στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο, καθώς η Τουρκία επιδιώκει την άρση των κυρώσεων και την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35.

Ωστόσο, η αμερικανική νομοθεσία παραμένει σαφής: όσο οι S-400 βρίσκονται στην κατοχή της Τουρκίας, δεν μπορεί να προχωρήσει ούτε η επιστροφή της στο πρόγραμμα ούτε η άρση των περιορισμών που επιβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Από την αποθήκευση στην πώληση

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαοκτώ μηνών εξετάστηκαν διάφορες λύσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον. Ανάμεσά τους ήταν και η αποσυναρμολόγηση κρίσιμων τμημάτων των συστημάτων και η αποθήκευσή τους υπό αμερικανική εποπτεία.

Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν κρίθηκε επαρκής, καθώς θα μπορούσε να οδηγήσει μόνο σε προσωρινή χαλάρωση των κυρώσεων και όχι στην πλήρη αποκατάσταση των αμυντικών σχέσεων.

Έτσι, το τελευταίο διάστημα προκρίνεται η λύση της μεταβίβασης των S-400 σε τρίτη χώρα, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να εμφανίζονται ως ο επικρατέστερος αποδέκτης.

«Γιατί όχι;» απαντά η Μόσχα

Ρωσικές και τουρκικές πηγές αναφέρουν ότι το Κρεμλίνο αντιμετωπίζει θετικά το συγκεκριμένο ενδεχόμενο. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση Ρώσου αξιωματούχου που συμμετέχει στις διαβουλεύσεις, σύμφωνα με την οποία η πρώτη αντίδραση της Μόσχας στην τουρκική πρόταση ήταν: «Γιατί όχι;».

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιούνται συνομιλίες, χαρακτηρίζοντας το θέμα «ιδιαίτερα ευαίσθητο».

Η τελική απόφαση, πάντως, αναμένεται να ληφθεί από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ η Μόσχα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι θα τηρηθούν πλήρως οι όροι της αρχικής συμφωνίας εξαγωγής των S-400 προς την Τουρκία.

Γιατί ενδιαφέρονται τα ΗΑΕ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θεωρούνται από πολλούς ως ο πλέον κατάλληλος υποψήφιος αγοραστής, καθώς ήδη χρησιμοποιούν ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα Pantsir και έχουν ακολουθήσει τα τελευταία χρόνια πολιτική διαφοροποίησης των εξοπλιστικών τους προμηθειών. 

Η ένταξη των S-400 στο οπλοστάσιο των Εμιράτων θα ενίσχυε σημαντικά τις δυνατότητες αεράμυνάς τους, ενώ τεχνικά θεωρείται ευκολότερη λόγω της υπάρχουσας εμπειρίας στη χρήση ρωσικών συστημάτων.

Παρά ταύτα, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι σχέσεις Μόσχας και Άμπου Ντάμπι έχουν δοκιμαστεί εξαιτίας της στενής συνεργασίας της Ρωσίας με το Ιράν, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες γεωπολιτικές επιφυλάξεις.

Εκτός αμερικανικών κυρώσεων

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η συγκεκριμένη μεταβίβαση δεν θα παραβίαζε το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων, καθώς η συναλλαγή θα πραγματοποιούνταν μεταξύ της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και όχι απευθείας με τη Ρωσία.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι η Μόσχα είχε απορρίψει στο παρελθόν τα σενάρια επαναγοράς των συστημάτων από την Τουρκία, θεωρώντας μια τέτοια εξέλιξη μη συμφέρουσα.

Τα πιθανά ανταλλάγματα που ζητά η Ρωσία

Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το ερώτημα για το τι θα ζητήσει η Ρωσία προκειμένου να εγκρίνει οριστικά μια τόσο σημαντική μεταβίβαση.

Πηγές από την Άγκυρα εκτιμούν ότι η Μόσχα αναμένεται να συνδέσει την έγκρισή της με ευρύτερες στρατηγικές και οικονομικές συμφωνίες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανανέωση της μεγάλης συμφωνίας προμήθειας φυσικού αερίου προς την Τουρκία, οι σχετικές διαπραγματεύσεις της οποίας συνεχίζονται.

Εάν τελικά ολοκληρωθεί η συμφωνία, η Τουρκία θα έχει απομακρύνει το βασικό εμπόδιο που εξακολουθεί να τη χωρίζει από την πιθανή επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μέχρι τότε, όμως, οι διαπραγματεύσεις παραμένουν σε εξέλιξη και τίποτα δεν θεωρείται οριστικό.

ΠΗΓΗ: Geopolitico.gr

S-400 F-35 Ρωσία ΗΠΑ LIFE