Συναγερμό στην Ουάσιγκτον προκαλεί η πιθανότητα να επιστρέψει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35, καθώς ισχυρές οργανώσεις της ελληνικής και κυπριακής Ομογένειας ξεκινούν εκστρατεία για να εμποδίσουν την παραχώρηση του μαχητικού πέμπτης γενιάς στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο πρόεδρος της Διεθνούς Συντονιστικής Επιτροπής «Δικαιοσύνη για την Κύπρο» – PSEKA, Φίλιπ Κρίστοφερ, και ο πρόεδρος της Συντονισμένης Προσπάθειας των Ελλήνων, Άντριου Ε. Μανάτος, καλούν τους Αμερικανούς γερουσιαστές και βουλευτές να βάλουν φρένο σε οποιαδήποτε συμφωνία.

Η προειδοποίησή τους είναι ξεκάθαρη: η μεταφορά F-35 στην Τουρκία αποτελεί «σαφή και υπαρκτό κίνδυνο» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ.

Η ανακοίνωση της PSEKA δημοσιεύτηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και συνοδεύεται από επιστολή που αποστέλλεται στα γραφεία των μελών του αμερικανικού Κογκρέσου.

«Θυμηθείτε τι έγινε στην Κύπρο»

Η επιχειρηματολογία της Ομογένειας ξεκινά από το 1974 και τη χρήση αμερικανικών όπλων κατά την εισβολή στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι Κρίστοφερ και Μανάτος υπογραμμίζουν ότι η Τουρκία είχε λάβει αμερικανικό στρατιωτικό υλικό με συγκεκριμένους περιορισμούς, αλλά τελικά το χρησιμοποίησε για να επιτεθεί σε μία ανεξάρτητη χώρα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η εισβολή άφησε πίσω της περισσότερους από 5.000 νεκρούς, εκτελέσεις αιχμαλώτων και πέντε Αμερικανούς πολίτες μεταξύ των θυμάτων. Πενήντα δύο χρόνια αργότερα, περισσότερο από το ένα τρίτο της Κύπρου εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή.

Το μήνυμα προς τους Αμερικανούς νομοθέτες είναι σκληρό: η Άγκυρα έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει αμερικανικά όπλα για να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος γειτονικής χώρας.

Το μεγάλο αγκάθι των S-400

Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν προειδοποιήσει ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των S-400 και των F-35 θα επέτρεπε στα ρωσικά συστήματα να συλλέξουν ευαίσθητα δεδομένα για τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας και τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού μαχητικού.

Η σημερινή αμερικανική νομοθεσία εξακολουθεί να απαγορεύει τη μεταφορά των αεροσκαφών όσο η Τουρκία διατηρεί στην κατοχή της τους S-400, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου.

Η επιστολή της Ομογένειας προειδοποιεί ότι η εμπιστοσύνη έχει ήδη παραβιαστεί. Θέτει, μάλιστα, το ερώτημα εάν οι ΗΠΑ μπορούν να είναι βέβαιες ότι κρίσιμες πληροφορίες για το F-35 δεν θα καταλήξουν στη Ρωσία, στην Κίνα, στο Ιράν ή ακόμη και στη Βόρεια Κορέα.

Οι έξι τουρκικές αεροπορικές δυνάμεις στα κατεχόμενα

Στο κείμενο γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην ανάπτυξη έξι τουρκικών F-16 στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο στις 9 Μαρτίου 2026.

Η κίνηση αυτή παρουσιάζεται ως ένα ακόμη παράδειγμα που ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τουρκία σέβεται τους αμερικανικούς περιορισμούς τελικής χρήσης.

Το ενδεχόμενο να αποκτήσει η Άγκυρα F-35 δεν αφορά, επομένως, μόνο τους S-400. Αφορά και το πού θα μπορούσε να αναπτύξει τα αεροσκάφη, εάν θα τα χρησιμοποιούσε για πίεση στην Ελλάδα και στην Κύπρο και ποια πραγματική δυνατότητα ελέγχου θα είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την παράδοσή τους.

Η σχέση του Ερντογάν με τη Χαμάς

Ακόμη ένα βαρύ κεφάλαιο της επιστολής αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Χαμάς.

Οι συντάκτες επικαλούνται αναλύσεις και δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Κωνσταντινούπολη έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πολιτικό κέντρο για στελέχη της παλαιστινιακής οργάνωσης.

Υπενθυμίζουν ότι ο Ερντογάν συνέχισε να στηρίζει πολιτικά τη Χαμάς μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, αρνήθηκε να τη χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση και επέτρεψε σε στελέχη της να δραστηριοποιούνται από τουρκικό έδαφος.

Παράλληλα, η Άγκυρα έχει κλιμακώσει τη σύγκρουσή της με το Ισραήλ. Δηλώσεις του Ερντογάν και του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι κατηγορούν την Τουρκία ότι επιχειρεί να περικυκλώσει στρατηγικά το Ισραήλ.

Το ερώτημα που θέτουν οι οργανώσεις της Ομογένειας είναι απλό: μπορεί μία χώρα που στηρίζει τη Χαμάς και απειλεί το Ισραήλ να παραλάβει το πλέον προηγμένο μαχητικό των ΗΠΑ;

«Γαλάζια Πατρίδα» και το «θα έρθουμε ένα βράδυ»

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στις πάγιες απειλές της Άγκυρας και στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, διεκδικεί θαλάσσιες περιοχές στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και επιχειρεί να περιορίσει την επήρεια των ελληνικών νησιών.

Στην επιστολή υπενθυμίζεται επίσης η απειλητική φράση του Ερντογάν ότι οι τουρκικές δυνάμεις «μπορεί να έρθουν ξαφνικά ένα βράδυ». Πρόκειται για διατύπωση που στην Αθήνα ερμηνεύτηκε ως στρατιωτική απειλή και παραπέμπει ευθέως στη ρητορική που χρησιμοποιεί η Τουρκία πριν από πολεμικές επιχειρήσεις.

Η παραχώρηση F-35 στον Ερντογάν θα έδινε στην τουρκική αεροπορία δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας, δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων και συλλογής πληροφοριών που θα άλλαζαν δραματικά τα δεδομένα στο Αιγαίο.

Τι θα σήμαινε για την Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει επενδύσει στην απόκτηση των F-35, ώστε να εξασφαλίσει ένα αποφασιστικό ποιοτικό πλεονέκτημα απέναντι στην αριθμητικά ισχυρότερη Τουρκία.

Εάν η Άγκυρα αποκτήσει το ίδιο μαχητικό, ένα σημαντικό μέρος αυτού του πλεονεκτήματος θα περιοριστεί. Παράλληλα, η Τουρκία θα μπορούσε να συνδυάσει τα F-35 με τον μεγάλο στόλο F-16, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της και το εκτεταμένο δίκτυο στρατιωτικών βάσεων που διατηρεί στην περιοχή.

Η Ομογένεια προειδοποιεί ότι μία τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενθαρρύνει την Άγκυρα να κλιμακώσει την πίεση στην Ελλάδα και στην Κύπρο, θεωρώντας ότι διαθέτει την απαραίτητη στρατιωτική ισχύ για να επιβάλει νέες καταστάσεις.

Τώρα η μάχη στο Κογκρέσο

Οι Φίλιπ Κρίστοφερ και Άντριου Μανάτος ζητούν από όλους τους ελληνικούς και κυπριακούς οργανισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες να ενημερώσουν άμεσα τους γερουσιαστές και τους βουλευτές των περιφερειών τους.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ισχυρό διακομματικό μέτωπο που θα εμποδίσει οποιαδήποτε αλλαγή της νομοθεσίας και οποιαδήποτε συμφωνία επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα.

Η υπόθεση δεν έχει κλείσει. Η τουρκική κυβέρνηση πιέζει για την άρση των κυρώσεων και την παραλαβή των μαχητικών, ενώ στην Ουάσιγκτον υπάρχουν δυνάμεις που επιθυμούν την επαναπροσέγγιση με την Άγκυρα.

Απέναντι σε αυτές τις πιέσεις, η ελληνική Ομογένεια χρησιμοποιεί το ισχυρότερο ιστορικό επιχείρημα: το 1974 η Τουρκία παρέλαβε αμερικανικά όπλα και τα χρησιμοποίησε στην Κύπρο.

Για τους Κρίστοφερ και Μανάτο, το Κογκρέσο δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν γνωρίζει τον κίνδυνο. Αυτήν τη φορά έχει προειδοποιηθεί εγκαίρως.

Χαμάς Ρωσία Τουρκία Τρομοκρατία ΗΠΑ LIFE Ελλάδα