Η Ελλάδα ψάχνει υποβρύχιο που δεν θα έχει η Τουρκία – Σχέδιο για το Αιγαίο

Η απόκτηση των Type 214 από την Τουρκία δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα κάτω από την επιφάνεια του Αιγαίου και το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει ήδη την ελληνική απάντηση.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να αντικατασταθούν τα υποβρύχια που θα φτάσουν σταδιακά στο τέλος της επιχειρησιακής ζωής τους. Είναι η Ελλάδα να διατηρήσει το ποιοτικό πλεονέκτημα που επί χρόνια αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ναυτικής αποτροπής.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Γιώργου Σιδέρη στη Hellas Journal, η πρώτη επιχειρησιακή αξιολόγηση των προτάσεων για τη νέα γενιά υποβρυχίων έχει ήδη ολοκληρωθεί από το Ναυτικό Επιτελείο και την αρμόδια Διεύθυνση.

Η εισήγηση είναι ουσιαστικά ώριμη.

Εκείνο που δεν έχει αποσαφηνιστεί είναι πότε θα προωθηθεί στην πολιτική ηγεσία και πότε θα ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.

Το τέλος της «ομοιοτυπίας» με την Τουρκία;

Μία παράμετρος φαίνεται να βαραίνει ιδιαίτερα στον σχεδιασμό: τα νέα τουρκικά υποβρύχια Type 214.

Η πώληση της συγκεκριμένης τεχνολογίας στην Τουρκία και η μεταφορά σχεδίων στην τουρκική πλευρά έχουν αλλάξει την εξίσωση.

Γι' αυτό και στο Πολεμικό Ναυτικό εξετάζεται η επόμενη ελληνική γενιά να μην αποτελεί απλώς εξέλιξη της σημερινής κατάστασης, αλλά να προσφέρει δυνατότητες που θα διαφοροποιούνται ουσιαστικά από εκείνες του αντιπάλου.

Η λογική είναι σαφής: εάν η Τουρκία αποκτά πλέον υποβρύχια βασισμένα στην ίδια οικογένεια με τα ελληνικά 214, η Ελλάδα θα πρέπει να αναζητήσει το επόμενο τεχνολογικό και επιχειρησιακό άλμα.

Το ρολόι μετρά αντίστροφα

Η απόφαση δεν μπορεί να μετατίθεται επ' αόριστον.

Τα τέσσερα υποβρύχια κλάσης «Παπανικολής» παραμένουν αιχμή του δόρατος, όμως ο υπόλοιπος υποβρύχιος στόλος γερνά.

Εάν το πρόγραμμα της επόμενης γενιάς καθυστερήσει σημαντικά, υπάρχει κίνδυνος σε βάθος χρόνου το Πολεμικό Ναυτικό να βρεθεί με μόλις τέσσερις σύγχρονους υποθαλάσσιους «κυνηγούς» και μία παλαιότερη αναβαθμισμένη μονάδα.

Το πρόβλημα είναι ότι ένα νέο υποβρύχιο δεν παραδίδεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Η επιλογή, η συμφωνία, η ναυπήγηση, οι δοκιμές και η πλήρης επιχειρησιακή ένταξη δημιουργούν έναν σχεδιασμό που μπορεί να προσεγγίσει τη δεκαετία.

Άρα οι αποφάσεις του σήμερα αφορούν ουσιαστικά τον Στόλο της επόμενης δεκαετίας.

Υποβρύχια με στρατηγικά όπλα;

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο είναι το επιχειρησιακό δίλημμα που βρίσκεται ενώπιον του Ναυτικού.

Η μία κατεύθυνση είναι η διατήρηση της δοκιμασμένης ελληνικής φιλοσοφίας: ένα ιδιαίτερα αθόρυβο και ευέλικτο υποβρύχιο, ιδανικό για το σύνθετο περιβάλλον του Αιγαίου, όπου η γεωγραφία, τα νησιά και τα διαφορετικά βάθη δημιουργούν μοναδικές συνθήκες επιχειρήσεων.

Η άλλη επιλογή είναι σαφώς πιο φιλόδοξη.

Αφορά μεγαλύτερου εκτοπίσματος υποβρύχιο, ικανό να μεταφέρει στρατηγικά όπλα μεγάλης εμβέλειας.

Μια τέτοια απόφαση θα άλλαζε τη φιλοσοφία χρήσης του ελληνικού υποβρυχιακού όπλου.

Ο αθέατος κυνηγός που μέχρι σήμερα αναζητά εχθρικά πλοία και υποβρύχια θα μπορούσε να μετατραπεί ταυτόχρονα σε πλατφόρμα κρούσης, ικανή να συμμετέχει στη στρατηγική αποτροπή της χώρας.

Χτίζεται νέος Στόλος

Το πρόγραμμα των υποβρυχίων αποτελεί τον επόμενο μεγάλο κρίκο μιας αλυσίδας ανανέωσης που έχει ήδη ξεκινήσει.

Οι νέες FDI, με πρώτο τον «Κίμωνα», η ένταξη του «Νεάρχου» και του «Φορμίωνα», οι δύο Bergamini που προβλέπεται να ακολουθήσουν το 2028 και το 2029 και ο εκσυγχρονισμός των τεσσάρων MEKO κλάσης «Ύδρα» αλλάζουν σταδιακά την εικόνα των κύριων μονάδων επιφανείας.

Ταυτόχρονα, τα MH-60R Romeo και τα αναβαθμισμένα P-3B ενισχύουν σημαντικά τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο.

Ο συνδυασμός φρεγατών, ελικοπτέρων, αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας, αισθητήρων και νέων υποβρυχίων μπορεί να δημιουργήσει έναν πολυεπίπεδο υποθαλάσσιο «ιστό» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Απόφαση με ορίζοντα 40 ετών

Η τελική επιλογή δεν θα κριθεί μόνο από το ποιο υποβρύχιο έχει τις καλύτερες επιδόσεις ή τη χαμηλότερη τιμή.

Στην αξιολόγηση μπαίνουν το κόστος ολόκληρου του κύκλου ζωής, οι νέες υποδομές που ενδεχομένως θα απαιτηθούν, τα όπλα, η υποστήριξη, η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή και οι γεωπολιτικές σχέσεις που συνοδεύουν κάθε μεγάλη εξοπλιστική συμφωνία.

Παράλληλα, η απαίτηση για τουλάχιστον 25% εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή σημαίνει ότι τα ελληνικά ναυπηγεία θα πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο.

Το πραγματικό διακύβευμα, όμως, βρίσκεται αλλού.

Η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει εάν θα αντικαταστήσει απλώς τα παλαιότερα υποβρύχιά της ή εάν θα χρησιμοποιήσει το πρόγραμμα για να δημιουργήσει μια νέα βαθμίδα ναυτικής αποτροπής απέναντι στην Τουρκία.

Διότι το υποβρύχιο που θα επιλεγεί τα επόμενα χρόνια θα εξακολουθεί πιθανότατα να επιχειρεί στις ελληνικές θάλασσες και μετά το 2060.

Και γι' αυτό η σημερινή απόφαση δεν αφορά μόνο την επόμενη αγορά του Πολεμικού Ναυτικού. Αφορά το ποιος θα έχει το υποθαλάσσιο πλεονέκτημα στο Αιγαίο τις επόμενες δεκαετίες.