«Τimeo Danaos et dona ferentes», που σε απλά ελληνικά σημαίνει «φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας»: μια σοφή κουβέντα την οποία ο Αργύρης Πεδουλάκης μπορεί κάλλιστα να γράψει σε μια ταμπέλα και να την κρεμάσει στα αποδυτήρια του ΟΑΚΑ, αλλάζοντας απλώς την εθνικότητα και τα υπάρχοντα των εισβολέων... Τουτέστιν, «φοβού τους Λιθουανούς και... χρέη φέροντας»!

Ολη αυτή η (πραγματική στη βάση της) κουβέντα για το φέσι που έχει φορέσει ο Ρομανόφ στους παίκτες της Ζαλγκίρις και την απειλή τους ότι εάν δεν πληρωθούν, θα αποχωρήσουν, μόνο τον Παναθηναϊκό μπορεί να βλάψει και μάλιστα πολλώ λογιώ, που λένε και στο (Σφακιανό) χωριό του Αργύρη: σε τέτοιες περιπτώσεις οι... Ματσιούληδες συσπειρώνονται, σηκώνουν ως λάβαρο τον εγωισμό τους κι όποιος επαναπαυθεί στα προβλήματά τους και τους υποτιμήσει, την έβαψε!

Χρησιμοποίησα επίτηδες το όνομα του Ματσιούλις, όχι μόνο διότι υπήρξε «ένας από αυτούς» (όπως είπε κάποτε απευθυνόμενος προς τον κόσμο του Παναθηναϊκού ο Θανάσης Γιαννακόπουλος), αλλά και επειδή στο σχόλιό του στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωλίγκα έγινε αυτό που όφειλε να γίνει: η φωνή της συνείδησης και το σήμα κινδύνου για τον Παναθηναϊκό...

Συν τοις άλλοις, ο Γιόνας έγραψε μια φράση που είναι σπουδαία εν τη απλοϊκότητί της: «Η Ζαλγκίρις- τόνισε- παίζει το κλασικό λιθουανικό μπάσκετ, παράλληλα με τη γρήγορη επίθεση, ενώ η εθνική ομάδα έχει πιο οργανωμένο και αργό στυλ και λιγότερο πάνω κάτω»!

Εδώ βεβαίως τίθεται ένα ζήτημα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένσταση: πώς γίνεται να παίζει πιο... λιθουανικά από την ίδια τη «Λιέτουβα» η Ζαλγκίρις, της οποίας ο προπονητής και οι μισοί παίκτες είναι ξένοι;

Γίνεται παραγίνεται, διότι ο προπονητής (Πλάθα) είναι Ισπανός, που σημαίνει ότι έχει το γρήγορο μπάσκετ στο αίμα του, ενώ οι τέσσερις Αμερικανοί και οι δύο Κροάτες ταιριάζουν ταμάμ σε αυτό το στυλ παιχνιδιού...

...και με τέτοια ταχύτητα που ανεβοκατεβαίνουν το γήπεδο προκαλούν ζάλη!

Αυτό, παρεμπιπτόντως, μπορούν (όχι απλώς να το βεβαιώσουν, αλλά) να το μαρτυρήσουν στην κυριολεξία όλοι οι αντίπαλοί τους στην πρώτη φάση, συμπεριλαμβανομένου και του Ολυμπιακού: η Ζαλγκίρις τον βρήκε μπόσικο στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας και του έριξε 18 πόντους, αλλά οι πρωταθλητές Ευρώπης συνήλθαν μετά από αυτό το κάζο και στο Κάουνας την πλήρωσαν με το ίδιο νόμισμα...

Για τη (χρηματική) ακρίβεια του πράγματος, την πλήρωσαν με το ίδιο λίτας!

Διαβάζοντας το σχόλιο του Ματσιούλις γύρισα 13 χρόνια πίσω, όταν -στο φάιναλ φορ του Μονάχου- η Ζαλγκίρις κατακεραύνωσε τον Ολυμπιακό και την Κίντερ Μπολόνια, άφησε τον κόσμο με το στόμα ανοιχτό και στέφθηκε πρωταθλήτρια Ευρώπης...

Δυστυχώς για την υστεροφημία της, αλλά και τις μεγάλες προσδοκίες που δημιούργησε στην πιάτσα, αυτή η ομάδα αποδείχθηκε θνησιγενής: γεννήθηκε για να πεθάνει μέσα σε 48 ώρες και οι στάχτες από το πτώμα της πετάχτηκαν στα νερά του (ποταμού) Ιζαρ!

Εκείνη την εποχή το μπάσκετ, που είχε μείνει αιχμαλωτισμένο στο «delay game» του Μάλκοβιτς, αποζητούσε μια επανάσταση για να δραπετεύσει από το στερεότυπο της Λιμόζ και των ομάδων οι οποίες ακολούθησαν αυτό το στυλ: το παιχνίδι της Ζαλγκίρις δεν ήταν συμβατό με τη μόδα και παρέπεμπε ευθέως στο αμερικανικό μοντέλο...

Η Ζαλγκίρις του '99 ήταν μια αρμονική σύμμειξη της λιθουανικής αλεγρίας με τις βασικές αρχές του ΝΒΑ, τις οποίες είχε μεταγγίσει στο μυαλό του Γιόνας Καζλάουσκας και των παικτών του ο «Νελσονάκος»: ο γιος του τότε προπονητή των Ντάλας Μάβερικς, Ντον Νέλσον, ο οποίος (μετά το προξενιό του Σαρούνας Μαρτσουλιόνις) καθόταν στον πάγκο τόσο της Ζαλγκίρις όσο και της εθνικής ομάδας της Λιθουανίας!

Αυτό το ασύμβατο με τα ευρωπαϊκά δεδομένα μπάσκετ των Λιθουανών στηρίζεται στην ταχύτητα (μπροστά στην οποία ωχριά ακόμη και η πατέντα «Seven seconds or less» που λάνσαρε ο Ντ' Αντόνι στους Σανς), στο ελεύθερο μπάσκετ, στην πολυφωνία και κυρίως στην επιθετική άμυνα με άξονες την πίεση, το deny (άρνηση ή παρεμπόδιση στην πάσα) και στις αλλεπάλληλες αλλαγές στα σκριν, χωρίς να κόπτονται εάν ένας ψηλός βγαίνει πάνω σε έναν κοντό και τούμπαλιν...

Η πλέον ρηξικέλευθη τακτική της Ζαλγκίρις του '99 ήταν τα αμυντικά rotations, που για τον Νέλσον αποτελούσαν το απόλυτο δόγμα, όπως το είχε αναλύσει το 1995 στο σεμινάριο της Αθήνας: με αυτό το κόλπο η Ζαλγκίρις (εξουδετέρωσε τον Τζόνι Ρότζερς και) ξεχαρβάλωσε το flex του Ιβκοβιτς στον ημιτελικό του 1999, ενώ στον τελικό κατέστρεψε το pick 'n' roll του Μεσίνα!

Δεκατρία χρόνια αργότερα η Ζαλγκίρις κατέβασε από το ράφι εκείνο το μπάσκετ, απόψε θα το κρύψει στην κοιλιά του ξύλινου αλόγου κι ο Πεδουλάκης, που ξέρει ότι ο εγωισμός είναι πάνω από τα λεφτά, θα φωνάζει «φοβού τους Λιθουανούς και... χρέη φέροντας»...

Πηγή: Goal

Μπάσκετ SPORTS