Η ΑΕΚ ετοιμάζεται για μια από τις πιο απαιτητικές ευρωπαϊκές βραδιές της σύγχρονης ιστορίας της. Το 3-0 από τη Ράγιο Βαγιεκάνο στο "Βαγιέκας" έχει μετατρέψει τη ρεβάνς της Πέμπτης σε αποστολή υπέρβασης, όμως στη Νέα Φιλαδέλφεια κανείς δεν θέλει να παραδώσει τα όπλα πριν από τη σέντρα. Και όταν η κουβέντα πηγαίνει σε ανατροπές, πίστη και ευρωπαϊκές νύχτες που γράφουν ιστορία, το πρώτο όνομα που έρχεται στο μυαλό των ΑΕΚτζήδων είναι ο Νίκος Χρηστίδης.
Ο άνθρωπος που σημάδεψε με την παρουσία του την πορεία της Ένωσης μέχρι τα ημιτελικά του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ τη σεζόν 1976-77, ο τερματοφύλακας που μπήκε αλλαγή στο 117ο λεπτό της παράτασης απέναντι στην ΚΠΡ και απέκρουσε δύο πέναλτι χαρίζοντας μια ιστορική πρόκριση, μιλά με καθαρά λόγια για τη μεγάλη ρεβάνς με τη Ράγιο. Και το πρώτο που ξεκαθαρίζει είναι πως στο ποδόσφαιρο δεν επιτρέπεται να αποκλείεις τίποτα.
Πρέπει να πολεμήσει
«Στο ποδόσφαιρο δεν πρέπει να αποκλείσεις τίποτα. Πρέπει να έχεις πίστη», τονίζει. Και αυτή ακριβώς η λέξη, η πίστη, διατρέχει όλη τη σκέψη του για το παιχνίδι της Πέμπτης. Ο Χρηστίδης δεν κρύβει τη δυσκολία της αποστολής, αλλά δεν δέχεται και τη μοιρολατρία. «Βεβαίως είναι δύσκολο, δεν είναι εύκολο. Διαβάζω ότι ο προπονητής τους φοβάται. Θα γίνει μάχη. Το ποδόσφαιρο είναι μια αναπαράσταση της κοινωνίας. Πρέπει να πολεμήσεις. Η ΑΕΚ έχει όλα τα εφόδια. Να τα χρησιμοποιήσει με πίστη», λέει.
Ο παλαίμαχος διεθνής τερματοφύλακας βλέπει τη ρεβάνς όχι απλώς ως ένα δύσκολο παιχνίδι, αλλά ως μια δοκιμασία χαρακτήρα. Ως μια στιγμή που η ομάδα καλείται να ξεφύγει από τα όριά της. Σε αυτό το σημείο, η μνήμη γυρίζει φυσικά πίσω, στο 1977, όταν η ΑΕΚ απέκλεισε την Κουίνς Παρκ Ρέιντζερς και έφτασε στους «4» της διοργάνωσης, προτού σταματήσει πάνω στη Γιουβέντους.
Για τον ίδιο, εκείνη η πρόκριση δεν ήταν απλώς μια επιτυχία. Ήταν μια υπέρβαση νοοτροπίας. «Στη συμμετοχή στον ημιτελικό ήταν η μεγαλύτερη στιγμή της καριέρας μου στα πέναλτι. Η ομάδα ξέφυγε από το καλό και πήγε στο καλύτερο», λέει χαρακτηριστικά. Δεν στέκεται όμως μόνο στη δόξα της στιγμής. Στέκεται κυρίως στο τι άφησε πίσω της εκείνη η βραδιά. Στην αλλαγή παραστάσεων, στην ιδέα ότι η ΑΕΚ μπορεί να σταθεί και να χτυπήσει ευρωπαϊκά μεγέθη.
Ο Χρηστίδης άλλωστε δεν μιλά ως ένας απλός βετεράνος της ομάδας. Πρόκειται για μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του ελληνικού ποδοσφαίρου. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη στις 2 Αυγούστου 1944, ξεκίνησε από τον Άρη σε ηλικία μόλις 16 ετών, αγωνίστηκε σε 264 αγώνες πρωταθλήματος με τους «κίτρινους», κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας το 1970 και έγραψε ξεχωριστή διαδρομή στην Εθνική Ελλάδας με 26 συμμετοχές από το 1964 έως το 1978. Το 1976 μετακόμισε στην ΑΕΚ, με την οποία κατέκτησε δύο πρωταθλήματα και ένα Κύπελλο, ενώ έγινε κομμάτι μιας ομάδας που άφησε βαθύ αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή ιστορία του συλλόγου.
Η σχέση με την ΑΕΚ
Παρότι δηλώνει ξεκάθαρα «Αρειανός», η σχέση του με την ΑΕΚ παραμένει βαθιά και ουσιαστική. Είναι ένας δεσμός αγάπης που παραμένει δυνατός. «Έχω τεράστια εκτίμηση στην ομάδα της ΑΕΚ. Γιατί μου στάθηκε, όταν είχα πρόβλημα. Μου είπαν “ξέρουμε ότι είσαι Αρειανός. Εμείς θέλουμε τον Χρηστίδη τον ποδοσφαιριστή και τον άνθρωπο”», θυμάται ο βετεράνος γκολκίπερ στο Sportdog. Είναι μια φράση που εξηγεί πολλά για το πώς βλέπει μέχρι σήμερα την Ένωση και γιατί μιλά γι’ αυτήν με τόσο σεβασμό.
Η κουβέντα μαζί του γυρίζει και στο πρώτο ματς στη Μαδρίτη. Η εικόνα της ΑΕΚ στο «Βαγιέκας» δεν του άρεσε καθόλου. Δεν ωραιοποιεί τίποτα. «Ήταν όπως με την Τσέλιε μέσα στην Αθήνα. Έχασε η ΑΕΚ με κατεβασμένα τα χέρια. Αυτό πρέπει να αποκλείσεις από τον εαυτό σου. Γιατί δεν θα σου δώσει την ευκαιρία να πας στο καλύτερο», υποστηρίζει. Για τον Χρηστίδη, το βασικό δεν είναι μόνο το σκορ. Είναι η πνευματική στάση. Η αγωνιστική αξιοπρέπεια. Η εικόνα μιας ομάδας που παλεύει μέχρι τέλους, ακόμα κι αν στο τέλος λυγίσει.
Στέκεται ιδιαίτερα στη σχέση της ομάδας με τον κόσμο της. Όχι με όρους συνθήματος, αλλά με όρους ουσίας. «Ο κόσμος θέλει την προσπάθεια για το καλύτερο, να τον κερδίσει το αγωνιστικό πνεύμα της ομάδας του και να τον βγάλει από τον εαυτό του. Κάποιοι ταυτίζονται με την ομάδα τους». Γι’ αυτό και θεωρεί βέβαιο πως η ατμόσφαιρα στη Νέα Φιλαδέλφεια θα αποτελέσει έναν παράγοντα που μπορεί να σπρώξει την ΑΕΚ πέρα από τα συνηθισμένα της όρια.
«Είναι βέβαιο ότι ο φίλαθλος θα σπρώξει την ομάδα. Να σπρώξει την ομάδα για να ξεπεραστεί η επιτυχία του 1977 και μετά να δούμε ποια κλήρωση θα έρθει στα ημιτελικά», λέει, αποτυπώνοντας το πνεύμα που επικρατεί γύρω από τη ρεβάνς. Δεν μένει όμως μόνο στο συναίσθημα. Βάζει και μια μεγαλύτερη διάσταση. «Αυτή η επιτυχία θα επηρεάσει την ποδοσφαιρική αγορά της Ελλάδας». Με απλά λόγια, βλέπει τέτοιες ευρωπαϊκές υπερβάσεις ως κάτι που δεν αφορά μόνο ένα κλαμπ, αλλά το συνολικό ποδοσφαιρικό αποτύπωμα της χώρας. Άλλωστε, κάτω από κιτρινόμαυρα, τα ερυθρόλευκα, τα πράσινα και τα ασπρόμαυρα, όλοι είμαστε γαλανόλευκοι.
Η προετοιμασία θα καλύψει το κενό του Γιόβιτς
Σημαντικό κομμάτι της συζήτησης αφορά φυσικά και την απουσία του Λούκα Γιόβιτς. Ο Σέρβος φορ χάνει τη ρεβάνς και αυτό αλλάζει τα δεδομένα στο επιθετικό πλάνο της ΑΕΚ. Ο Χρηστίδης δεν υποτιμά την αξία του. Κάθε άλλο. «Ο Γιόβιτς είναι ένας καλός επιθετικός. Γνωρίζει πολύ καλά τον χώρο της αντιπάλου μεγάλης περιοχής. Ξέρει πώς να πάρει την κατάλληλη θέση νωρίτερα απ’ ό,τι έρθει ο αντίπαλος». Ωστόσο, επιμένει ότι τέτοιες απουσίες δεν λύνονται την ώρα του αγώνα, αλλά στην προετοιμασία. «Όλα αυτά πρέπει όχι να τα σκεφτεί η ΑΕΚ στο παιχνίδι της Πέμπτης, αλλά να έχει προετοιμάσει πώς θα το κάνει χωρίς τον Σέρβο».
Σε αυτό το σημείο, ο λόγος του γίνεται πιο συνολικός, σχεδόν ποδοσφαιρική φιλοσοφία. Ο Χρηστίδης μιλά για το τι σημαίνει πραγματικά μεγάλος παίκτης και πώς πρέπει να δομείται μια ομάδα. «Στην Ελλάδα θέλω παίκτες που δεν έρχονται για τα τελευταία ένσημα, αλλά παίκτες με φιλοδοξίες», λέει κοφτά. Και συνεχίζει ακόμα πιο αιχμηρά: «Ο καλύτερος ποδοσφαιριστής οποιασδήποτε ομάδας βοηθά και τραβά το μάξιμουμ των συμπαικτών του. Δεν είναι αυτός που κάνει ντρίμπλες. Ας πάει σε τσίρκο». Για εκείνον, ο πραγματικά σπουδαίος παίκτης είναι αυτός που ανεβάζει όλο το σύνολο και λειτουργεί μέσα σε μια ομάδα που έχει συμπληρωματικότητα, ρόλους και κοινή αντίληψη.
Καμία συμβουλή στον Στρακόσια
Από έναν τερματοφύλακα-σύμβολο μιας από τις μεγαλύτερες βραδιές της ΑΕΚ, δεν θα μπορούσε να λείψει και η ερώτηση για τα πέναλτι. Τι θα έλεγε στον Στρακόσια αν η ΑΕΚ καταφέρει να ισοφαρίσει το 3-0 και η πρόκριση κριθεί από την άσπρη βούλα; Η απάντησή του είναι απολύτως προσγειωμένη. «Δεν έχω καμία συμβουλή για κανέναν. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο», αναφέρει. Και μετά εξηγεί πώς δούλευε ο ίδιος. «Προσπαθούσα να σημειώσω τους εκτελεστές του πέναλτι. Τους Έλληνες τούς παρακολουθούσα. Οι ξένοι ήταν δύσκολο. Έβλεπα και σημείωνα πώς εκτελούσαν. Ο τερματοφύλακας δεν έχει να χάσει τίποτα. Ο εκτελεστής έχει την ευθύνη, εάν χάσει το πέναλτι. Ο τερματοφύλακας όχι». Είναι μια φράση που βγαίνει από την πείρα ενός ανθρώπου που έζησε όσο λίγοι τέτοιες στιγμές από μέσα.
Ο ίδιος βλέπει στην ΑΕΚ του σήμερα μια ομάδα με ποιότητα και σωστή καθοδήγηση. «Η ΑΕΚ είναι καλή ομάδα με καλούς παίκτες. Ο προπονητής έχει τη δική του σκέψη στη διάταξη της ομάδας. Δεν κάνει πειραματισμούς. Διαλέγει πάντα τους κατάλληλους». Δεν παραγνωρίζει, βέβαια, ότι η Ράγιο θα έρθει αποφασισμένη. «Ό,τι και αν είναι η Βαγιεκάνο θα έρθει για τη νίκη. Ο προπονητής είναι ψαγμένος. Υποψιάζεται ότι θα γίνει γκέλα». Με άλλα λόγια, δεν περιμένει κανείς να δει μια ισπανική ομάδα χαλαρή ή επαναπαυμένη στο 3-0.
Παράλληλα, ο Χρηστίδης ανοίγει και μια ευρύτερη κουβέντα για την ποδοσφαιρική παιδεία στην Ελλάδα. Θεωρεί πως κάτι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια, αλλά ότι υπάρχει ακόμα δρόμος. «Μαζί με την ομάδα παίζει και η χώρα», σημειώνει, θέλοντας να υπενθυμίζει, ότι οι ευρωπαϊκές πορείες δεν είναι αποκομμένες από το γενικότερο επίπεδο του ελληνικού ποδοσφαίρου. Για εκείνον, το ποδόσφαιρο πρέπει να αντιμετωπίζεται πιο οργανωμένα, πιο επαγγελματικά, με έμφαση στο αποτέλεσμα, στη στρατηγική και στην ουσία και όχι σε εύκολες κουβέντες.
Και τελικά, ποιο είναι το συμπέρασμά του για τη ρεβάνς; Ότι το 3-0 είναι πολύ βαρύ, αλλά όχι αξεπέραστο. «Ένα 3-0 δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί, αλλά δεν είναι ακατόρθωτο», λέει χωρίς περιστροφές. Θυμάται τι έκανε η δική του ΑΕΚ όταν, όπως λέει, είχε να μετακινήσει ένα βουνό. «Εμείς είχαμε έναν όγκο να αντιμετωπίσουμε, είχαμε να μετακινήσουμε ένα βουνό και το καταφέραμε».
Αυτό είναι και το κεντρικό νόημα όσων λέει ο Νίκος Χρηστίδης. Όχι ότι η πρόκριση είναι δεδομένη. Όχι ότι αρκεί μια ευχή ή η ατμόσφαιρα της έδρας. Αλλά ότι σε τέτοιες βραδιές η ΑΕΚ καλείται να εμφανίσει ό,τι πιο σοβαρό, συλλογικό και θαρραλέο έχει. Να παλέψει για να ξεπεράσει όχι μόνο τη Ράγιο, αλλά και τον εαυτό της.
Και κάπως έτσι, ο ήρωας του 1977 στέλνει το δικό του μήνυμα πριν από τη μάχη της Πέμπτης! Η πίστη από μόνη της δεν αρκεί, αλλά χωρίς πίστη δεν γίνεται τίποτα. Η ΑΕΚ έχει μπροστά της ένα βουνό. Το αν θα το ανέβει, θα φανεί στο χορτάρι.
Super League
Premier League
Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων
Champions League
Europa League
UEFA Conference League
Bundesliga
Serie A
La Liga
Ligue 1
Superleague 2
Κύπελλο Ελλάδας
Euroleague
Basket League
NBA
Eurocup
Basketball Champions League
Volley
Tennis
Πόλο
Στίβος
Αυτοκίνητο