Η Αγγλία είχε μπροστά της μια ιστορική ευκαιρία. Προηγήθηκε απέναντι στην παγκόσμια πρωταθλήτρια, βρέθηκε λίγα λεπτά μακριά από τον πρώτο της τελικό Μουντιάλ μετά το 1966 και κρατούσε στα χέρια της έναν ημιτελικό που είχε καταφέρει να φέρει στα μέτρα της.

Κι όμως, τον έχασε.

Όχι επειδή η Αργεντινή την αιφνιδίασε. Όχι επειδή βρέθηκε απέναντι σε μια ασταμάτητη επιθετική καταιγίδα από το πρώτο λεπτό. Τον έχασε επειδή, μόλις προηγήθηκε, σταμάτησε να παίζει.

Η ομάδα του Τόμας Τούχελ κατέρρευσε με τρόπο οδυνηρά γνώριμο. Όπως απέναντι στην Κροατία το 2018 και την Ιταλία στον τελικό του Euro 2020, πήρε το προβάδισμα απέναντι σε υψηλού επιπέδου αντίπαλο, αλλά δεν άντεξε το βάρος της στιγμής.

Το γκολ που αντί να απελευθερώσει, φόβισε

Ο Άντονι Γκόρντον έκανε το 1-0 στο 55ο λεπτό και έφερε την Αγγλία μπροστά σε μια τεράστια ευκαιρία.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, το αγγλικό πλάνο λειτουργούσε. Η πίεση ήταν οργανωμένη, η άμυνα πειθαρχημένη και οι παίκτες της Αργεντινής είχαν περιοριστεί. Ο Λιονέλ Μέσι είχε ελάχιστη επιρροή και η επιθετική γραμμή της Αργεντινής δεν είχε καταφέρει να βρει ρυθμό.

Το γκολ του Γκόρντον θα έπρεπε να δώσει στην Αγγλία αυτοπεποίθηση. Αντί γι’ αυτό, την έκανε να υποχωρήσει.

Η ομάδα άρχισε να τραβιέται βαθύτερα πριν ακόμη παρέμβει ο Τούχελ. Είτε από κούραση, είτε από φόβο, είτε από τη μνήμη προηγούμενων αποτυχιών, οι Άγγλοι εγκατέλειψαν την πρωτοβουλία.

Οι αλλαγές που έστειλαν λάθος μήνυμα

Ο Τούχελ όχι μόνο δεν ανέκοψε την υποχώρηση, αλλά την ενίσχυσε.

Πρώτα απέσυρε τον Γκόρντον και πέρασε τον Έζρι Κόνσα, μετατρέποντας τη διάταξη σε πεντάδα στην άμυνα. Ακολούθησαν ο Νταν Μπερν και ο Νίκο Ο’Ράιλι αντί των Ντέκλαν Ράις και Ρις Τζέιμς.

Η πρόθεση ήταν απολύτως σαφής, η Αγγλία δεν θα κυνηγούσε δεύτερο γκολ. Θα προσπαθούσε απλώς να επιβιώσει.

Απέναντι στην Αργεντινή, όμως, αυτό ήταν σχεδόν αυτοκτονικό.

Οι παγκόσμιοι πρωταθλητές είχαν ήδη δείξει στη διοργάνωση ότι μπορούν να επιστρέψουν από χαμένες καταστάσεις. Είχαν γυρίσει από το 0-2 απέναντι στην Αίγυπτο και είχαν επιβιώσει σε πολλαπλές κρίσεις στα νοκ άουτ. Το να τους παραχωρήσεις πλήρως μπάλα και χώρο γύρω από την περιοχή ήταν πρόσκληση για πολιορκία.

Η απόλυτη εδαφική παράδοση

Τα στοιχεία από το 55ο μέχρι το 92ο λεπτό είναι συντριπτικά.

Η Αγγλία είχε μόλις 11,9% κατοχή μπάλας, το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί σε διάστημα άνω των δέκα λεπτών από ομάδα που προηγείται σε αγώνα Μουντιάλ από το 1966.

Σε αυτό το διάστημα:

  • επιχείρησε μόνο 38 πάσες,
  • ολοκλήρωσε 26,
  • έπαιξε το 26,3% των μεταβιβάσεών της με μακρινή μπαλιά,
  • έκανε μόλις τέσσερις πάσες στο επιθετικό τρίτο,
  • ενώ η Αργεντινή είχε 160.

Το field tilt έφτασε στο εξωπραγματικό 97,6% υπέρ της Αργεντινής.

Αυτό δεν ήταν απλή οπισθοχώρηση. Ήταν πλήρης παράδοση εδάφους και πρωτοβουλίας.

Ο Μέσι βρήκε ακριβώς αυτό που χρειαζόταν

Μέχρι το γκολ της Αγγλίας, ο Μέσι είχε περιοριστεί σημαντικά.

Στα πρώτα 55 λεπτά είχε ολοκληρώσει μόλις οκτώ από τις 14 πάσες του που κατέληξαν στο τελευταίο τρίτο και δεν είχε δημιουργήσει καμία ευκαιρία.

Μετά το 1-0, όμως, η Αγγλία του παραχώρησε τον χώρο που δεν πρέπει ποτέ να του δώσεις.

Ο Αργεντινός ολοκλήρωσε 21 από τις 23 πάσες του στο τελευταίο τρίτο, δημιούργησε τρεις ευκαιρίες και έδωσε τις δύο ασίστ των γκολ.

Η βαθιά άμυνα της Αγγλίας του επέτρεψε να κινείται με το πρόσωπο προς το παιχνίδι, να βρίσκει χρόνο και να πασάρει ανάμεσα στις γραμμές.

Ο Τούχελ έδωσε στον κορυφαίο δημιουργό της διοργάνωσης ακριβώς το περιβάλλον που χρειαζόταν για να κρίνει τον ημιτελικό.

Τα προειδοποιητικά σημάδια υπήρχαν

Η ισοφάριση δεν ήρθε ξαφνικά.

Ο Αλέξις Μακ Άλιστερ είχε ήδη σημαδέψει το δοκάρι και είχε στείλει κεφαλιά πάνω στον Τζόρνταν Πίκφορντ. Ο Νίκο Γκονσάλες, που μπήκε από τον πάγκο και άλλαξε την ένταση της Αργεντινής, ανάγκασε τον Άγγλο τερματοφύλακα σε σπουδαία απόκρουση χαμηλά.

Η πίεση αυξανόταν διαρκώς και η Αγγλία δεν είχε καμία έξοδο.

Δεν υπήρχε παίκτης να κρατήσει την μπάλα, να κερδίσει μέτρα ή να υποχρεώσει την αργεντίνικη άμυνα να σκεφτεί την αντεπίθεση.

Οι δύο στόπερ της Αργεντινής είχαν κίτρινη κάρτα. Υπήρχε χώρος για ταχύτητα και επιθετική απειλή. Παίκτες όπως ο Μπουκάγιο Σάκα ή ο Μάρκους Ράσφορντ θα μπορούσαν να δώσουν έξοδο και να αναγκάσουν την Αργεντινή να κρατήσει παίκτες πίσω.

Ο Τούχελ, όμως, δεν το επιχείρησε.

Ο Νταν Μπερν ως σύμβολο της αποτυχίας του πλάνου

Η είσοδος του Νταν Μπερν συνοψίζει το πρόβλημα.

Ο Μπερν μπήκε για να προσθέσει ύψος και δύναμη στην άμυνα. Στην πράξη, όμως, δεν ακούμπησε την μπάλα ούτε μία φορά στο δικό του μισό.

Είχε συνολικά τρεις επαφές, όλες στο μισό της Αργεντινής και όλες όταν, μετά το 2-1, προωθήθηκε στην επίθεση για το απελπισμένο παιχνίδι με ψηλές μπαλιές.

Μάλιστα, είχε μία επαφή μέσα στην αντίπαλη περιοχή, περισσότερες από όσες είχαν ο Χάρι Κέιν, ο Τζουντ Μπέλιγχαμ και ο Μόργκαν Ρότζερς συνολικά.

Δεν ευθύνεται ο ίδιος. Αλλά η μηδενική του επιρροή δείχνει πόσο αποτυχημένο ήταν το σχέδιο.

Ο Σκαλόνι έκανε το ακριβώς αντίθετο

Από την άλλη πλευρά, ο Λιονέλ Σκαλόνι αντέδρασε με επιθετική λογική.

Πέρασε τους Νίκο Γκονσάλες, Ροντρίγκο Ντε Πολ και Λαουτάρο Μαρτίνες. Οι αλλαγές του έδωσαν ένταση, κίνηση, παρουσία στην περιοχή και περισσότερες επιλογές γύρω από τον Μέσι.

Η Αργεντινή πήρε τον έλεγχο και άρχισε να μετακινεί την αγγλική άμυνα μέχρι να ανοίξει το ρήγμα.

Ο Ένσο Φερνάντες ισοφάρισε στο 85ο λεπτό και μόλις επτά λεπτά αργότερα ο Λαουτάρο Μαρτίνες έκανε το 2-1.

Η Αγγλία είχε κρατήσει το προβάδισμα μέχρι το 85ο λεπτό, αργότερα από οποιαδήποτε άλλη ομάδα που τελικά έχασε ημιτελικό Μουντιάλ στην κανονική διάρκεια.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τακτικό

Η ήττα δεν εξηγείται μόνο από τις αλλαγές του Τούχελ.

Υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα νοοτροπίας.

Η Αγγλία έχει αποκλειστεί και στα επτά νοκ άουτ παιχνίδια Μουντιάλ από το 1998 απέναντι σε ομάδες που βρίσκονταν στην πρώτη δεκάδα της παγκόσμιας κατάταξης.

Απέναντι στους κορυφαίους αντιπάλους, όταν το παιχνίδι βαραίνει και η πίεση αυξάνεται, οι Άγγλοι συχνά σταματούν να παίζουν με την αυτοπεποίθηση που δείχνουν μέχρι να πάρουν το προβάδισμα.

Από τη στιγμή που σκοράρουν, το μυαλό μεταφέρεται από το «πώς θα κερδίσουμε» στο «πώς δεν θα χάσουμε».

Και ακριβώς εκεί αρχίζει η κατάρρευση.

Η Αγγλία ίσως θα ήταν καλύτερα αν δεν είχε σκοράρει

Ακούγεται παράδοξο, αλλά η Αγγλία ίσως να έπαιζε καλύτερα αν ο Γκόρντον δεν είχε μετατρέψει σε γκολ τη σέντρα του Ρότζερς.

Χωρίς το προβάδισμα, θα συνέχιζε να πιέζει, να ψάχνει φάσεις και να πιστεύει ότι μπορεί να απειλήσει.

Το γκολ την έκανε να φοβηθεί αυτό που είχε να χάσει.

Το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι, ακόμη και αν σκόραρε αργότερα, πιθανότατα θα ακολουθούσε την ίδια αμυντική προσέγγιση.

Το πρόβλημα δεν ήταν η διάρκεια που χρειάστηκε να προστατεύσει το 1-0. Ήταν ότι δεν είχε την ικανότητα ή την πίστη να το προστατεύσει με την μπάλα.

Η Αγγλία του Τούχελ υποτίθεται ότι θα ήταν διαφορετική

Η πρόσληψη του Τούχελ είχε στόχο να μετατρέψει την Αγγλία από ομάδα που απλώς φτάνει μακριά σε ομάδα που κερδίζει τα μεγάλα παιχνίδια.

Υπό τον Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ, οι Άγγλοι είχαν αποκτήσει σταθερότητα στις μεγάλες διοργανώσεις. Το επόμενο βήμα ήταν να μάθουν να διαχειρίζονται την πίεση απέναντι στους κορυφαίους.

Στην Ατλάντα απέδειξαν ότι αυτό το βήμα δεν έχει γίνει.

Η ήττα από την Αργεντινή δεν ήταν αποτέλεσμα ενός τυχαίου γκολ ή μιας ατομικής έμπνευσης. Ήταν συνέπεια μιας συλλογικής επιλογής να εγκαταλειφθεί το παιχνίδι.

Το πάθημα δεν έγινε μάθημα

Για να κατακτήσει κάποτε η Αγγλία ένα μεγάλο τρόπαιο, πρέπει να αρχίσει να συμπεριφέρεται σαν ομάδα που ανήκει στην κορυφή.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μικρή ομάδα μόλις προηγείται απέναντι σε ισχυρό αντίπαλο.

Πρέπει να κρατά την μπάλα, να διατηρεί απειλή, να εμπιστεύεται την ποιότητά της και να διεκδικεί το δεύτερο γκολ.

Η Αγγλία είχε την Αργεντινή πληγωμένη, με τα δύο στόπερ σε κίτρινη κάρτα και χώρο για αντεπιθέσεις. Αντί να επιτεθεί στο πρόβλημα, κλείστηκε γύρω από τον Πίκφορντ.

Και απέναντι στον Μέσι και την πρωταθλήτρια κόσμου, αυτό δεν ήταν άμυνα.

Ήταν πρόσκληση για ανατροπή.

Ένσο Φερνάντες Νίκο Γκονσάλες Νταν Μπερν Νίκο Ο’Ράιλι Άντονι Γκόρντον Έζρι Κόνσα Ντέκλαν Ράις Αλέξις Μακ Άλιστερ Ροντρίγκο Ντε Πολ Ρις Τζέιμς Μπουκαγιό Σάκα Τζόρνταν Πίκφορντ Γκάρεθ Σάουθγκεϊτ Μάρκους Ράσφορντ Λαουτάρο Μαρτίνες Τόμας Τούχελ Λιονέλ Μέσι Αργεντινή Αγγλία