Σοβαρά ερωτήματα γύρω από την προετοιμασία της Εθνικής Γαλλίας πριν από την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1998 προκαλεί η αποκάλυψη που αποδίδεται στην πρώην υπουργό Αθλητισμού της χώρας, Μαρί-Ζορζ Μπαφέ.

Είκοσι οκτώ χρόνια μετά τον θρίαμβο των «τρικολόρ» στο εντός έδρας Μουντιάλ, η Μπαφέ φέρεται να παραδέχθηκε ότι η γαλλική κυβέρνηση παρενέβη, ώστε να σταματήσουν οι έλεγχοι αντιντόπινγκ στην εθνική ομάδα κατά την κρίσιμη περίοδο της προετοιμασίας της.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Goal, η πρώην υπουργός υποστήριξε ότι η απόφαση ελήφθη προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε «διατάραξη» της προετοιμασίας των ποδοσφαιριστών πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Η τοποθέτησή της περιλαμβάνεται στο ντοκιμαντέρ «Ζιντάν, η δημιουργία ενός θρύλου» και αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, επειδή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με όσα είχε δηλώσει ενόρκως ενώπιον εξεταστικής επιτροπής της γαλλικής Γερουσίας το 2013.

Ο αιφνιδιαστικός έλεγχος που προκάλεσε θύελλα

Η υπόθεση έχει τις ρίζες της στον Δεκέμβριο του 1997, λίγους μήνες πριν από την έναρξη του Μουντιάλ.

Κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης της Εθνικής Γαλλίας στο Τιν, πραγματοποιήθηκε αιφνιδιαστικός έλεγχος αντιντόπινγκ στους διεθνείς ποδοσφαιριστές. Η παρουσία των ελεγκτών προκάλεσε την έντονη αντίδραση του τότε ομοσπονδιακού προπονητή, Εμέ Ζακέ, ο οποίος θεώρησε ότι η διαδικασία επηρέαζε την προετοιμασία της ομάδας.

Το περιστατικό είχε καταγραφεί από τον γαλλικό Τύπο. Η εφημερίδα Le Monde ανέφερε τότε ότι ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνήθους διοικητικής διαδικασίας, με βάση το πρόγραμμα συγκεντρώσεων που είχε αποστείλει η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. Το υπουργείο υποστήριζε ότι ούτε η υπουργός ούτε το γραφείο της είχαν επιλέξει τον χρόνο και τον τόπο του ελέγχου.

Η αντίδραση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στο εσωτερικό της ομάδας. Η Μπαφέ είχε αποκαλύψει το 2013 ότι δέχθηκε «πιέσεις κάθε είδους» και σφοδρή επίθεση από μέσα ενημέρωσης, επειδή θεωρήθηκε ότι εμπόδιζε την Εθνική Γαλλίας να προετοιμαστεί απερίσπαστη για το Μουντιάλ.

Η πρώην υπουργός είχε παραδεχθεί ότι αισθάνθηκε απομονωμένη και ότι υποχώρησε απέναντι στην πίεση, φτάνοντας στο σημείο να απολογηθεί σχεδόν δημόσια για τον αιφνιδιαστικό έλεγχο.

Τι είχε καταθέσει ενόρκως το 2013

Το κρίσιμο σημείο της νέας αποκάλυψης βρίσκεται στην αντίφαση με την επίσημη κατάθεση της Μπαφέ στη γαλλική Γερουσία.

Στις 20 Μαρτίου 2013, καταθέτοντας ενώπιον της εξεταστικής επιτροπής για την αποτελεσματικότητα της μάχης κατά του ντόπινγκ, είχε ερωτηθεί εάν το υπουργείο έδωσε οδηγίες ώστε να προστατευθούν οι ποδοσφαιριστές της Εθνικής Γαλλίας από νέους αιφνιδιαστικούς ελέγχους.

Η απάντησή της ήταν κατηγορηματική: «Δεν δώσαμε ποτέ τέτοιες οδηγίες».

Παραδέχθηκε ότι λύγισε απέναντι στις αντιδράσεις που προκάλεσε ο έλεγχος στο Τιν, επέμεινε όμως ότι δεν υπήρξε κυβερνητική εντολή για διακοπή ή περιορισμό των ελέγχων. Η πλήρης κατάθεσή της παραμένει αναρτημένη στην επίσημη ιστοσελίδα της γαλλικής Γερουσίας.

 

Η φερόμενη νέα παραδοχή της ανατρέπει αυτήν τη θέση. Εάν πράγματι η κυβέρνηση σταμάτησε τους ελέγχους για να μην επηρεαστεί η προετοιμασία των «τρικολόρ», τότε προκύπτει ένα σοβαρό ζήτημα πολιτικής παρέμβασης σε μια διαδικασία η οποία όφειλε να παραμένει ανεξάρτητη.

Παράλληλα, χρειάζεται να διευκρινιστεί γιατί η Μπαφέ αρνήθηκε ενόρκως το 2013 ότι είχαν δοθεί σχετικές οδηγίες και τι ακριβώς εννοεί σήμερα με τον όρο «σταμάτησαν οι έλεγχοι».

Δεν αποτελεί απόδειξη ντόπινγκ

Η αποκάλυψη είναι ιδιαίτερα σοβαρή, δεν συνιστά όμως από μόνη της απόδειξη ότι ποδοσφαιριστές της Εθνικής Γαλλίας είχαν κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών.

Δεν παρουσιάζεται θετικό δείγμα, ιατρικό αρχείο ή μαρτυρία που να συνδέει συγκεκριμένο παίκτη με παραβίαση των κανονισμών αντιντόπινγκ. Το επίμαχο ζήτημα αφορά την πιθανή αναστολή των ελέγχων και την πολιτική παρέμβαση στη λειτουργία του μηχανισμού εποπτείας.

Η διάκριση είναι ουσιαστική. Η διακοπή των ελέγχων δημιουργεί ένα σοβαρό κενό διαφάνειας, αλλά δεν επιτρέπει αυτομάτως το συμπέρασμα ότι η ομάδα που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν ντοπαρισμένη.

Ανοίγει, ωστόσο, μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων:

  • Ποιος έδωσε την εντολή να περιοριστούν ή να σταματήσουν οι έλεγχοι;
  • Για πόσο χρονικό διάστημα εφαρμόστηκε η απόφαση;
  • Αφορούσε μόνο τους ελέγχους του γαλλικού υπουργείου ή και τις διαδικασίες της FIFA;
  • Υπάρχουν υπηρεσιακά έγγραφα ή πρακτικά που να επιβεβαιώνουν την παρέμβαση;
  • Ενημερώθηκαν η γαλλική ομοσπονδία και το τεχνικό επιτελείο;
  • Γιατί η ύπαρξη μιας τέτοιας απόφασης διαψεύστηκε ενώπιον της Γερουσίας;

Ο θρίαμβος που σημάδεψε το γαλλικό ποδόσφαιρο

Η Γαλλία κατέκτησε για πρώτη φορά το Παγκόσμιο Κύπελλο στις 12 Ιουλίου 1998, επικρατώντας με 3-0 της Βραζιλίας στον τελικό του «Σταντ ντε Φρανς».

Ο Ζινεντίν Ζιντάν πέτυχε δύο γκολ με κεφαλιά, ενώ ο Εμανουέλ Πετί διαμόρφωσε το τελικό σκορ στις καθυστερήσεις. Η επιτυχία παρουσιάστηκε ως ιστορικό σημείο ενότητας για τη γαλλική κοινωνία και μετέτρεψε τους πρωταγωνιστές της ομάδας σε εθνικά σύμβολα.

Η ίδια η Μπαφέ είχε αποκτήσει εκείνη την περίοδο τη φήμη πολιτικού με αυστηρή στάση απέναντι στο ντόπινγκ. Προώθησε νομοθετικές πρωτοβουλίες και είχε ταχθεί δημόσια κατά της λογικής ενός «ανεκτού» ή ιατρικά ελεγχόμενου ντόπινγκ.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η φερόμενη παραδοχή της προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση. Δεν αφορά μόνο την Εθνική Γαλλίας, αλλά και την αξιοπιστία των θεσμών που είχαν την ευθύνη να διασφαλίσουν ίσους όρους και ανεξάρτητους ελέγχους.

Απαντήσεις ζητούνται 28 χρόνια μετά

Η νέα μαρτυρία δεν ανατρέπει αγωνιστικά το αποτέλεσμα του Μουντιάλ του 1998 ούτε αποδεικνύει ότι οι Γάλλοι διεθνείς παραβίασαν τους κανονισμούς.

Θέτει, όμως, υπό αμφισβήτηση τον τρόπο με τον οποίο το γαλλικό κράτος διαχειρίστηκε τους ελέγχους στην κορυφαία ομάδα της χώρας, την ώρα που πλησίαζε ένα τουρνουά τεράστιας αθλητικής, πολιτικής και οικονομικής σημασίας.

Το βάρος βρίσκεται πλέον στη Μαρί-Ζορζ Μπαφέ και στις αρμόδιες γαλλικές αρχές. Χρειάζεται να διευκρινίσουν εάν υπήρξε επίσημη κυβερνητική παρέμβαση, ποια μορφή πήρε και γιατί η εκδοχή που παρουσιάζεται σήμερα διαφέρει από την ένορκη κατάθεση του 2013.

Είκοσι οκτώ χρόνια μετά την ιστορική νύχτα του Παρισιού, η υπόθεση δεν προσφέρει αποδείξεις ντόπινγκ. Αποκαλύπτει, όμως, ένα πιθανό θεσμικό κενό γύρω από τους ελέγχους της μετέπειτα παγκόσμιας πρωταθλήτριας — και αυτό από μόνο του απαιτεί καθαρές απαντήσεις.

Μαρί-Ζορζ Μπαφέ Γαλλία