Ο ορισμός της ουσίας! Πως εξηγείται η νίκη της ΑΕΚ και η ήττα του ΠΑΟ

Το 4-0 της ΑΕΚ απέναντι στον Παναθηναϊκό είναι από τα παιχνίδια που το τελικό σκορ μοιάζει «βαρύ», αλλά απολύτως λογικό με βάση την ποιότητα. Στα βασικά στατιστικά ο αγώνας δεν ήταν μονόλογος κατοχής ή τελικών: 48%-52% κατοχή, 12-12 τελικές. Η διαφορά, όμως, ήταν στο τι τελείωσε κάθε ομάδα και πώς τελείωσε. Η ΑΕΚ έφτασε σε xG 2.09 έναντι 0.76 και κυρίως σε xG on target 2.90 έναντι 0.53, δηλαδή οι τελικές της όχι μόνο ήταν πιο «καθαρές», αλλά κατέληγαν και σε εκτελέσεις υψηλής πιθανότητας μέσα στο στόχο. Αυτός είναι ο ορισμός της ουσιαστικότητας.

Ο Μάρκο Νίκολιτς έστησε ένα σχήμα με δύο φορ (Γιόβιτς–Βάργκα) και σαφή στόχο να πάρει πλάτος και να χτυπήσει τις καθυστερήσεις αντίδρασης στο τελευταίο τρίτο. Το 1-0 στο 15’ είναι ακριβώς αυτό: οργανωμένη επίθεση από δεξιά, ο Λιούμπισιτς δίνει πλάτος και «γεμίζει» κοντά στη γραμμή, ο Γιόβιτς προλαβαίνει τον Γεντβάι που αντιδρά αργά και τελειώνει τη φάση σαν κλασικός box striker. Δεν είναι απλώς γκολ, είναι μήνυμα για τον τρόπο που η ΑΕΚ θα ψάξει την περιοχή, με επιθετικές τοποθετήσεις στο πρώτο δοκάρι και με αποφασιστικότητα στο timing.

Ο Παναθηναϊκός προσπάθησε να επιβάλει υψηλότερη πίεση στο ξεκίνημα και είχε κάποια πρώτα σημάδια (η φάση στο 2’), ενώ για ένα διάστημα μετά το 1-0 πήρε μέτρα και «έφερε» τη μπάλα στην περιοχή. Αυτό αποτυπώνεται και στο ότι είχε περισσότερες επαφές στην αντίπαλη περιοχή (21-16) και περισσότερες πάσες στο τελευταίο τρίτο (93/128 έναντι 57/80). Μόνο που αυτός ο όγκος δεν μετουσιώθηκε σε απειλή! Μόλις 3 τελικές στο στόχο και xGOT 0.53, δείγμα ότι οι εκτελέσεις ήταν είτε από κακές γωνίες είτε με σώματα μπροστά είτε χωρίς καθαρή ισορροπία. Η ΑΕΚ έκλεισε διαδρόμους σε Μπακασέτα/Ζαρουρί, έδωσε την μπάλα σε «ακίνδυνες» ζώνες και ζήτησε από τον αντίπαλο να τη νικήσει με χαμηλής ποιότητας τελικές.

Κομβικό στοιχείο του ματς ήταν ότι η ΑΕΚ, ενώ δεν είχε υπεροχή κατοχής, είχε υπεροχή σε καθαρές ευκαιρίες: 4 μεγάλες φάσεις έναντι 2, 5 τελικές στο στόχο έναντι 3, και συνολικά 10 τελικές μέσα από την περιοχή (έναντι 8). Επιπλέον, χτύπησε δύο φορές δοκάρι, κάτι που δείχνει ότι το 4-0 δεν βγήκε από «τέσσερις μισές φάσεις», αλλά από σταθερή παρουσία σε ζώνες εκτέλεσης. Ο Παναθηναϊκός αντίθετα είχε περισσότερα μπλοκαρισμένα σουτ (5 έναντι 3), ένδειξη ότι συχνά έβρισκε μπροστά του οργανωμένο αμυντικό όγκο.

Το δεύτερο ημίχρονο είναι η περίληψη της διαφοράς κλάσης σε αποτελεσματικότητα. Το 2-0 έρχεται από στατική φάση, εκτέλεση φάουλ, πρώτη κεφαλιά, δεύτερη μπάλα, και ο Γιόβιτς με δεύτερη κεφαλιά «καθαρίζει» μέσα στο κουτί. Εκεί ο Παναθηναϊκός χάνει το παιχνίδι όχι τακτικά, αλλά λειτουργικά: στις δεύτερες μπάλες και στη συγκέντρωση στο πρώτο δοκάρι. Μετά το 2-0, το γήπεδο γέρνει ψυχολογικά και το ματς γίνεται πιο απλό για την ΑΕΚ: λιγότερη ανάγκη για ρίσκο, περισσότερη στόχευση στις στιγμές.

Το 3-0 στο 65’ είναι άλλη μία σκηνή που εξηγεί το xGOT: ο Ζοάο Μάριο παίρνει τη φάση από αριστερά, η μπάλα βρίσκει δοκάρι και επιστρέφει, ο Γιόβιτς έχει ήδη προλάβει να τοποθετηθεί για την επαναφορά και εκτελεί σε άδεια εστία. Το 4-0 στο 79’ ολοκληρώνει την εικόνα: ο Ρότα με ατομική ενέργεια «σπάει» δύο παίκτες, γυρίζει χαμηλά και ο Γιόβιτς κάνει το πιο απλό και ταυτόχρονα πιο δύσκολο πράγμα για έναν φορ: να βρίσκεται στο σωστό σημείο, τη σωστή στιγμή, τέταρτη φορά. Αυτό δεν είναι απλώς ημέρα έμπνευσης. Είναι κλινική παρουσία εντός περιοχής.

Από πλευράς Παναθηναϊκού, το πρόβλημα δεν ήταν ότι δεν «πάτησε» περιοχή ή δεν είχε μπάλα. Το πρόβλημα ήταν ότι δεν είχε καθαρότητα στο τελευταίο τρίτο και δεν «έσπασε» ποτέ την αμυντική ισορροπία της ΑΕΚ ώστε να βγάλει τελικές υψηλής αξίας. Όταν έχεις 52% κατοχή, περισσότερες επαφές στο κουτί και καλύτερο xA (1.12 έναντι 0.95), αλλά καταλήγεις σε xG 0.76 και xGOT 0.53, σημαίνει ότι οι τελικές σου ήταν φτωχές και οι καλές μπάλες δεν έγιναν καθαρές εκτελέσεις. Κι εκεί, απέναντι σε μια ΑΕΚ που ήταν πιο αποφασιστική στις μονομαχίες γύρω από την περιοχή και πιο «έτοιμη» στις δεύτερες φάσεις (ειδικά μετά από στατικά), το ματς ξέφυγε.

Συμπέρασμα: αυτό το 4-0 είναι νίκη αποτελεσματικότητας, τοποθετήσεων και διαχείρισης στιγμών. Η ΑΕΚ δεν κέρδισε επειδή «έπνιξε» τον Παναθηναϊκό με κατοχή, αλλά επειδή τον κέρδισε στο πεδίο που κρίνει τα ντέρμπι: στην περιοχή. Και ο Γιόβιτς, με τέσσερα γκολ και διαρκή παρουσία στο σημείο εκτέλεσης, ήταν ο τελικός πολλαπλασιαστής μιας βραδιάς όπου οι αριθμοί εξηγούν γιατί το σκορ δεν ήταν υπερβολή, αλλά αποτύπωση ανισορροπίας στην ουσία.