Ποιός θυμάτα την "Παναθηναϊκή Συμμαχία";

Αθλητικό Σαν Σήμερα: Στις 3 Μαΐου 2012, ιδρύθηκε στην Αθήνα η «Παναθηναϊκή Συμμαχία 2012», το Σωματείο Φίλων του Παναθηναϊκού που παρουσιάστηκε τότε ως μια προσπάθεια λαϊκής βάσης, με στόχο να στηριχθεί οικονομικά και διοικητικά η ΠΑΕ σε μία από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της.

Επικεφαλής της πρωτοβουλίας ήταν ο Γιάννης Αλαφούζος, ενώ ανάμεσα στα ιδρυτικά στελέχη βρίσκονταν πρόσωπα από διαφορετικούς χώρους: ο Παναγής Βουρλούμης, ο Δημήτρης Γόντικας, ο Αριστείδης Καμάρας, η Λιάνα Κανέλλη, ο Αλέξης Παπαχελάς, ο Λεωνίδας Πολέμης και ο Παύλος Τσίμας.

Η αρχική ονομασία της πρωτοβουλίας ήταν «Άμεση Στήριξη». Η ιδρυτική διακήρυξη μιλούσε για ένωση δυνάμεων ανθρώπων από διαφορετικές γενιές, κοινωνικά και επαγγελματικά περιβάλλοντα, με κοινό σημείο αναφοράς την αγάπη για τον Παναθηναϊκό.

Η συγκυρία ήταν βαριά. Ο Παναθηναϊκός έβγαινε από την εποχή της πολυμετοχικότητας, τα οικονομικά προβλήματα ήταν μεγάλα και κανείς από τους προηγούμενους ισχυρούς μετόχους δεν αναλάμβανε ουσιαστικά την ευθύνη της επόμενης ημέρας. Σε εκείνο το κενό εμφανίστηκε η Συμμαχία, με την υπόσχεση ότι ο κόσμος θα μπορούσε να γίνει ενεργό κομμάτι της ΠΑΕ.

Οι προσδοκίες ήταν μεγάλες. Ο στόχος ήταν να εγγραφούν δεκάδες χιλιάδες μέλη, ακόμη και 40.000 ή 50.000 φίλοι του Παναθηναϊκού, ώστε να συγκεντρωθούν σημαντικά ποσά για τη λειτουργία της ομάδας. Όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο σκληρή. Τα μέλη μετά βίας ξεπέρασαν τις 8.000, και αυτό σε μεγάλο βαθμό επειδή οι κάτοχοι διαρκείας εγγράφονταν υποχρεωτικά.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της SportDay το 2022, από τα μέλη της Συμμαχίας προήλθαν συνολικά περίπου 5 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα χρήματα που έβαλε ο ίδιος ο Γιάννης Αλαφούζος. Το ποσό δεν ήταν αμελητέο, αλλά δεν έφτανε για να στηρίξει το μοντέλο που είχε αρχικά παρουσιαστεί.

Η «Παναθηναϊκή Συμμαχία» απέκτησε αρχικά βαρύ θεσμικό ρόλο. Στις 18 Ιουλίου 2012 πήρε στην κατοχή της τις μετοχές της οικογένειας Βαρδινογιάννη και αργότερα του Νικόλα Πατέρα, αποτελώντας τον μεγαλομέτοχο της ΠΑΕ. Όμως η πορεία της ήταν φθίνουσα.

Η ουσιαστική εγκατάλειψη του εγχειρήματος ήρθε από τον Μάρτιο του 2014, όταν ο Γιάννης Αλαφούζος άρχισε να χρηματοδοτεί την ΠΑΕ μέσω της κυπριακής εταιρείας Sortivo Ltd. Από εκεί και πέρα, η Συμμαχία έχασε σταδιακά τον ρόλο της. Από μεγαλομέτοχος κατέληξε μικρομέτοχος, με ποσοστό που πλέον έχει σχεδόν εξαϋλωθεί.

Σήμερα, η «Παναθηναϊκή Συμμαχία» εξακολουθεί να υφίσταται ως νομική οντότητα, όμως χωρίς την παλιά δυναμική. Τα επίσημα προφίλ της στα κοινωνικά δίκτυα παραμένουν ανενεργά από τον Σεπτέμβριο του 2019, ενώ η ιστοσελίδα της δεν λειτουργεί πλέον.

Το γιατί απέτυχε το εγχείρημα δεν έχει μία απλή απάντηση. Από τη μία, στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ισχυρή κουλτούρα λαϊκής βάσης στο ποδόσφαιρο. Ο κόσμος συνήθως περιμένει τον ισχυρό χρηματοδότη που θα αναλάβει τα πάντα. Από την άλλη, το 2012 πολλοί φίλοι του Παναθηναϊκού εξακολουθούσαν να βλέπουν ως πιθανή λύση τον Ανδρέα Βγενόπουλο ή άλλους παράγοντες της πολυμετοχικότητας, χωρίς να ενστερνιστούν πλήρως το σχέδιο Αλαφούζου.

Και όμως, η Συμμαχία δεν μπορεί να θεωρηθεί απόλυτα αποτυχημένη. Δεν άλλαξε την ιστορία του Παναθηναϊκού ούτε έφερε επανάσταση στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Όμως σε μια κρίσιμη στιγμή, όταν η ΠΑΕ κινδύνευε με κατάρρευση, λειτούργησε ως προσωρινό ανάχωμα.

Η 3η Μαΐου 2012 έμεινε έτσι ως ημερομηνία ενός μεγάλου, αλλά ανολοκλήρωτου πειράματος. Μια προσπάθεια να περάσει ο Παναθηναϊκός σε μοντέλο συμμετοχικής διοίκησης, η οποία ξεκίνησε με φιλοδοξίες, γρήγορα όμως προσγειώθηκε στην ελληνική ποδοσφαιρική πραγματικότητα.