Αν η ιστορία, η γλώσσα, ο πολιτισμός και η μνήμη ενός λαού αφαιρούνται· αν οι τάφοι του βεβηλώνονται και δεν τους επιτρέπεται καν να θάψουν τους νεκρούς του με αξιοπρέπεια· αν τα χωριά του καίγονται και καταστρέφονται, άνθρωποι εκτοπίζονται και εκατομμύρια διασκορπίζονται από την πατρίδα των προγόνων τους σε άλλες χώρες, πώς θα εκφραστούν αυτοί οι άνθρωποι;

Αυτό το ερώτημα, όταν το εξετάσουμε στην πρόσφατη ιστορία των Κούρδων, δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά και υπαρξιακό.

Το δικαίωμα των Κούρδων να υπάρχουν με τη δική τους ταυτότητα έχει αντιμετωπίσει άρνηση, καταπίεση και απαγορεύσεις εδώ και πολλά χρόνια. Η γλώσσα τους εξακολουθεί να απαγορεύεται· επομένως, η ομιλία στα κουρδικά, το τραγούδι, η αφήγηση της δικής τους ιστορίας και η ανοιχτή έκφραση της ταυτότητάς τους έχουν κατά καιρούς αντιμετωπίσει κατηγορίες και τιμωρίες. Σε περιόδους που οι πολιτικές ασφαλείας του κράτους εντάθηκαν, οι εκκενώσεις χωριών, οι αναγκαστικές μεταναστεύσεις, οι καταστροφές και οι μαζικές εκτοπίσεις διέλυσαν όχι μόνο τους χώρους διαβίωσης αλλά και τη συλλογική μνήμη της κουρδικής κοινότητας.

Σε ένα τέτοιο ιστορικό πλαίσιο, το ζήτημα δεν είναι απλώς ο περιορισμός της πολιτικής οργάνωσης και δράσης. Το πραγματικό ζήτημα είναι η σταδιακή συρρίκνωση και η απαγόρευση των πεδίων όπου ένας λαός μπορεί να εκφραστεί συλλογικά.

Ακριβώς εδώ η Amedspor αποκτά διαφορετικό νόημα.

Από τον αθλητισμό στην ταυτότητα

Οι ρίζες της Amedspor ανάγονται στη Melikahmetspor, η οποία ιδρύθηκε στο Ντιγιαρμπακίρ το 1972. Αφού λειτούργησε με διάφορα ονόματα όπως Melikahmetspor, Diyarbakır Belediyespor, Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor και άλλα, ο σύλλογος εισήλθε σε μια νέα εποχή με το όνομα Amed Sportif Faaliyetler. Η ίδια η ιστορία του συλλόγου δείχνει ότι αυτή η αλλαγή συνδέεται με το αίσθημα του ανήκειν στην πόλη και τους ιστορικούς-πολιτιστικούς δεσμούς.

Αυτό που είναι σημαντικό εδώ δεν είναι απλώς η αλλαγή ονόματος για έναν αθλητικό σύλλογο. Η χρήση του ονόματος "Amed", που είναι η αρχαία Άμιδα, σηματοδοτεί τη δημόσια χρήση ενός ονόματος που αναφέρεται στην ιστορική και πολιτιστική μνήμη του Ντιγιαρμπακίρ.

Επειδή η ονομασία της ομάδας δεν είναι απλώς θέμα ονόματος. Ένα όνομα είναι μνήμη. Είναι αυτό που σου δίνει την αίσθηση του ανήκειν. Είναι η έκφραση της σχέσης που δημιουργείται με έναν τόπο.

Επομένως, η εμφάνιση της Amedspor μπορεί να ερμηνευτεί ως ένας από τους τρόπους με τους οποίους οι Κούρδοι εκφράζονται στη δημόσια σφαίρα. Το ποδόσφαιρο εδώ δεν είναι απλώς ποδόσφαιρο. Είναι επίσης ένας κοινωνικός χώρος όπου η ταυτότητα αποκτά ορατότητα.

Οι κερκίδες: Μια άλλη φωνή της απαγορευμένης γλώσσας

Επομένως, η εξήγηση της σημασίας της Amedspor αποκλειστικά μέσω των αποτελεσμάτων της στο γήπεδο είναι ελλιπής.

Η φωνή που υψώνεται από τις κερκίδες δεν είναι απλώς η φωνή ενός οπαδού που υποστηρίζει μια ποδοσφαιρική ομάδα. Αυτή η φωνή περιέχει γλώσσα, πολιτισμό, μνήμη και αίσθηση του ανήκειν. Αντιπροσωπεύει την ανάγκη των ανθρώπων που δεν μπόρεσαν να εκφραστούν ελεύθερα στη δημόσια σφαίρα εδώ και χρόνια και τους δίνει την ευκαιρία να ενωθούν και να γίνουν ορατοί.

Κάθε πανηγυρισμός γκολ σίγουρα δεν είναι απλώς ένα πολιτικό μήνυμα. Ωστόσο, η κοινωνική αίσθηση του ανήκειν που έχει σχηματιστεί γύρω από την Amedspor παράγει ένα νόημα που υπερβαίνει τα όρια του ποδοσφαίρου.

Αυτό το νόημα μπορεί επίσης να φανεί στην ιστορία διαφόρων πειθαρχικών αποφάσεων που έχουν επιβληθεί με εντολή του βαθέος κράτους κατά της Amedspor. Για παράδειγμα, στις αποφάσεις της Τουρκικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας του 2015, ο σύλλογος τιμωρήθηκε με το σκεπτικό ότι οι οπαδοί του ασχολούνταν με «ιδεολογική προπαγάνδα». Το 2016, το Συμβούλιο Διαιτησίας επικύρωσε επίσης την αφαίρεση βαθμών και το πρόστιμο που επιβλήθηκε σε μια άλλη υπόθεση.

Η νομική φύση της ποινής δεν είναι το μόνο που συζητείται εδώ. Το πιο σημαντικό είναι ότι το γήπεδο ποδοσφαίρου και οι κερκίδες έχουν γίνει χώροι όπου οι πολιτικές και πολιτιστικές ταυτότητες είναι ορατές.

Επειδή το ποδόσφαιρο είναι ένας από τους σπάνιους κοινούς χώρους που μπορούν να προσεγγίσουν ευρέα τμήματα της κοινωνίας.

Οι άνθρωποι που δεν μπορούν να εισέλθουν σε μια αίθουσα συναντήσεων, που δεν μπορούν να εκφραστούν σε μια πολιτική εκδήλωση, που δυσκολεύονται να δηλώσουν ανοιχτά την ταυτότητά τους στη δημόσια σφαίρα, μπορούν να κάνουν τη φωνή τους να ακουστεί ταυτόχρονα με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στις κερκίδες.

Επομένως, οι κερκίδες είναι μερικές φορές κάτι περισσότερο από απλές κερκίδες.

Η κοινή χαρά ενός λαού

Αυτό που ενίσχυσε τον κοινωνικό αντίκτυπο της Amedspor δεν ήταν μόνο η ταυτότητά της, αλλά και τα αθλητικά της επιτεύγματα που έγιναν στο όνομα αυτής της ταυτότητας.

Μετά από αυτές τις επιτυχίες, η επιρροή της Amedspor δεν περιορίστηκε μόνο στο Ντιγιαρμπακίρ. Ειδικά μεταξύ των Κούρδων από διαφορετικά μέρη του κόσμου, και μεταξύ των κουρδικών κοινοτήτων που είναι διάσπαρτες σε διάφορες πόλεις της Τουρκίας και σε διάφορα μέρη του κόσμου, σε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους έχει διαμορφωθεί γύρω από την ομάδα ένα κοινό αίσθημα ανήκειν.

Σε αυτό το σημείο, δεν αρκεί να αξιολογούμε την επιτυχία της Amedspor αποκλειστικά ως «ποδοσφαιρική επιτυχία».

Κι αυτό γιατί για ορισμένες κοινωνίες, μια ποδοσφαιρική ομάδα είναι απλώς ένας αθλητικός σύλλογος, ενώ για άλλες, όπως η κοινωνία των Κούρδων, ένας αθλητικός σύλλογος μπορεί να γίνει φορέας κοινωνικής μνήμης και αίσθησης του ανήκειν.

Η διαδικασία που έχει βιώσει η Amedspor είναι πιο κοντά στη δεύτερη περίπτωση.

Το μόνο πεδίο έκφρασης που έμεινε ως επιλογή για τους Κούρδους

Μία από τις πιο σημαντικές διαστάσεις του κουρδικού ζητήματος δεν είναι μόνο τι σκέφτονται οι άνθρωποι, αλλά και σε ποιους τομείς μπορούν να εκφράσουν τις σκέψεις και την ταυτότητά τους.

Η καταστολή της γλώσσας, η αποδυνάμωση των πολιτιστικών θεσμών, η στένωση του πολιτικού χώρου και οι σκληρές κρατικές πολιτικές του παρελθόντος έχουν περιορίσει εδώ και καιρό τους τομείς στους οποίους η κουρδική κοινότητα μπορεί να εκφραστεί.

Επομένως, ο ενθουσιασμός εκατομμυρίων ανθρώπων ταυτόχρονα γύρω από έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο σήμερα, το γεγονός ότι οι άνθρωποι χαίρονται, θρηνούν και νιώθουν ένα κοινό αίσθημα ότι ανήκουν κάπου δεν είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που πρέπει να υποτιμάται.

Η σημασία της Amedspor πηγάζει εν μέρει από αυτό.

Δεν είναι ένα πολιτικό εργαλείο που λύνει όλα τα προβλήματα των Κούρδων. Ούτε είναι ένας θεσμός που μπορεί να αντικαταστήσει το κουρδικό ζήτημα. Ωστόσο, δημιουργεί έναν σημαντικό κοινωνικό χώρο όσον αφορά την δημόσια ορατότητα των Κούρδων και του Κουρδικού Ζητήματος.

Η γλώσσα του ποδοσφαίρου είναι παγκόσμια. Δεν υπάρχει λόγος να μεταφράζεται η χαρά ενός γκολ. Όλοι μπορούν να κατανοήσουν τον αγώνα στο γήπεδο. Επομένως, ο αθλητισμός μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο χώρο έκφρασης έξω από πολιτικές απαγορεύσεις και πολιτισμικά όρια.

Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, η άνοδος της Amedspor δεν πρέπει να θεωρείται μόνο ως αθλητική επιτυχία.

Ένας τρόπος να πεις “είμαστε εδώ”

Η ιστορία της Amedspor δεν αφορά έναν λαό που φέρνει όλα τα ιστορικά του προβλήματα στο γήπεδο ποδοσφαίρου.

Είναι κάτι πιο θεμελιώδες:

Το δικαίωμα να είσαι ορατός.

Όταν ένας λαός έχει από καιρό νιώσει ότι έχει αντιμετωπιστεί ως «στερημένος», «ανύπαρκτος» ή «απροσδιόριστος», κάθε χώρος όπου μπορεί να δείξει την ύπαρξή του αποκτά σημασία.

Με ένα όνομα.

Με μια γλώσσα.

Με ένα λαϊκό τραγούδι.

Με μια γιορτή.

Με ένα γήπεδο.

Με μια φανέλα.

Με έναν πανηγυρισμό γκολ…

Καθένα από αυτά από μόνο του δεν θα αλλάξει την πολιτική κατάσταση που επικρατεί στο Κουρδικό. Αλλά όταν όλα αυτά εξεταστούν μαζί, μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση ζωντανής της συλλογικής μνήμης των Κούρδων.

Εδώ βρίσκεται η σημασία της Amedspor σήμερα.

Επομένως, η θεώρηση της Amedspor αποκλειστικά ως «ποδοσφαιρικού συλλόγου» δεν αρκεί για να κατανοήσουμε τον αντίκτυπό της στην κοινωνία. Ομοίως, η αναγωγή της σε ένα απλό πολιτικό σύμβολο αφήνει την αθλητική και κοινωνική πραγματικότητα του συλλόγου ελλιπή.

Η Αμέντσπορ βρίσκεται στη διασταύρωση αυτών των δύο τομέων:

Μεταξύ αθλητισμού και ταυτότητας, ποδοσφαίρου και μνήμης, σταδίου και κοινωνικής ένταξης.

Και ίσως η πιο σημαντική σημασία της είναι η εξής:

Όσο κι αν η φωνή ενός λαού φιμώνεται, θα βρει νέους τρόπους να εκφραστεί.

Άλλοτε σε μια ομιλία,

άλλοτε σε ένα λαϊκό τραγούδι,

άλλοτε σε ένα βιβλίο,

άλλοτε σε μια πλατεία,

και άλλοτε σε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου...

Η Amedspor είναι μια από αυτές τις φωνές σήμερα.

Επομένως, η ιστορία της Amedspor δεν είναι απλώς η ιστορία των πρωταθλημάτων ενός συλλόγου.

Είναι μια από τις ορατές μορφές στο γήπεδο ποδοσφαίρου της θέλησης ενός λαού να πει «Είμαι εδώ», παρά την καταπίεση και την ιστορική αμνησία.

ΠΗΓΗ: Geopolitico.gr

Αμέντσπορ Τουρκία LIFE