Η Πρωτοχρονιά έχει κάτι το τελετουργικό. Άλλοι την πιάνουν από τα ποτήρια, άλλοι από τα ρολόγια, άλλοι από την αγκαλιά. Στη Γλασκώβη όμως –εκεί που η μπάλα δεν είναι άθλημα αλλά ταυτότητα– ο νέος χρόνος πιάνεται από κάτι πιο απλό και πιο σκληρό μαζί: τη σέντρα.

Γιατί στη Σκωτία, η 1η Ιανουαρίου δεν είναι μόνο «Καλή Χρονιά». Είναι και «πάμε γήπεδο». Και όταν στο πρόγραμμα γράφει Σέλτι-Ρέιντζερς, τότε δεν μιλάμε για ένα ακόμη ματς. Μιλάμε για μια ολόκληρη πόλη που ξυπνάει με χτύπο καρδιάς, για δρόμους που μυρίζουν βροχή και κασκόλ, για ένα ντέρμπι που δεν χρειάζεται διαφήμιση. Το Old Firm.

Η εικόνα είναι σχεδόν κινηματογραφική: το ξημέρωμα της Πρωτοχρονιάς βρίσκει τη Γλασκώβη μισοάδεια, σαν να κρατάει ανάσα. Στα παράθυρα υπάρχουν ακόμη λαμπάκια, οι μπάρες στα μαγαζιά κατεβασμένες, και στα πεζοδρόμια περπατούν άνθρωποι που μοιάζουν να μην έχουν κοιμηθεί – όχι γιατί το παράκαναν στο ρεβεγιόν, αλλά γιατί από χθες το βράδυ έχουν ήδη το παιχνίδι στο μυαλό τους. Άλλος με το πράσινο-άσπρο, άλλος με το μπλε. Και όλοι με εκείνη την ίδια έκφραση: «σήμερα δεν είναι μέρα για λόγια».

Στο Old Firm της Πρωτοχρονιάς δεν υπάρχει ζέσταμα. Υπάρχει μόνο ένα άτυπο δημοψήφισμα για το ποιος θα μπει στη χρονιά όρθιος και ποιος θα μπει με σκυμμένο κεφάλι. Γιατί το συγκεκριμένο ντέρμπι δεν έχει μόνο βαθμούς. Έχει «αφήγημα». Σαν να γράφει η πόλη στο πρώτο φύλλο του νέου έτους έναν τίτλο που θα την κυνηγάει μέχρι την άνοιξη.

Στο γήπεδο, τα πάντα μοιάζουν υπερβολικά και ταυτόχρονα… φυσιολογικά. Οι φωνές πιο βαριές, τα τάκλιν πιο “ειλικρινή”, οι επαφές πιο σκληρές. Δεν είναι το ματς που σου επιτρέπει να «μπεις σιγά-σιγά». Σου λέει: ή είσαι μέσα από το πρώτο λεπτό ή θα σε καταπιεί. Και οι παίκτες το ξέρουν. Αυτοί που αντέχουν, γράφουν ιστορία. Αυτοί που λυγίζουν, το κουβαλούν για χρόνια.

Η ιδιαιτερότητα της Πρωτοχρονιάς είναι αλλού: οι εξέδρες κουβαλούν ακόμη τη θερμοκρασία της προηγούμενης νύχτας. Όχι τη χαρά της γιορτής – τη φόρτιση. Σαν να έχεις ανοίξει τη χρονιά με πανηγύρι και να τη συνεχίζεις με πόλεμο (ποδοσφαιρικό, καθαρά ποδοσφαιρικό). Ένα σφύριγμα, μια στραβή μπαλιά, ένα κόρνερ, μια απόκρουση, κι όλα μετατρέπονται σε «σημάδι». Κάπως έτσι γεννιούνται οι μύθοι: ένα γκολ στην πρώτη μέρα του χρόνου δεν είναι απλώς γκολ. Είναι προμήνυμα.

Και γι’ αυτό, αυτό το σκωτσέζικο έθιμο μοιάζει τόσο “δικό μας”. Γιατί κι εδώ, όσο κι αν αλλάζουν τα χρόνια, υπάρχει κάτι παλιό και σταθερό στην ιδέα ότι το ποδόσφαιρο είναι η πιο τίμια συνέχεια της ζωής. Τρώμε, πίνουμε, αγκαλιαζόμαστε, κάνουμε ευχές – και μετά χρειαζόμαστε κάτι να μας ξαναβάλει στο πραγματικό. Ένα παιχνίδι που δεν χωράει διπλωματία.

Η Γλασκώβη το έκανε παράδοση. Κι εμείς το κοιτάμε σαν υπενθύμιση: ότι η μπάλα, όταν είναι αληθινή, δεν έχει ημερολόγιο. Παίζεται και την Πρωτοχρονιά. Παίζεται και στη βροχή. Παίζεται και με καρδιά βαριά από όσα πέρασαν και με ελπίδα για όσα έρχονται.

Γιατί στο τέλος, αυτό είναι το νόημα ενός πρωτοχρονιάτικου Old Firm: να ξεκινάς τη χρονιά όπως ζεις το ποδόσφαιρο. Με πάθος. Με ένταση. Με τη βεβαιότητα ότι, ό,τι κι αν γίνει, σε 90 λεπτά θα έχεις νιώσει κάτι αληθινό.

Και κάπως έτσι, ο νέος χρόνος δεν μπαίνει με πυροτεχνήματα. Μπαίνει με ένα σφύριγμα. Με μια σέντρα. Με την μπάλα να κυλάει – και να σου λέει: πάμε πάλι από την αρχή.

Τα πιο ιστορικά Old Firm ανήμερα Πρωτοχρονιάς

Ρέιντζερς Σέλτικ