Στο ρευστό γεωπολιτικό σκηνικό που εκτείνεται από τον Αρκτικό μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», εκτίμησε ότι οι εξελίξεις θα «τρέξουν» με σχέδιο και ρυθμό γύρω από τον άξονα ΗΠΑ–Ισραήλ, με δύο σταθερούς πυλώνες: ενέργεια και ασφάλεια. Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν η Γροιλανδία ως κρίσιμο σημείο για την αμερικανική στρατηγική, η προσπάθεια ελέγχου βασικών πετρελαιοπαραγωγών ζωνών, αλλά και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης απέναντι στο Ιράν, για το οποίο προειδοποίησε ότι «δεν θα δούμε κλασικές επιχειρήσεις» και ότι «κανείς δεν θα περιμένει» τη μορφή που μπορεί να πάρουν.

Γροιλανδία: «Κόμβος ασφάλειας» για τις ΗΠΑ

Αναφερόμενος στις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία, ο κ. Εγκολφόπουλος είπε ότι πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά, ακόμα κι αν διατυπώνονται με ωμό, μη διπλωματικό τρόπο. Κατά την εκτίμησή του, ο Τραμπ δύσκολα θα οδηγήσει τα πράγματα σε ευθεία ρήξη με το ΝΑΤΟ, καθώς το αμερικανικό στρατιωτικοπολιτικό σύστημα δεν θα επιτρέψει να τεθεί σε κίνδυνο η συνοχή της Συμμαχίας.

Παράλληλα, περιέγραψε τη Γροιλανδία ως κρίσιμο γεωστρατηγικό «κομμάτι» του Αρκτικού, με ρόλο έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου, σε μια περιοχή όπου η Ρωσία έχει αναπτύξει ισχυρές υποδομές και η Κίνα διευρύνει σταδιακά την παρουσία της. Έδωσε επίσης βαρύτητα στη διάσταση της ναυσιπλοΐας, σημειώνοντας ότι οι αρκτικές διαδρομές μειώνουν σημαντικά τον χρόνο μεταφοράς Ασία–Ευρώπη, μετατρέποντας το πεδίο σε χώρο όχι μόνο εμπορικού, αλλά και στρατηγικού ανταγωνισμού.

Ενέργεια: «Να ελεγχθούν οι “βαλβίδες” που τροφοδοτούν την Κίνα»

Με αφορμή τη Βενεζουέλα και τις κινήσεις μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών ομίλων, ο κ. Εγκολφόπουλος έβαλε στο κάδρο μια συνολική αμερικανική στόχευση: έλεγχο κρίσιμων ενεργειακών σημείων ώστε να πιεστεί η ενεργειακή ασφάλεια –και άρα η αναπτυξιακή δυναμική– της Κίνας. Υπογράμμισε ότι, στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η ζήτηση ενέργειας ανεβαίνει εκρηκτικά, άρα όποιος ελέγχει τις τροφοδοσίες αποκτά συγκριτικό πλεονέκτημα ισχύος.

Στην ίδια γραμμή, ενέταξε τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας ότι αγωγοί, θαλάσσιες οδεύσεις και νέες μορφές καυσίμων (όπως το υδρογόνο) κάνουν την περιοχή πεδίο μεγάλης αναδιάταξης. Σε αυτό το σχήμα, όπως είπε, η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει ρόλο διαμετακομιστικού και γεωοικονομικού κόμβου προς την Ευρώπη.

Ιράν: «Πλήγματα από αέρα – στόχος η κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος»

Το πιο αιχμηρό σημείο της τοποθέτησής του αφορούσε το Ιράν. Ο κ. Εγκολφόπουλος χαρακτήρισε μια πιθανή επιχείρηση εναντίον της Τεχεράνης «δίκοπο μαχαίρι», όχι λόγω επιχειρησιακής αδυναμίας ΗΠΑ–Ισραήλ, αλλά λόγω του πολιτικού κινδύνου να προκληθεί εθνική συσπείρωση υπέρ του καθεστώτος, όπως –κατά την εκτίμησή του– έχει συμβεί στο παρελθόν.

Εκτίμησε ότι, αν υπάρξει κλιμάκωση, δεν θα μιλάμε για κλασική χερσαία σύγκρουση, αλλά για επιχειρήσεις ακριβείας από αέρα, με την ιρανική αεράμυνα να εμφανίζεται ανεπαρκής απέναντι στο τεχνολογικό πλεονέκτημα ΗΠΑ–Ισραήλ. Σημείωσε ότι ο στρατηγικός στόχος δεν θα είναι απλώς να προκληθεί φθορά, αλλά να επιδιωχθεί πολιτική αποδόμηση – έως και «κατάρρευση» του θεοκρατικού μηχανισμού εξουσίας. Κατά τον ίδιο, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις: αποδυνάμωση φιλοϊρανικών οργανώσεων, ανατροπή ισορροπιών σε Ρωσία και Κίνα (ενέργεια και στρατιωτική συνεργασία) και ευρύτερη πίεση σε σχήματα όπως οι BRICS.

«Θα μας ξαφνιάσουν – οι επιχειρήσεις δεν γίνονται όπως τις ξέραμε»

Κεντρικός άξονας της ανάλυσής του ήταν ότι ΗΠΑ και Ισραήλ πιθανόν σχεδιάζουν «κάτι διαφορετικό», παραπέμποντας σε προηγούμενα όπου η εξέλιξη –κατά την άποψή του– αιφνιδίασε. Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι οι μυστικές υπηρεσίες και τα δίκτυα επιρροής λειτουργούν εδώ και χρόνια στο εσωτερικό του Ιράν, αξιοποιώντας αντιθέσεις και αντιφρονούντες.

Επεσήμανε ως κρίσιμο και το εσωτερικό μοντέλο εξουσίας της Τεχεράνης: από τη μία η τυπική κρατική δομή (πρόεδρος, κυβέρνηση) και από την άλλη ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης και οι Φρουροί της Επανάστασης ως διακριτός πυλώνας ισχύος. Κατά την εκτίμησή του, οποιαδήποτε στρατηγική «αλλαγής» θα πρέπει να στοχεύει στον αποσυντονισμό αυτού του μηχανισμού, διαφορετικά το καθεστώς μπορεί να επιβιώσει ακόμη και μετά από ισχυρά πλήγματα.

«America First», σκληρό deal και ρεαλισμός

Κλείνοντας, ο κ. Εγκολφόπουλος περιέγραψε τον Τραμπ ως άνθρωπο της ωμής διαπραγμάτευσης, που λειτουργεί με κριτήριο το συμφέρον και το δόγμα «America First», καλώντας σε ρεαλιστική ανάγνωση των εξελίξεων, πέρα από συμπάθειες ή αντιπάθειες. Για να υποστηρίξει τη λογική των συμμαχιών με όρους εθνικού οφέλους, παρέπεμψε και στη γνωστή ρήση που αποδίδεται στον Ελευθέριο Βενιζέλο περί επιλογών «για το καλό της πατρίδας».