Σε βαθιά πολιτική και θεσμική κρίση έχει βυθιστεί η Πολωνία μετά την εισβολή αστυνομικών δυνάμεων στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας την Παρασκευή (30/10).

Η απόφαση να τεθεί σε αναστολή καθηκόντων ο πρόεδρός του, σε συνδυασμό με την παρουσία αστυνομικών δυνάμεων στις εγκαταστάσεις του, προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις και καταγγελίες περί «πραξικοπήματος».

Οι εξελίξεις ήταν τέτοιες που ανάγκασαν τον πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, να διακόψει το προγραμματισμένο ταξίδι του στη Σενεγάλη και να επιστρέψει άμεσα στη Βαρσοβία.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και την Προεδρία για τη λειτουργία και τον έλεγχο της Δικαιοσύνης.

Πρόκειται για μια διαμάχη με βαθιές πολιτικές ρίζες, η οποία έχει πλέον εξελιχθεί σε ανοιχτή σύγκρουση σχετικά με τη νομιμότητα των αποφάσεων και τις αρμοδιότητες των κρατικών θεσμών.

Ο πρόεδρος διέκοψε την πτήση του

Το αεροσκάφος που μετέφερε τον Κάρολ Ναβρότσκι στη Σενεγάλη άλλαξε πορεία την Παρασκευή, όταν έγινε γνωστό ότι αστυνομικές δυνάμεις είχαν εισέλθει στις εγκαταστάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου και ότι ο πρόεδρός του είχε τεθεί σε διαθεσιμότητα.

Ο Πολωνός πρόεδρος ανακοίνωσε την απόφασή του μέσω ανάρτησης στο X, τονίζοντας ότι η σοβαρότητα των εξελίξεων καθιστούσε αναγκαία την παρουσία του στη χώρα.

«Σε μια στιγμή όπως αυτή, ο πρόεδρος πρέπει να βρίσκεται στην Πολωνία. Διακόπτω το ταξίδι μου προς τη Σενεγάλη. Επιστρέφω», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά της, η αστυνομία υποστήριξε ότι η είσοδος των αστυνομικών στις εγκαταστάσεις του Δικαστηρίου πραγματοποιήθηκε έπειτα από επεισόδια που εκδηλώθηκαν στον εξωτερικό χώρο.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Reuters, κατά τη διάρκεια των επεισοδίων εκτοξεύθηκαν επικίνδυνα αντικείμενα εναντίον των αστυνομικών.

Σε αναστολή καθηκόντων ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου

Η κρίση κλιμακώθηκε μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιέτσκοφσκι, τέθηκε την Παρασκευή σε αναστολή καθηκόντων.

Η σχετική πληροφορία δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Δικαστηρίου, ωστόσο η νομιμότητα της απόφασης αμφισβητείται από την πλευρά της ηγεσίας του θεσμού.

Όπως μετέδωσε το Reuters, η συγκεκριμένη πλευρά καταγγέλλει απόπειρα παράνομης κατάληψης του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Μάλιστα, σε μήνυμα που δημοσιεύθηκε στον επίσημο λογαριασμό του Δικαστηρίου στο X, διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι έχει πραγματοποιηθεί «παράνομη κατάληψη» της ιστοσελίδας του.

Στην ίδια ανακοίνωση υποστηρίζεται ότι ο Μπόγκνταν Σβιέτσκοφσκι εξακολουθεί να είναι ο νόμιμος πρόεδρος του θεσμού, ενώ οι ενέργειες όσων συμμετέχουν στη διαδικασία χαρακτηρίζονται ως «πραξικόπημα».

Τουσκ: «Καθήκον μας η αποκατάσταση του κράτους δικαίου»

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, υπερασπίστηκε τις κυβερνητικές ενέργειες, συνδέοντάς τες με την προσπάθεια αποκατάστασης του κράτους δικαίου.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστήριξε ότι, ύστερα από χρόνια θεσμικών προβλημάτων κατά την περίοδο διακυβέρνησης του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), απαιτούνται αποφασιστικές παρεμβάσεις:

«Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας», τόνισε, προσθέτοντας ότι η διαδικασία είναι δύσκολη και ορισμένες φορές επώδυνη, αλλά αναγκαία.

Ο Τουσκ κατηγόρησε την προηγούμενη κυβέρνηση του PiS ότι οδήγησε τη χώρα σε χρόνια αναρχίας, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος για την αποκατάσταση της θεσμικής λειτουργίας.

Πώς ξεκίνησε η σύγκρουση για τη Δικαιοσύνη

Η σημερινή κρίση συνδέεται άμεσα με τις αλλαγές που προώθησε στους δικαστικούς θεσμούς η προηγούμενη κυβέρνηση του εθνικοσυντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη.

Κατά την περίοδο διακυβέρνησης του PiS πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες παρεμβάσεις στη σύνθεση και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της Πολωνίας όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κριτικής βρέθηκαν ζητήματα που αφορούσαν την ανεξαρτησία των δικαστικών αρχών και τη συμβατότητα των μεταρρυθμίσεων με τις αρχές του κράτους δικαίου.

Μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, ο Ντόναλντ Τουσκ επιχείρησε να ανατρέψει τις αλλαγές της προηγούμενης κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι στόχος του είναι η αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των δικαστηρίων.

Ωστόσο, οι σχετικές πρωτοβουλίες συνάντησαν την αντίδραση του προέδρου Κάρολ Ναβρότσκι, ο οποίος είχε την υποστήριξη του PiS.

Ο Πολωνός πρόεδρος κατηγορεί την κυβέρνηση ότι, με πρόσχημα την αποκατάσταση του κράτους δικαίου, επιδιώκει να αποκτήσει η ίδια τον έλεγχο της Δικαιοσύνης.

Οι έξι δικαστές και η άρνηση του προέδρου να τους ορκίσει

Κομβικό σημείο της αντιπαράθεσης αποτέλεσε ο διορισμός νέων δικαστών στο Συνταγματικό Δικαστήριο από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Νωρίτερα φέτος, ο Κάρολ Ναβρότσκι αρνήθηκε να ορκίσει τρεις από τους έξι δικαστές που είχε επιλέξει το κοινοβούλιο, προκαλώντας νέα ένταση στις σχέσεις κυβέρνησης και προεδρίας.

Παράλληλα, ο Μπόγκνταν Σβιέτσκοφσκι δεν επέτρεψε στους δικαστές που είχαν εκλεγεί από τη σημερινή κοινοβουλευτική πλειοψηφία να αναλάβουν τα καθήκοντά τους.

Ακολούθησαν αμφισβητούμενες διαδικασίες ορκωμοσίας και νέες διαφωνίες σχετικά με το κατά πόσο οι συγκεκριμένοι δικαστές έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν στη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Η παρατεταμένη αυτή αντιπαράθεση έχει ουσιαστικά παραλύσει τη λειτουργία του θεσμού, μετατρέποντας το ζήτημα της σύνθεσής του σε κεντρικό πεδίο πολιτικής σύγκρουσης.

ΠΗΓΗ: in.gr