Μια κρίσιμη θεσμική τομή για την προστασία των δημοσιογράφων και την προάσπιση της ελευθερίας του Τύπου πραγματοποιήθηκε στη Βουλική αίθουσα, καθώς υπερψηφίστηκε το νέο νομοθετικό πλαίσιο κατά των Στρατηγικών Αγωγών προς Αποθάρρυνση της Συμμετοχής του Κοινού (SLAPPs).

Η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ) υποδέχθηκε την εξέλιξη αυτή ως μια ουσιαστική νίκη του δημοσιογραφικού κόσμου, καθώς στο τελικό κείμενο ενσωματώθηκε μια σειρά από καίριες προτάσεις που κατέθεσε η Ένωση τόσο κατά τη δημόσια διαβούλευση όσο και κατά την ακρόαση φορέων στη Βουλή.

Οι 5 πυλώνες του νέου θεσμικού πλαισίου

Ο νέος νόμος θέτει στο στόχαστρο την τακτική της δικαστικής εξόντωσης και της αυτολογοκρισίας, εισάγοντας κομβικές αλλαγές:

  1. Προστασία και σε εσωτερικές υποθέσεις (Άρθρα 1 & 3): Σε αντίθεση με το ελάχιστο όριο της ευρωπαϊκής Οδηγίας που εστίαζε σε διασυνοριακές υποθέσεις, η ελληνική νομοθεσία καλύπτει πλέον ρητά και υποθέσεις που εκδικάζονται αποκλειστικά εντός της χώρας.

  2. Γρήγορη απόρριψη & έλεγχος καταχρηστικότητας (Άρθρα 5, 6 & 7): Εισάγεται ειδική ταχεία διαδικασία απόρριψης προδήλως αβάσιμων αγωγών (εντός 30 ημερών από την επίδοση), βάζοντας φρένο στη μακρόχρονη ομηρία των δημοσιογράφων. Παράλληλα, προβλέπονται κυρώσεις για τους ενάγοντες και αναπροσαρμογή του βάρους απόδειξης.

  3. Κάλυψη και των εκκρεμών δικών (Άρθρο 6): Μετά από παρέμβαση της ΕΣΗΕΑ, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, κ. Ιωάννης Μπούγας, έκανε δεκτή τη μεταβατική ρύθμιση ώστε να προστατεύονται και δημοσιογράφοι των οποίων οι υποθέσεις βρίσκονται ήδη στα δικαστήρια σε α' ή β' βαθμό.

  4. Δικαίωμα παρέμβασης των Ενώσεων (Άρθρο 12): Αναγνωρίζεται θεσμικά το δικαίωμα στην ΕΣΗΕΑ και σε άλλους φορείς να παρεμβαίνουν δικαστικά υπέρ των εναγομένων συνάδελφων, υπογραμμίζοντας ότι οι αγωγές SLAPP στρέφονται ενάντια στο δημόσιο αγαθό της ενημέρωσης.

  5. Διευρυμένος ορισμός «Δημοσίου Συμφέροντος» (Άρθρο 4): Ορίζονται με σαφήνεια τα θέματα που αφορούν τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον, τη διαφθορά, τα θεμελιώδη δικαιώματα, καθώς και την προστασία του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.

Η καθοριστική συμβολή της ΕΣΗΕΑ

Η διοίκηση της ΕΣΗΕΑ σημείωσε ότι εκατοντάδες δημοσιογράφοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με εξοντωτικές χρηματικές απαιτήσεις, όχι λόγω παραβίασης της δεοντολογίας, αλλά επειδή άσκησαν ερευνητική δημοσιογραφία.

«Οι αγωγές SLAPP επιχειρούν να μετατρέψουν το κόστος και τον φόβο της δικαστικής διαδικασίας σε μηχανισμό λογοκρισίας. Στόχος τους δεν είναι η δικαιώσει του θιγόμενου, αλλά η εξάντληση, ο εκφοβισμός και η σιωπή του δημοσιογράφου», επισημαίνει η Ένωση.

Η ΕΣΗΕΑ διαμήνυσε ότι θα παρακολουθεί στενά την εφαρμογή του νέου νόμου στην πράξη, υπενθυμίζοντας πως η ελευθερία του Τύπου δεν αποτελεί συντεχνιακό προνόμιο, αλλά θεμελιώδες δικαίωμα ολόκληρης της κοινωνίας.

ΕΣΗΕΑ LIFE