Νέο εμπόδιο από Ισραήλ στους σχεδιασμούς της Τουρκίας!

Βέτο ακόμη και σε επίπεδο σχεδιασμών θέτει το Ισραήλ απέναντι στις τουρκικές φιλοδοξίες για τη δημιουργία ηλεκτρικού καλωδίου από τη Σαουδική Αραβία προς την Τουρκία, με τελικό στόχο τη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ισραηλινή στάση αποτελεί άμεση απάντηση στα εμπόδια που, όπως υποστηρίζεται, θέτει η Άγκυρα στην υλοποίηση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, ενός έργου στρατηγικού βάθους και μακροχρόνιου γεωπολιτικού αποτυπώματος.

Η ουσία του ζητήματος δεν περιορίζεται στο παρόν. Τα ενεργειακά καλώδια και οι αγωγοί δημιουργούν μόνιμα μονοπάτια ισχύος για 30 έως και 50 χρόνια. Αν το έργο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ναυαγήσει, η Τουρκία αποκτά τακτικό πλεονέκτημα άμεσα και, υπό προϋποθέσεις ασφάλειας, στρατηγικό πλεονέκτημα ως ο μοναδικός χερσαίος ενεργειακός διάδρομος από την Ανατολή προς την ΕΕ, ανεξαρτήτως του αν διαθέτει σήμερα ενεργειακό πλεόνασμα.

Το πλεονέκτημα του χρόνου

Ακριβώς γι’ αυτό, το Ισραήλ επιμένει ακόμη και στην κατασκευή του «ποδιού» Κύπρου–Ισραήλ, διατηρώντας ζωντανό το σύνολο του έργου και αποτρέποντας την τουρκική στρατηγική ματαίωσης. Όπως η Άγκυρα επιδιώκει να ακυρώσει το τριμερές καλώδιο, έτσι και το Ισραήλ επιδιώκει να ναρκοθετήσει τις τουρκικές ενεργειακές φιλοδοξίες, κρατώντας την εκτός παιχνιδιού όσο το δυνατόν περισσότερο.

Σταθερότητα, ασφάλεια και το ζήτημα των F-35

Ένα από τα σενάρια που καλλιεργεί η Τουρκία είναι η χερσαία ενεργειακή οδός Σαουδικής Αραβίας – Τουρκίας. Ο διάδρομος αυτός, ωστόσο, προσκρούει στις ισραηλινές αντιδράσεις –με την εύνοια των ΗΠΑ– για λόγους ασφάλειας, καθώς θα πρέπει να διέλθει από Συρία και Ιράκ, περιοχές χωρίς σταθερότητα.

Το ενεργειακό παίγνιο διαπλέκεται άμεσα με την ασφάλεια και τις στρατιωτικές ισορροπίες. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για τα F-35. Παρότι ο Βενιαμίν Νετανιάχου αντιτίθεται στην πώλησή τους στην Τουρκία λόγω ανατροπής του ισοζυγίου ισχύος, ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει το θέμα ανοιχτό υπό αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η απομάκρυνση των S-400. Η ισορροπία αυτή δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί να κρατά όλα τα σχοινιά, χωρίς να οδηγεί τους δύο συμμάχους στα άκρα.

Ποιος θα γίνει ενεργειακός κόμβος

Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται το ερώτημα: Ισραήλ ή Τουρκία ως ενεργειακός κόμβος προς την Ευρώπη;
Το Ισραήλ ευνοεί ξεκάθαρα τον άξονα Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ, διότι:

• Εντάσσεται απευθείας στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο.

• Ενισχύει τον γεωπολιτικό του ρόλο στον IMEC (India–Middle East–Europe Corridor), έναν διάδρομο ανταγωνιστικό προς τον κινεζικό «Δρόμο του Μεταξιού», στον οποίο η Τουρκία ήδη συμμετέχει.

• Δημιουργεί υποδομές αξιοπιστίας και ασφάλειας που αποκλείουν την τουρκική μεσολάβηση.

Αν η Άγκυρα καταφέρει να ακυρώσει τον Interconnector, μειώνεται ο ρόλος της Κύπρου και του Ισραήλ τόσο ενεργειακά όσο και στον IMEC, αυξάνοντας παράλληλα την εξάρτηση της Κύπρου από την Τουρκία.

Η διεύρυνση του άξονα και οι Συμφωνίες του Αβραάμ

Η ενίσχυση του ισραηλινού ρόλου διευκολύνει και τη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ, με την ένταξη –υπό αμερικανική αιγίδα– της Σαουδικής Αραβίας. Έτσι, ο άξονας δεν σταματά στο Ισραήλ αλλά επεκτείνεται βαθύτερα στον αραβικό κόσμο, στη βάση ενέργειας, εμπορίου και ασφάλειας, αποδυναμώνοντας τις ακραίες ισλαμιστικές τάσεις που θεωρούνται απειλή για τη Δύση.

Τιμές ρεύματος και «καθαρό έργο»

Το επιχείρημα του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει, αλλά δεν είναι το μόνο. Οι μελέτες βιωσιμότητας σε βάθος 30ετίας είναι εκ φύσεως επισφαλείς. Η ακύρωση του έργου με μοναδικό κριτήριο την τιμή μπορεί, υπό άλλες συγκυρίες, να οδηγήσει σε ακόμη ακριβότερο ρεύμα στο μέλλον. Γι’ αυτό, τόσο σε Κύπρο όσο και σε Ελλάδα, το ζητούμενο είναι ένα «καθαρό» έργο, χωρίς διαπλεκόμενα συμφέροντα.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και το «Τρία συν Ένα»

Οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν περαιτέρω όξυνση στις σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας ούτε ενεργειακές κρίσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, παραμένουν παρούσες στο σχήμα «Τρία συν Ένα» (Ισραήλ – Ελλάδα – Κύπρος + ΗΠΑ). Το κρίσιμο ερώτημα είναι πού θα ασκηθούν οι πιέσεις: προς την Άγκυρα, προς άλλους παίκτες ή μέσα από συμβιβασμούς που ακόμη δεν έχουν αποκαλυφθεί.

Το βέβαιο είναι ότι το ηλεκτρικό καλώδιο δεν είναι απλώς ένα ενεργειακό έργο. Είναι εργαλείο ισχύος, και το ισραηλινό βέτο στην τουρκική εκδοχή του δείχνει ότι η μάχη για τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου μόλις μπαίνει στην πιο σκληρή της φάση.