Η παρέμβαση του Κωνσταντίνου Γρίβα στο Ράδιο 984 κινήθηκε στη «μεγάλη εικόνα» και έβγαλε ένα συμπέρασμα που δύσκολα ακούγεται άνετα στην ελληνική δημόσια συζήτηση: ο κόσμος μπαίνει σε φάση σκληρής αναμέτρησης ισχύος, οι κανόνες της μεταπολεμικής τάξης ξηλώνονται και η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να συμπεριφέρεται σαν μια ήσυχη γωνιά της Ευρώπης. «Δεν είμαστε η Πορτογαλία της Ανατολικής Μεσογείου», ήταν το νόημα. Είμαστε σε κόμβο σύγκρουσης συμφερόντων και αυτό απαιτεί υψηλή στρατηγική – όχι ευχές.

«Γεωπολιτική του δήμου Αγράφων»: ο επικίνδυνος επαρχιωτισμός

Ο καθηγητής της Σχολής Ευελπίδων έβαλε πρώτο στη λίστα τον ελληνικό «επαρχιωτισμό», αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «γεωπολιτική του δήμου Αγράφων»: μια νοοτροπία που αντιμετωπίζει τα διεθνή ως κάτι μακρινό, σαν να μας ακουμπούν μόνο όταν σκάσουν στην πόρτα μας. Κατά τον Γρίβα, αυτό είναι στρατηγικό λάθος, γιατί η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο μιας κρίσιμης ζώνης – και οι διεθνείς μεταλλάξεις «γράφουν» άμεσα πάνω μας.

Η στρατηγική μετατόπιση των ΗΠΑ και η «Άγρια Δύση» της Ευρασίας

Στην ανάλυσή του, ο Γρίβας επέμεινε ότι η τρέχουσα μετάβαση δεν είναι θέμα χαρακτήρα ενός προσώπου (του Τραμπ), αλλά αποτέλεσμα βαθύτερης αμερικανικής επιλογής. Οι ΗΠΑ, όπως είπε, έχουν δει ότι η πολιτική «ανάσχεσης εναντίον όλων» (Κίνα, Ρωσία, Ιράν κ.ά.) σπρώχνει τις ευρασιατικές δυνάμεις σε συσπείρωση, ακόμη κι όταν μεταξύ τους έχουν ανταγωνισμούς. Άρα, η Ουάσινγκτον προσπαθεί να «σπάσει» αυτό το μπλοκ: να πυκνώσει την ισχύ της στο δυτικό ημισφαίριο (ένα είδος σύγχρονου «δόγματος Μονρόε») και να αραιώσει τη φυσική παρουσία της στην Ευρασία, ώστε να μειωθεί η εικόνα ότι «οι ΗΠΑ είναι ο κοινός εχθρός» που ενώνει τους άλλους.

Το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής, κατά τον Γρίβα, είναι μια Ευρασία που μοιάζει ολοένα περισσότερο με «Άγρια Δύση»: ζώνες επιρροής, ωμή σύγκρουση συμφερόντων, επιτάχυνση ανταγωνισμών. Με απλά λόγια, σε τέτοιο περιβάλλον «ο πιο γρήγορος πιστολέρο επιβάλλεται».

Γιατί αυτό αφορά πρώτα την Ελλάδα: Τουρκία και «στρατηγική πολιορκίας»

Στο ελληνικό «καθημερινό» μέτωπο, ο Γρίβας έβαλε στο επίκεντρο την Τουρκία, την οποία χαρακτήρισε ως την πιο φιλόδοξη ευρασιατική δύναμη της περιόδου – όχι επειδή είναι η ισχυρότερη, αλλά επειδή έχει «τρομακτικές φιλοδοξίες». Στον νέο χαοτικό διεθνή χώρο, εκτίμησε ότι η Άγκυρα θα κλιμακώσει την προσπάθεια να γίνει πόλος ισχύος και, για να το πετύχει, θα επιχειρήσει να «ακρωτηριάσει γεωπολιτικά» την Ελλάδα, ελέγχοντας το κρίσιμο τρίγωνο Αιγαίο–Ανατολική Μεσόγειος.

Μίλησε ευθέως για «υβριδικό, συνεχές, διαρκές και συστηματικό πόλεμο» που διεξάγει η Τουρκία επί δεκαετίες, μέσα από μια «στρατηγική πολιορκίας» που –όπως προειδοποίησε– μπαίνει σε φάση επιτάχυνσης. Το μήνυμα ήταν σαφές: να αναμένουμε αύξηση της τουρκικής επιθετικότητας, όχι μεμονωμένα επεισόδια.

Η θάλασσα ως «γαλάζιο έδαφος» και το διακύβευμα του Αιγαίου

Από τα πιο αιχμηρά σημεία της παρέμβασης ήταν η διεθνής τάση που περιέγραψε: οι μεγάλες χερσαίες δυνάμεις αντιμετωπίζουν τις κοντινές θάλασσες σαν προέκταση της ξηράς τους – σαν «γαλάζιο έδαφος». Σε αυτή τη λογική, είπε, η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλει την αντίληψη ότι η προέκταση της μικρασιατικής ακτής είναι «τουρκικό γαλάζιο έδαφος», άρα τα ελληνικά νησιά «κακώς υπάρχουν εκεί που υπάρχουν». Αυτό, κατά τον Γρίβα, οδηγεί σε γκριζάρισμα, σε θύλακες περιορισμένης κυριαρχίας και τελικά σε συνολικό στρατηγικό ακρωτηριασμό.

«Καλός σύμμαχος είναι ο ισχυρός σύμμαχος»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στο πώς αλλάζει η αμερικανική ματιά στις συμμαχίες: μπαίνουμε, είπε, σε λογική όπου «καλός σύμμαχος είναι ο ισχυρός σύμμαχος» – αυτός που στηρίζεται πρώτα στις δικές του δυνάμεις, δεν περιμένει σωτηρία «απ’ έξω» και είναι χρήσιμος με όρους ισχύος. Περιέγραψε έναν «νεοδαρβινικό κόσμο», όπου ο ισχυρός ανταμείβεται και ο αδύναμος απαξιώνεται. Με αυτή την αφετηρία, προειδοποίησε ότι αν η Ελλάδα δεν χτίσει σοβαρή αποτροπή, όσα ζει σήμερα μπορεί να είναι «το προοίμιο» πολύ χειρότερων εξελίξεων.

Ευρώπη: υπαρξιακή κρίση και το «παράδοξο της Τουρκίας»

Για την Ε.Ε. η εικόνα που έδωσε ήταν ωμή: μίλησε για υπαρξιακή κρίση, για ηγεσίες που δεν πιάνουν το βάθος των αλλαγών και για μια Ένωση που λειτουργεί σε κατάσταση σοκ. Επεσήμανε το παράδοξο που –κατά τον ίδιο– βγάζει μάτι: η Ευρώπη «ανεβαίνει στα κάγκελα» για τη Γροιλανδία, αλλά επί δεκαετίες δεν ενεργοποιεί πραγματικό κόστος απέναντι στην Τουρκία για κατοχή ευρωπαϊκού εδάφους στην Κύπρο και απειλές κατά της Ελλάδας. Και χαρακτήρισε πολιτικά παράλογη την ιδέα ότι η Τουρκία μπορεί να παρουσιαστεί ως πυλώνας ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη Ρωσία.

«Αφοπλισμός δια των εξοπλισμών» και το μάθημα της Ουκρανίας

Στο στρατιωτικό σκέλος, ο Γρίβας στάθηκε στη «στρατιωτική επανάσταση» που ανέδειξε η Ουκρανία: τεχνολογίες, χρόνοι, επιβίωση στο πεδίο αλλάζουν. Μίλησε για «ζώνη θανάτου» δεκάδων χιλιομέτρων, όπου βαριά μέσα επιβιώνουν ελάχιστα, και άσκησε κριτική στη δυτική/ευρωπαϊκή εμμονή σε υπερ-ακριβά συστήματα που δεν παράγονται μαζικά και δεν δίνουν απάντηση στη νέα πραγματικότητα, κάνοντας λόγο για «αφοπλισμό δια των εξοπλισμών».

Για την Ελλάδα, το βασικό «οπλικό σύστημα», όπως τόνισε, είναι η εγχώρια στρατιωτική σκέψη «από εμάς για εμάς»: προσαρμογή στη γεωγραφία, αποκεντρωτικά μοντέλα μάχης που ταιριάζουν στον ελληνικό τρόπο πολέμου, χαμηλού κόστους λύσεις υψηλής απόδοσης, αξιοποίηση επιστημονικού δυναμικού. Το Αιγαίο το χαρακτήρισε «φυσικό οχυρό» – αλλά μόνο αν το δεις με νέα εργαλεία και νέα λογική.

Το κλείσιμο: «τραπέζι χωρίς έξοδο» και δίλημμα στρατηγικής

Στο τέλος, ο Γρίβας έθεσε το βασικό δίλημμα: η Τουρκία δεν κάνει σπασμωδικές κινήσεις, αλλά χτίζει «τούβλο-τούβλο» έναν τοίχο πίεσης, με στόχο περικύκλωση, αδρανοποίηση και αναθεώρηση της πραγματικότητας στο Αιγαίο. Εξέφρασε ανησυχία για την εσωτερική υποτίμηση του κινδύνου («σιγά για δυο μίλια») και προειδοποίησε ότι στον κόσμο της «Άγριας Δύσης» όποιος δεν υπερασπίζεται τον εαυτό του θεωρείται έτοιμος προς λεηλασία.

Το τελικό μήνυμα ήταν καθαρό και ωμό: είτε η χώρα θα χτίσει εθνοκεντρική υψηλή στρατηγική αποτροπής και υπεράσπισης, είτε ο σταδιακός ακρωτηριασμός θα γίνει πραγματικότητα με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ακούστε την παρέμβαση του Κωνσταντίνου Γρίβα στο Ράδιο 984.