Σήμα συναγερμού για την εκτίναξη των θυμάτων στη Μεσόγειο εκπέμπει σε άρθρο του στο Geopolitico.gr ο αρχιπλοίαρχος ε.α. του Λιμενικού Κωνσταντίνος Καραγάτσος, καταγράφοντας – με βάση στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IOM) όπως τα επικαλείται δημοσίευμα της γαλλικής Le Monde – ότι το 2026 ενδέχεται να εξελιχθεί στη φονικότερη χρονιά των τελευταίων ετών για μετανάστες που επιχειρούν παράνομη διέλευση από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής προς την Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, έως τις 10 Φεβρουαρίου 2026 έχουν καταγραφεί 524 μετανάστες νεκροί ή αγνοούμενοι, αριθμός που – όπως σημειώνεται – αποτελεί το υψηλότερο για το ίδιο χρονικό διάστημα από το 2014, όταν ο IOM άρχισε να τηρεί συστηματικά στοιχεία για θανάτους στη θάλασσα.

Η τραγωδία ανοιχτά της Λιβύης

Η πιο πρόσφατη μαζική απώλεια ζωών σημειώθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2026, στα ανοιχτά της Λιβύης: βάρκα με 55 επιβαίνοντες ανετράπη, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους οι 53, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο οριακή παραμένει η κατάσταση, ειδικά όταν τα δρομολόγια γίνονται με αναξιόπλοα σκάφη.

Σύγκριση με το 2025 και «μετρήσεις-ρεκόρ» του 2016

Ο Καραγάτσος υπενθυμίζει ότι την αντίστοιχη περίοδο του 2025 (1/1–10/2) είχαν χαθεί 219 ζωές, ενώ σε ολόκληρο το 2025 ο συνολικός αριθμός των θυμάτων στη Μεσόγειο είχε φτάσει τους 1.873.

Την ίδια ώρα, γίνεται αναφορά στο 2016, χρονιά που ο IOM κατέγραψε τα υψηλότερα νούμερα: 416 θανάτους στο διάστημα 1 Ιανουαρίου – 10 Φεβρουαρίου και 5.136 για όλο το έτος. Η σύγκριση με εκείνη τη χρονιά λειτουργεί ως «καμπανάκι», καθώς το 2026 δείχνει να κινείται σε τροχιά που θυμίζει τα χειρότερα δεδομένα της προηγούμενης δεκαετίας.

Ο «κυκλώνας Harry» και τα χαμένα σκάφη από την Τυνησία

Κρίσιμος παράγοντας για την έξαρση, σύμφωνα με τον IOM, ήταν ο κυκλώνας Harry που έπληξε την Κεντρική Μεσόγειο στα μέσα Ιανουαρίου. Παρά τη βροχή και τις καταιγίδες, τα δίκτυα διακίνησης συνέχισαν να «τρέχουν» αναχωρήσεις, ιδίως από την περιοχή Sfax στην Τυνησία προς την Ιταλία.

Μεταξύ 14 και 21 Ιανουαρίου, τουλάχιστον οκτώ σκάφη που φέρονται να έφυγαν από ακτές του Sfax εξαφανίστηκαν, με 375 επιβαίνοντες να θεωρούνται αγνοούμενοι. Στις 22 Ιανουαρίου, άλλο σκάφος από την Τυνησία, με 51 επιβαίνοντες, βυθίστηκε, και διασώθηκε μόνο ένας.

Καταγγελίες για πρακτικές των κυκλωμάτων

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται σε αναφορές Γαλλίδας πρώην υγειονομικής υπαλλήλου, η οποία παρακολουθεί και δημοσιοποιεί περιστατικά στο Facebook. Όπως μεταφέρεται στο άρθρο, η ίδια κατηγορεί τα δίκτυα παράνομης διακίνησης στη Βόρεια Αφρική ότι οργανώνουν ταξίδια σε επικίνδυνες καιρικές συνθήκες, παραπλανούν τους μετανάστες – υποστηρίζοντας ότι η Ακτοφυλακή της Τυνησίας «δεν περιπολεί με κακοκαιρία» – και τους στέλνουν ουσιαστικά σε διαδρομές αυξημένου ρίσκου.

Παράλληλα, γίνεται λόγος για καταστολή Υποσαχάριων μεταναστών στην Τυνησία τους τελευταίους μήνες, γεγονός που – σύμφωνα με την ίδια πηγή – μπορεί να λειτουργεί ως «εξαναγκασμός» προς την παράνομη έξοδο και τη δοκιμή της επικίνδυνης διέλευσης, ακόμη και με ακατάλληλα μέσα.

Η «σκοτεινή» πλευρά των αριθμών

Τέλος, ο Καραγάτσος καταγράφει την ανησυχία στελεχών του IOM για την ακρίβεια των επίσημων αριθμών, επισημαίνοντας ότι κάθε χρόνο ανασύρονται εκατοντάδες σοροί από τη Μεσόγειο χωρίς να συνδέονται με γνωστά ναυάγια. Επιπλέον, περικοπές κονδυλίων και αδυναμία πρόσβασης ανθρωπιστικών φορέων σε κρίσιμες ζώνες ενδέχεται να οδηγούν σε μη καταγραφή ακόμη περισσότερων περιπτώσεων, καθιστώντας την πραγματική εικόνα πιθανόν χειρότερη.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σκληρό: με τα δίκτυα να δουλεύουν ακόμη και μέσα σε κακοκαιρία, με αναχωρήσεις από Τυνησία και Λιβύη να συνεχίζονται, και με τα στοιχεία να δείχνουν ήδη ιστορικό υψηλό, το 2026 διαμορφώνεται ως χρονιά-ορόσημο για τη φονικότητα της παράνομης διέλευσης στη Μεσόγειο.

Κωνσταντίνος Καραγάτσος Μεταναστευτικό Λιμενικό LIFE