Δεν είναι μόνο τα «γνωστά» φιλοκυβερνητικά τουρκικά ΜΜΕ που σηκώνουν το θέμα των ερευνών υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης. Αυτή τη φορά, η κεμαλική Cumhuriyet, που εκφράζει σε μεγάλο βαθμό κύκλους κοντά στο CHP, παρουσιάζει την ελληνοαμερικανική κίνηση ως στρατηγικό πλήγμα στη λογική της “Γαλάζιας Πατρίδας” και, το σημαντικότερο, ως προϊόν λαθών της ίδιας της Άγκυρας τα προηγούμενα χρόνια.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Ελλάδα υπέγραψε στις 16 Φεβρουαρίου συμφωνία με κοινοπραξία υπό την αμερικανική Chevron για έρευνες σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές στην Ανατολική Μεσόγειο. Και εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της τουρκικής ενόχλησης: δύο από τις περιοχές –όπως υποστηρίζεται– επικαλύπτονται με ζώνες που η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτουν στο παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019.

«Οι ΗΠΑ δεν λαμβάνουν υπόψη την “Γαλάζια Πατρίδα”»

Ο ενεργειακός αναλυτής Αλί Αρίφ Ακτούρκ ερμηνεύει την κίνηση ως ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι ΗΠΑ δεν “μετράνε” στην πράξη το δόγμα της “Γαλάζιας Πατρίδας”. Η Cumhuriyet υπενθυμίζει μάλιστα ότι η επιθετική προβολή του αφηγήματος ξεκίνησε ακριβώς μετά τη συμφωνία Άγκυρας–Τρίπολης, άρα τώρα το πλήγμα έχει και συμβολικό χαρακτήρα: «εκεί που το άνοιξαν, εκεί τους γυρίζει μπούμερανγκ».

Αντίφαση και «θολούρα» από το τουρκικό ΥΠΑΜ

Η εφημερίδα στέκεται ιδιαίτερα στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, την οποία χαρακτηρίζει αντιφατική:

  • από τη μία λέει ότι οι έρευνες νότια της Κρήτης «δεν επηρεάζουν άμεσα» τις τουρκικές θαλάσσιες δικαιοδοσίες,

  • από την άλλη τις καταγγέλλει ως αντίθετες τόσο με το μνημόνιο του 2019 όσο και με τις συντεταγμένες που –όπως αναφέρεται– έχει στείλει η Λιβύη στον ΟΗΕ τον Μάιο του 2025.

Κατά την Cumhuriyet, αυτή η διπλή διατύπωση μπερδεύει τη στάση της Άγκυρας και ανοίγει ερωτήματα για τη συνέπεια της τουρκικής γραμμής.

Σεζέρ: «Το μνημόνιο με Λιβύη ήταν αυτοκτονία»

Κομβικό ρόλο έχει η ανάλυση του ειδικού εξωτερικής πολιτικής Αϊντίν Σεζέρ, ο οποίος αποδομεί συνολικά τη “Γαλάζια Πατρίδα” και χαρακτηρίζει το μνημόνιο με τη Λιβύη «αυτοκτονική κίνηση».

Το βασικό του επιχείρημα είναι αιχμηρό: ο βυθός/υφαλοκρηπίδα –όπου υπάρχουν υδρογονάνθρακες και δικαιώματα εκμετάλλευσης– δεν μπορεί να βαφτίζεται «πατρίδα», σε αντίθεση με τα χωρικά ύδατα, που είναι ο πραγματικός χώρος πλήρους κυριαρχίας. Και πάει ακόμη πιο βαθιά: με το μνημόνιο του 2019 η Τουρκία, λέει, έσπασε ένα status quo που την ευνοούσε, γιατί μέχρι τότε Ελλάδα και Αίγυπτος δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία που «κλείδωσε» τον 28ο μεσημβρινό ως όριο και περιόρισε τουρκικές διεκδικήσεις δυτικά.

Το «σήμα» της Chevron: η ουσία του παιχνιδιού

Η Cumhuriyet δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εμπλοκή της Chevron: εταιρεία με δραστηριότητα σε Κύπρο και νότια της Ελλάδας, αλλά και με σχέσεις συνεργασίας με την Τουρκία. Κατά τον Σεζέρ, το μήνυμα είναι ωμό: η Ουάσιγκτον, μέσω Chevron, δείχνει ότι δεν αναγνωρίζει στην πράξη το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο. Και για τους επικριτές της “Γαλάζιας Πατρίδας”, αυτή η εξέλιξη λειτουργεί σαν «δικαίωση» ότι το αφήγημα της επιθετικής ρητορικής έχει κλείσει τον κύκλο του.

Αίγυπτος Λιβύη Τουρκία LIFE Ελλάδα