Μια πρόταση με τεράστια στρατηγική σημασία έριξε στο τραπέζι ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Εμανουέλ Μακρόν στην Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά. Η Ελλάδα δεν θέλει απλώς να αγοράσει στο μέλλον ένα μαχητικό 6ης γενιάς. Θέλει να μπει από τώρα στο μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα FCAS και να αποκτήσει ρόλο στην ανάπτυξή του.

Πρόκειται για κίνηση που, αν προχωρήσει, μπορεί να αλλάξει ριζικά τη θέση της χώρας στον αεροπορικό χάρτη της Μεσογείου. Η Πολεμική Αεροπορία, που ήδη έχει περάσει σε άλλη εποχή με τα Rafale, τα F-16 Viper και μελλοντικά τα F-35, βλέπει μπροστά της την προοπτική συμμετοχής στο επόμενο μεγάλο βήμα: το μαχητικό 6ης γενιάς της Ευρώπης.

Το FCAS, ή SCAF στα γαλλικά, δεν είναι ένα απλό αεροσκάφος. Είναι ένα ολόκληρο «σύστημα συστημάτων». Στην καρδιά του βρίσκεται το Next Generation Fighter, ένα μαχητικό νέας γενιάς που θα πλαισιώνεται από drones, τα λεγόμενα Remote Carriers, τα οποία θα λειτουργούν ως «πιστοί ακόλουθοι». Όλα θα συνδέονται μέσω ενός ψηφιακού Combat Cloud, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και δυνατότητα συντονισμού επιχειρήσεων σε αέρα, ξηρά, θάλασσα και διάστημα.

Η πρόταση Μητσοτάκη προς τον Μακρόν έχει βαρύ πολιτικό και αμυντικό φορτίο. Η Αθήνα επιδιώκει να μην περιοριστεί σε ρόλο μελλοντικού πελάτη, αλλά να μπει στο τραπέζι των αποφάσεων ως τέταρτος εταίρος δίπλα στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία.

Σύμφωνα με την πληροφόρηση που έχει το Sportdog, η ελληνική πλευρά συνδέει την πιθανή συμμετοχή στο FCAS με μια ευρύτερη συμφωνία εκσυγχρονισμού της Πολεμικής Αεροπορίας. Σε αυτό το πλαίσιο, στο τραπέζι θα μπορούσε να βρεθεί ακόμη και το σενάριο παραχώρησης παλαιότερων ελληνικών Mirage 2000-5 στην Ουκρανία, με αντάλλαγμα ευνοϊκούς όρους για την απόκτηση επιπλέον Rafale τελευταίας γενιάς και, κυρίως, με εξασφαλισμένη ελληνική θέση στο πρόγραμμα του μαχητικού 6ης γενιάς.

Η Ελλάδα θέλει να μπει στο παιχνίδι όχι μόνο επιχειρησιακά, αλλά και βιομηχανικά. Αυτό σημαίνει συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε κομμάτια όπως το λογισμικό, τα drones συνοδείας ή άλλα υποσυστήματα του FCAS. Με απλά λόγια, η Αθήνα επιδιώκει να γίνει τεχνολογικός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου και όχι απλώς αγοραστής αεροσκαφών.

Ο Μακρόν, από την πλευρά του, εμφανίστηκε θετικός στην ελληνική επιθυμία. Η ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας για άλλα πέντε χρόνια λειτουργεί ως βάση για τέτοιου είδους συνεργασίες, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος συνέδεσε το θέμα με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Η Ελλάδα, όπως αναγνωρίζεται από το Παρίσι, βρίσκεται στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης και έχει κρίσιμο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, ο δρόμος δεν είναι απλός. Το FCAS είναι ήδη ένα δύσκολο πρόγραμμα, με βαριές βιομηχανικές ισορροπίες και διαφωνίες ανάμεσα σε Dassault και Airbus, κυρίως για την τεχνογνωσία και τα πνευματικά δικαιώματα. Η είσοδος νέου εταίρου απαιτεί συμφωνία και της Γερμανίας και της Ισπανίας. Γι’ αυτό ο Μακρόν πρότεινε ως πρώτο βήμα τη σύνδεση του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας με τη γαλλική Υπηρεσία Αμυντικής Καινοτομίας, ώστε να ξεκινήσει άμεσα συνεργασία σε τεχνολογίες drones και Combat Cloud.

Η ουσία, όμως, είναι ότι η Ελλάδα βάζει πόδι σε ένα πρόγραμμα που θα καθορίσει το μέλλον των ευρωπαϊκών αεροπορικών επιχειρήσεων μετά το 2040. Το FCAS προορίζεται να αντικαταστήσει τα Rafale και τα Eurofighter και να αποτελέσει τη βάση της ευρωπαϊκής αεροπορικής ισχύος για τις επόμενες δεκαετίες.

Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η ελληνογαλλική αμυντική σχέση βαθαίνει, η Τουρκία παρακολουθεί με έντονη ενόχληση τις εξελίξεις, ενώ ο Μακρόν επανέλαβε με σαφήνεια ότι εάν απειληθεί η ελληνική κυριαρχία, η Γαλλία θα είναι εκεί.

Αν η ελληνική πρόταση προχωρήσει, τότε η Πολεμική Αεροπορία δεν θα περιμένει απλώς το μέλλον. Θα συμμετέχει στη διαμόρφωσή του.

F-35 Εμάνουελ Μακρόν Κυριάκος Μητσοτάκης Γαλλία LIFE Ελλάδα