Η Ελλάδα οφείλει να προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο και να ενισχύει τις συμμαχίες που υπηρετούν τα στρατηγικά της συμφέροντα, υποστηρίζει ο Αμίτ Ασά, συνταγματάρχης ε.α. και πρώην στέλεχος της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας και αντικατασκοπείας Σιν Μπετ.

Μιλώντας στον Χρήστο Μαζάνη και το Zougla.gr, ο Ασά συνδέει την ασφάλεια της Ελλάδας και της Κύπρου με τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και την αντιμετώπιση της τουρκικής πολιτικής. Η συνέντευξή του περιλαμβάνει παράλληλα εκτιμήσεις για το Ιράν, τη Γάζα, τον Λίβανο και τον ρόλο των υπηρεσιών πληροφοριών.

Οι επιφυλάξεις για το ΝΑΤΟ

Στο ερώτημα εάν η συμμετοχή στη Συμμαχία αποτελεί απόλυτο αποτρεπτικό παράγοντα απέναντι σε μια ελληνοτουρκική σύγκρουση, ο πρώην Ισραηλινός αξιωματούχος απαντά ότι η νατοϊκή ομπρέλα δεν προσφέρει πλήρη κάλυψη κάθε ενδεχομένου.

Η θέση του είναι ότι η Αθήνα πρέπει να διατηρεί στρατιωτική ετοιμότητα και να επενδύει σε πρόσθετες συνεργασίες. Αναφέρεται ειδικότερα στο Ισραήλ και στις Ηνωμένες Πολιτείες ως δυνάμεις με τις οποίες η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τα στρατηγικά της ερείσματα.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτιμά ότι μια ισχυρότερη στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ θα αύξανε την αποτρεπτική ισχύ στην περιοχή και θα ενίσχυε τη δυνατότητα άσκησης διπλωματικής πίεσης.

Η ισραηλινή στήριξη και ο παράγοντας των εθνικών συμφερόντων

Ο Ασά αποφεύγει να παρουσιάσει τις συμμαχίες ως μηχανισμούς που λειτουργούν ανεξάρτητα από τα συμφέροντα των κρατών. Επισημαίνει ότι ακόμη και οι υπερδυνάμεις σταθμίζουν τις αποφάσεις τους με βάση τις δικές τους προτεραιότητες.

Εκφράζει, ωστόσο, την εκτίμηση ότι η περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο καθιστά πολύ πιθανή μια έμπρακτη επιχειρησιακή στήριξη σε περίπτωση κρίσης.

Η ουσιώδης προϋπόθεση που θέτει είναι η εμβάθυνση της συμμαχίας. Η προσδοκία αυτή διατυπώνεται από τον ίδιο ως πρώην αξιωματούχο και αναλυτή, χωρίς να παρουσιάζεται συγκεκριμένος μηχανισμός ενεργοποίησης στρατιωτικής συνδρομής.

Ερντογάν: Ηγεμονικές επιδιώξεις και υπολογισμός του κόστους

Για τον Τούρκο πρόεδρο, ο Ασά υποστηρίζει ότι οι φιλοδοξίες του υπερβαίνουν μια συμβατική πολιτική περιφερειακής επιρροής. Τον περιγράφει ως ηγέτη που επιδιώκει κυριαρχία στη Μέση Ανατολή και ένα νέο χαλιφάτο υπό τουρκική ηγεσία, συνδέοντας την ιδεολογική του κατεύθυνση με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Κατά την ανάλυσή του, η αποτροπή της Άγκυρας προϋποθέτει σαφή αντίληψη του κόστους. Θεωρεί ότι οικονομική πίεση από τις ΗΠΑ και πολιτική πίεση από την Ευρώπη μπορούν να επηρεάσουν τις επιλογές της τουρκικής ηγεσίας.

Για το ενδεχόμενο τουρκοϊσραηλινής στρατιωτικής σύγκρουσης, υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να αποκλείεται ούτε μια περιορισμένη, δοκιμαστική ενέργεια, μέσω της οποίας ο Ερντογάν θα επιδίωκε να μετρήσει τις διεθνείς αντιδράσεις.

Η πρόβλεψη για νέο στρατιωτικό γεγονός στο Ιράν

Ο πρώην αξιωματούχος τοποθετεί το Ιράν στο κέντρο της σύγκρουσης πολλαπλών μετώπων που αντιμετωπίζει το Ισραήλ. Το χαρακτηρίζει βασικό χρηματοδότη και υποστηρικτή οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

Προβλέπει ότι στο εγγύς μέλλον θα μπορούσε να εκδηλωθεί στρατιωτική επιχείρηση που θα άλλαζε ριζικά τις ισορροπίες και θα οδηγούσε στην πτώση του ιρανικού καθεστώτος. Πρόκειται για δική του πρόβλεψη, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στη συνέντευξη.

Παράλληλα, εκφράζει βαθιά δυσπιστία απέναντι στη δυνατότητα μιας συμφωνίας να μεταβάλει τη στρατηγική της Τεχεράνης. Υποστηρίζει ότι μια αλλαγή καθεστώτος θα αποδυνάμωνε αποφασιστικά και το δίκτυο των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν.

Γάζα και Λίβανος: Διαφορετικές προσεγγίσεις για την επόμενη ημέρα

Για τη Χαμάς, ο Ασά διαχωρίζει την ιδεολογία από τη στρατιωτική ικανότητα. Αναγνωρίζει ότι μια ιδεολογία δεν εξαλείφεται στρατιωτικά, αλλά θεωρεί εφικτό τον αφοπλισμό της οργάνωσης.

Προκρίνει την ανάληψη της διοίκησης της Γάζας από διαφορετική οντότητα, η οποία δεν θα αποτελεί στρατιωτική οργάνωση ούτε θα στηρίζεται στη Χαμάς.

Στον Λίβανο, υποστηρίζει τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης ανάσχεσης νοτίως της χώρας, υπό μακροχρόνιο ισραηλινό έλεγχο. Παρουσιάζει την πρόταση ως τρόπο προστασίας των βόρειων συνόρων του Ισραήλ και αποτροπής επιθέσεων της Χεζμπολάχ.

Εκτιμά επίσης ότι οι νέοι συσχετισμοί μπορούν να διευκολύνουν τη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ, ιδιαίτερα προς τη Σαουδική Αραβία, συνδέοντας αυτή την προοπτική με τις εξελίξεις στο παλαιστινιακό και την επιρροή του Ιράν.

Το δίδαγμα της 7ης Οκτωβρίου

Στην αποτυχία αποτροπής της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου, ο Ασά εντοπίζει πρωτίστως πρόβλημα αξιολόγησης και λήψης αποφάσεων.

Υποστηρίζει ότι οι πληροφορίες και οι ενδείξεις ήταν διαθέσιμες, αλλά ερμηνεύθηκαν μέσα από την παγιωμένη πεποίθηση ότι η Χαμάς επιδίωκε μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση. Κατά τη δική του ανάγνωση, οι προειδοποιήσεις δεν οδήγησαν σε αναθεώρηση αυτής της αντίληψης.

Αναφερόμενος γενικότερα στη λειτουργία των υπηρεσιών, δίνει βάρος στις ανθρώπινες πηγές, στην αξιοπιστία των πληροφοριών και στη σχέση εμπιστοσύνης με τους πληροφοριοδότες. Προειδοποιεί ότι η άσκηση πίεσης μπορεί να παράγει εσφαλμένη πληροφόρηση και να οδηγήσει σε λανθασμένες επιχειρησιακές αποφάσεις.

Περιγράφει ακόμη τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν όταν μια επιχείρηση κατά επικίνδυνου στόχου ενδέχεται να πλήξει αμάχους, χωρίς να αναφέρεται σε συγκεκριμένο περιστατικό της σταδιοδρομίας του.

Για την Ελλάδα, προτείνει ενίσχυση της συλλογής πληροφοριών και της τεχνολογικής παρακολούθησης για την έγκαιρη αναγνώριση δικτύων ριζοσπαστικοποίησης. Στην προσέγγισή του συνδέει την εσωτερική ασφάλεια και τον έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης με την ευρύτερη ασφάλεια της Ευρώπης.

Μυστικές υπηρεσίες Ελληνοτουρκικά Τουρκία Ισραήλ Ελλάδα