Σπανίως σε επαφή με την τουρκική εκδοχή της Ιστορίας, παρότι μπορούμε εύκολα να υποθέσουμε ότι είναι εκ διαμέτρου αντίθετη από την δική μας, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη συγκρουσιακή σχέση των δύο λαών μέσα στους αιώνες. Ή στις χιλιετίες, αν θεωρήσουμε ότι όλα ξεκίνησαν από τον Τρωικό πόλεμο, όπως παραδοσιακά διατείνονται κάποιοι στη γείτονα χώρα οι οποίοι θέλουν να πιστεύουν ότι είναι απόγονοι/κληρονόμοι των Τρώων, έστω και «συμβολικά», αν όχι ακριβώς «εθνοφυλετικά». Πιστεύω ότι κι εμείς στη θέση τους θα είχαμε εφεύρει ένα τέτοιο εθνικό αφήγημα – ένα τέτοιο ιδεολογικοπολιτικό εργαλείο – το οποίο μόνο καινούριο δεν είναι, πήρε όμως ξανά μπρος στην Τουρκία (και στο ίντερνετ) με αφορμή την «Οδύσσεια του Νόλαν».   

Το φυτίλι άναψε ένα διόλου φορτισμένο (και καθ’ όλα δημοσιογραφικό) κείμενο του Τούρκου δημοσιογράφου Ragıp Soylu, το οποίο δημοσίευσε πριν μερικές μέρες στο Substack με τίτλο The Turks Who Avenged Troy («Οι Τούρκοι που εκδικήθηκαν την Τροία») εκθέτοντας το χρονικό της τουρκικής «οικειοποίησης» της Τροίας από την εποχή του Μωάμεθ Β’ του Πορθητή (της Κωνσταντινούπολης) μέχρι τη μάχη της Καλλίπολης το 1915 και τη Μικρασιατική καταστροφή. Ένα θωρηκτό με το όνομα «Αγαμέμνων» ήταν εκείνο που έριξε την πρώτη «συμμαχική» κανονιά στη μάχη της Καλλίπολης, ο τουρκικός (οθωμανικός) στρατός όμως με ηγέτη τον Κεμάλ, εμπόδισε τους «κατακτητές» της Αντάντ να φτάσουν στο Τσανάκαλε, όπου εντοπίζονται τα ερείπια της αρχαίας Τροίας.

«Στη σύγχρονη τουρκική φαντασία», γράφει στο άρθρο του ο Τούρκος δημοσιογράφος, «είναι ευρέως αποδεκτό ότι ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ ήταν εκείνος που ταύτισε τη σύγχρονη Τουρκία με την Τροία... Όταν οι τουρκικές δυνάμεις υποχρέωσαν τον ελληνικό στρατό σε υποχώρηση στα τέλη Αυγούστου του 1922, ο Ατατούρκ φέρεται να είπε στους διοικητές του: ‘Τώρα πήρα εκδίκηση για τον Έκτορα’».

«Στη σύγχρονη τουρκική φαντασία», γράφει στο άρθρο του ο Τούρκος δημοσιογράφος, «είναι ευρέως αποδεκτό ότι ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ ήταν εκείνος που ταύτισε τη σύγχρονη Τουρκία με την Τροία... Όταν οι τουρκικές δυνάμεις υποχρέωσαν τον ελληνικό στρατό σε υποχώρηση στα τέλη Αυγούστου του 1922, ο Ατατούρκ φέρεται να είπε στους διοικητές του: ‘Τώρα πήρα εκδίκηση για τον Έκτορα’».

Στο κείμενο αναφέρεται και ο αμφιλεγόμενος (σε μας) αξιωματούχος, λόγιος και ιστορικός της Υστεροβυζαντινής περίοδο Μιχαήλ Κριτόβουλος (ή Κριτόβουλος ο Ιμβριώτης), με κυριότερο ιστορικό έργο του την «Ζωή του Μωάμεθ Β’», όπου σε κάποιο σημείο περιγράφει τον σουλτάνο να επισκέπτεται, μετά από την κατάκτηση της Λέσβου το 1462, τα ερείπια της Τροίας και να μονολογεί: «Νικήσαμε τους εχθρούς αυτής της πόλης και καταλάβαμε την πατρίδα τους. Ήταν οι Έλληνες, οι Μακεδόνες, οι Θεσσαλοί και οι Μορέοι [Μωραΐτες] που κατέστρεψαν αυτόν τον τόπο. Παρά τους αιώνες που έχουν περάσει από τότε, πήραμε την εκδίκηση μας από τους απογόνους τους για τα αδικήματα που επανειλημμένα διέπραξαν εναντίον εμάς των Ασιατών».  

Λίγο έχουν να κάνουν όλα αυτά με την ιστορία και πολύ με την πολιτική και με τους εθνικούς μύθους. Το γεγονός είναι ότι με αφορμή αυτό το blockbuster μεγατόνων που έχει σκεπάσει τα πάντα στο πέρασμά του, γίνονται τουλάχιστον κάποιες συζητήσεις που έχουν ενδιαφέρον, προκαλούνται διάφορα ένστικτα και βγαίνουν στην επιφάνεια ποικίλα συμπλέγματα. Τόσο από μας (με αποκορύφωμα την ιερή αγανάκτηση για την «κατάμαυρη» Ελένη) όσο κι από τους «Τρώες» απέναντι. Κάθε λαός με την «Οδύσσειά» του. «Τρώας εσύ κι εγώ Αχαιός» θα μπορούσαμε εν τέλει να πούμε, κατά το «Τούρκος εγώ κι εσύ Ρωμιός» του γνωστού τραγουδιού…