Ανησυχία προκαλεί στην Ελλάδα η αυξανόμενη απειλή κυβερνοεπιθέσεων εναντίον ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς ακόμη και μία επιτυχημένη ψηφιακή παρέμβαση θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές δυσλειτουργίες στην ηλεκτροδότηση. Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας έχει ξεκινήσει τη χαρτογράφηση συστημάτων που είναι προσβάσιμα μέσω διαδικτύου, ενώ στην Ευρώπη εντείνεται ο συναγερμός για ενέργειες που αποδίδονται σε δίκτυα συνδεδεμένα με το Ιράν.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Άρη Λάμπου στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Star, οι ελληνικές αρχές έχουν εντοπίσει περίπου 580 ψηφιακές διευθύνσεις που συνδέονται με εξειδικευμένο εξοπλισμό βιομηχανικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Πρόκειται για συστήματα μέσω των οποίων είναι δυνατή η απομακρυσμένη παρακολούθηση ή διαχείριση λειτουργιών σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, φωτοβολταϊκά πάρκα και γραμμές παραγωγής.

Η διασύνδεσή τους με το διαδίκτυο διευκολύνει την καθημερινή λειτουργία, δημιουργεί όμως και πιθανά σημεία πρόσβασης για κακόβουλους χρήστες όταν δεν εφαρμόζονται επαρκή μέτρα ασφαλείας.

Ο εντοπισμός αυτών των διευθύνσεων δεν σημαίνει ότι έχει πραγματοποιηθεί κυβερνοεπίθεση ή ότι όλα τα συστήματα παρουσιάζουν ευπάθειες. Αποτελεί, ωστόσο, λόγο για εντατικότερους προληπτικούς ελέγχους.

Τι εντόπισε η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας

Σε επίσημη ανακοίνωσή της στις 10 Νοεμβρίου, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας παρουσίασε αναλυτικότερα αποτελέσματα της έρευνάς της για την έκθεση συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας στο διαδίκτυο.

Μεταξύ άλλων, εντοπίστηκαν 54 μοναδικές διευθύνσεις IP με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού της οικογένειας Schneider Electric Easergy, ο οποίος χρησιμοποιείται σε ηλεκτρικούς υποσταθμούς και εγκαταστάσεις προστασίας.

Η έρευνα κατέγραψε επίσης 589 διευθύνσεις συνδεδεμένες με το βιομηχανικό πρωτόκολλο Modbus στη βάση ZoomEye και 140 στη βάση Shodan, με την Αρχή να διευκρινίζει ότι οι επιμέρους καταγραφές ενδέχεται να επικαλύπτονται.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν συστήματα βιομηχανικού αυτοματισμού Siemens S7, καθώς και εξοπλισμός Fronius και Solar-Log που χρησιμοποιείται σε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.

Τα πέντε μέτρα για την αποτροπή επιθέσεων

Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας απευθύνει συστάσεις στους διαχειριστές των εγκαταστάσεων για άμεση ενίσχυση των μέτρων προστασίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον περιορισμό της απευθείας πρόσβασης μέσω διαδικτύου, στη χρήση προστατευμένων συνδέσεων VPN και ισχυρών μεθόδων ταυτοποίησης, στην εγκατάσταση ενημερώσεων ασφαλείας, στον διαχωρισμό των επιχειρησιακών συστημάτων από τα υπόλοιπα πληροφοριακά δίκτυα και στην έγκαιρη ανίχνευση μη εξουσιοδοτημένων παρεμβάσεων.

Ο βασικός φόβος είναι ότι ένας εισβολέας που αποκτά πρόσβαση σε ευαίσθητα συστήματα ελέγχου θα μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες, να προκαλέσει διακοπή λειτουργίας μιας εγκατάστασης.

Στην περίπτωση ενεργειακών υποδομών, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση, ανάλογα με τη σημασία της εγκατάστασης και τα διαθέσιμα συστήματα προστασίας.

ΗΠΑ: Απομάκρυναν στρατιωτικά αεροσκάφη από τη Βρετανία

Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις στην Ευρώπη εντείνουν τις ανησυχίες για την ασφάλεια στρατηγικών εγκαταστάσεων.

Στις 9 Νοεμβρίου, αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη απομακρύνθηκαν από τη βρετανική βάση RAF Mildenhall, έπειτα από πληροφορίες για πιθανή απειλή που συνδεόταν με το Ιράν.

Σύμφωνα με το Sky News, δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων κατέγραψαν την αναχώρηση εννέα αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού KC-135 και τριών μεταγωγικών αεροσκαφών κάθετης απογείωσης V-22 Osprey.

Τα αεροσκάφη μεταφέρθηκαν σε εγκαταστάσεις στη Γερμανία, στην Ισπανία και σε άλλες βρετανικές βάσεις.

Το Associated Press έκανε λόγο για 13 αεροσκάφη συνολικά, ενώ αμερικανικές πηγές χαρακτήρισαν τη μετακίνηση προληπτικό μέτρο.

Η ακριβής φύση της απειλής δεν έχει δημοσιοποιηθεί και δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι αφορούσε κυβερνοεπίθεση.

Είχε προηγηθεί η απομάκρυνση αμερικανικών βομβαρδιστικών από τη RAF Fairford, μετά από έρευνα για ύποπτο σχέδιο επίθεσης κοντά στη βάση.

Στη Γαλλία εντοπίζουν ίχνη Ιρανών χάκερ

Στο μεταξύ, γαλλικές αρχές διερευνούν κυβερνοεπιθέσεις που αποδίδονται στη μονάδα Shahid Kaveh, η οποία συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν.

Σύμφωνα με τη Le Monde, η έρευνα αφορά μεταξύ άλλων επιθέσεις σε συστήματα ψύξης εμπορικών εγκαταστάσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τρία πρόσωπα: ο Χαμίντ Ρεζά Λασγκαριάν, ο Μαχντί Λασγκαριάν και ο Ρεζά Σαλαρβάντ.

Οι γαλλικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι κατά την ψηφιακή διερεύνηση εντοπίστηκαν τεχνικά χαρακτηριστικά, στοιχεία στην περσική γλώσσα και διευθύνσεις IP που συνδέονται με το Ιράν.

Η Τεχεράνη αρνείται την εμπλοκή της στις συγκεκριμένες δραστηριότητες.

Οι υποθέσεις καταδεικνύουν ότι οι κυβερνοεπιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον στην υποκλοπή δεδομένων, αλλά μπορούν να στοχεύουν μηχανήματα και εγκαταστάσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα.

Στο επίκεντρο η προστασία των ελληνικών υποδομών

Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν το ζήτημα της θωράκισης των ελληνικών ενεργειακών δικτύων και των βιομηχανικών μονάδων.

Η ψηφιοποίηση και ο απομακρυσμένος έλεγχος προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα, αλλά απαιτούν διαρκείς ελέγχους και αναβαθμίσεις.

Το βασικό μήνυμα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας είναι ότι οι διαχειριστές οφείλουν να γνωρίζουν ποια συστήματά τους είναι προσβάσιμα από το διαδίκτυο, ποιοι έχουν δικαίωμα σύνδεσης και εάν υπάρχουν κατάλληλες δικλίδες ασφαλείας.

Για την ώρα δεν έχει ανακοινωθεί ότι οι εγκαταστάσεις που καταγράφηκαν στην Ελλάδα έχουν υποστεί επιτυχημένη επίθεση ή ότι επίκειται γενικευμένο μπλακάουτ.

Ωστόσο, η ενίσχυση των προληπτικών μέτρων θεωρείται αναγκαία, ώστε οι ευπάθειες να αντιμετωπιστούν πριν αξιοποιηθούν από κακόβουλους παράγοντες.

LIFE