Η Βαρκελώνη έγινε το τελευταίο αποκούμπι της παλιάς Σοβιετικής Eνωσης, που από τότε δεν θα ήταν ποτέ η ίδια: σε εκείνη τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, οι Λιθουανοί επανεμφανίστηκαν (μετά το Ευρωμπάσκετ του 1939) μονάχοι τους, ως ανεξάρτητο και εξόχως υπερήφανο έθνος, ενώ οι υπόλοιπες σοβιετικές δημοκρατίες χώρεσαν σε ένα περίεργο και απολύτως θνησιγενές μόρφωμα που λεγόταν CIS!

Commonwealth of Independent States, τουθόπερ Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών, που περιελάμβανε κάθε (πρώην Σοβιετικό) πικραμένο: Ρώσους, Ουκρανούς, Γεωργιανούς, Αζέρους, Μολδαβούς, Λευκορώσους, Αρμένιους, Καζάκους και όλους τους υπόλοιπους λαούς που είχαν μείνει αμανάτι από το κομμάτιασμα της μπαμπούσκα!

Oλους (τους περιελάμβανε η CIS) πλην Λακεδαιμονίων και το γράφω αυτό, διότι σε αντίθεση με τα υπόλοιπα έθνη πους συγκροτούσαν την παλιά ΕΣΣΔ, οι Λιθουανοί ήταν οι μόνοι που επί μισό αιώνα δεν αισθανόντουσαν Σοβιετικοί και μάλιστα το δήλωναν φόρα παρτίδα!

Θυμάμαι ότι σε μια συνέντευξή του, στα τέλη της δεκαετίας του '80, όταν η Λιθουανία βρισκόταν ακόμη υπό σοβιετικό καθεστώς, ο Σαμπόνις μου είχε πει ότι «εγώ σε όλα τα χρόνια της ζωής μου δεν ένιωσα ποτέ Σοβιετικός και δεν τραγούδησα ποτέ τον εθνικό ύμνο τους»!

Αυτό είναι που λένε επαναστάτης ποπολάρος Αρβιντας!

Από τότε κύλησε πολύ νερό στο ποτάμι και στα ρυάκια που σχηματίζονταν ένθεν και ένθεν: το 1988 ο... αντικαθεστωτικός Σαμπόνις, επιστρέφοντας μετά από απουσία 18 μηνών, πήρε από το χέρι τους «ακατονόμαστους» και τους οδήγησε στην κορυφή του ολυμπιακού βάθρου.

... ενώ τέσσερα χρόνια αργότερα αυτός και οι όμοιοί του φόρεσαν τις παρδαλές φανέλες που λανσάρισε τότε η Lietuva και βρέθηκαν δυο σκαλιά παρακάτω!

Γελώ τώρα που το γράφω, αλλά όντως οι εμπριμέ (με βασικό χρώμα το πράσινο) εμφανίσεις της Λιθουανίας στο ολυμπιακό τουρνουά του 1992 έμοιαζαν αγορασμένες από χαβανέζικο πανέρι και κανονικά θα έπρεπε να προκαλέσουν την αυτεπάγγελτη παρέμβαση του εισαγγελέα μόδας!

Αντ' αυτού προκάλεσαν το παραλήρημα της παγκόσμιας μπασκετικής φυλής, καθότι αυτή η ομάδα μπορεί στον ημιτελικό να έφαγε 51 πόντους (76-127) από την Dream Team, αλλά μετά από 48 ώρες κατάφερε άλλο ένα κτύπημα στον παλιό σοβιετικό ζυγό!

Νίκησαν με 82-78 την Κοινοπολιτεία, κατέκτησαν το χάλκινο μετάλλιο και ανακήρυξαν εαυτούς σε Ανώτατο Σοβιέτ της σύγχρονης εποχής!

Προχθές το βράδυ στο Καράκας η Λιθουανία (με τη νίκη της επί της Δομινικανής Δημοκρατίας ) σφράγισε το έκτο ολυμπιακό εισιτήριί της και άφησε όλους τους άλλους να βουρλίζονται!

Από τον διαμελισμό της Σοβιετικής Ενωσης και της Γιουγκοσλαβίας και εντεύθεν, οι μόνες εθνικές ομάδες οι οποίες (θα) έχουν αδιάλειπτη συμμετοχή στα ολυμπιακά τουρνουά είναι οι ΗΠΑ και η Λιθουανία, μάλιστα και οι δυο τους δεν έμειναν ποτέ εκτός τετράδας!

Ασφαλώς οι Αμερικανοί έχουν τη μερίδα του λέοντος, αλλά και οι (μακρινοί) απόγονοι του Φρανκ Λουμπίνας δεν έλειψαν ποτέ από κοντά τους: πήραν τρία χάλκινα μετάλλια μαζεμένα (1992-1996-2000), εν συνεχεία βγήκαν δυο φορές τέταρτοι (2004-2008) και τώρα πηγαίνουν στο Λονδίνο για να διατηρήσουν την παράδοση και να γελάσει λίγο το χειλάκι τους μετά το εθνικό πένθος στο οποίο βυθίστηκαν για την αποτυχία τους στο περυσινό Ευρωμπάσκετ.

Στις 14 Σεπτεμβρίου του 2011, ανήμερα του Σταυρού (στο ορθόδοξο εορτολόγιο), στο Κάουνας η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας σταύρωσε την οικοδέσποινα Λιθουανία με 67-65 και μαζί με την μπάλα στο έσχατο σουτ του Γιασάιτις το καλάθι ξέρναγε και τις ελπίδες ενός ολόκληρου έθνους να επιστρέψει στην κορυφή μετά από οκτώ χρόνια.

Πρωταθλητές Ευρώπης το 2003 στη Στοκχόλμη και τρίτοι στο Μουντομπάσκετ του 2011 (με τα τουρκικά όργια του Λίνας Κλέιζα) οι Λιθουανοί πηγαίνουν στο Λονδίνο με την προσδοκία να ανέβουν και πάλι στο βάθρο: εκεί πριν από δώδεκα χρόνια ο Γιασικεβίτσιους άφησε τα αποτυπώματα ενός ημιτελούς εγκλήματος, που θα ήταν το πρώτο εις βάρος του ΝΒΑ, αλλά έμελλε να το διαπράξουν το 2002 οι Αργεντινοί.

Στον ημιτελικό του ολυμπιακού τουρνουά, τις 29 Σεπτεμβρίου του 2000, η Λιθουανία ηττήθηκε με 85-83 από τους Αμερικανούς, με τραγική φιγούρα τον κατά τα άλλα (27 πόντοι με 3/5δ., 5/11τρ., 6/6β. συν 3 ριμπάουντ και 4 ασίστ) έξοχο Σάρας, ο οποίος αστόχησε στο τελευταίο σουτ τριών πόντων και μόλις η μπάλα εξοστρακίστηκε από το καλάθι, γονάτισε κάτω κι έβαλε τα κλάματα!

Ημουν παρών εκείνο το βράδυ στο «Superdome» και δεν θα ξεχάσω ποτέ ούτε την απογοήτευση του Γιασικεβίτσιους, μα ούτε και την πιλάλα που γινόταν απόγνωση του Τζέισον Κιντ και του Γκάρι Πέιτον, οι οποίοι επί 34 λεπτά προσπαθούσαν να τον σταματήσουν, αλλά συνειδητοποιούσαν ότι ήταν σαν να κυνηγούν μια χίμαιρα!

Μ' αυτά και μ' αυτά πέρασαν κιόλας είκοσι χρόνια από τότε που ενώ οι υπόλοιποι Σοβιετικοί πήγαιναν μαζί, οι Λιθουανοί έμεναν χώρια και αυτό το έθνος παραμένει μικρό στο μάτι, αλλά τεράστιο στο μπασκετικό κρεβάτι.

Πηγή: Goal

Μπάσκετ SPORTS