Το όνομά του έχει συνδεθεί με τη γέννηση και την παγκόσμια εξάπλωση του kickboxing. Ο Μπένι «The Jet» Ουρκίδες, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές των πολεμικών τεχνών, ανοίγει τις πόρτες του Team Karate Center και παρουσιάζει το αγωνιστικό σύστημα που, σύμφωνα με την εισαγωγή του βίντεο, τον οδήγησε σε 200 νίκες, έξι παγκόσμιους τίτλους σε πέντε διαφορετικές κατηγορίες βάρους και καμία ήττα.

Ωστόσο, ο ίδιος αρνείται να αντιμετωπίσει την πορεία του ως μια απλή καταμέτρηση τροπαίων και επιτυχιών. «Δεν μετρώ τις νίκες ούτε τις ήττες. Αυτό που μετρώ είναι η εμπειρία», τονίζει. Η απάντησή του αποκαλύπτει εξαρχής ότι πίσω από τον εντυπωσιακό απολογισμό δεν βρίσκεται μόνο ένα σύνολο τεχνικών, αλλά μια ολόκληρη αντίληψη για τη μάχη, την αυτοκυριαρχία και τη ζωή.

Για τον Ουρκίδες, ο μαχητής που ανεβαίνει στο ρινγκ κυριευμένος από θυμό είναι ήδη ευάλωτος. Η οργή εξαντλεί γρήγορα τον αθλητή, θολώνει την κρίση του και τον οδηγεί σε σπασμωδικές αντιδράσεις. Αντίθετα, ο πραγματικός πολεμιστής πρέπει να στηρίζεται στην τιμή, στον σεβασμό και στην πειθαρχία.

«Χωρίς τιμή δεν υπάρχει σεβασμός και χωρίς σεβασμό δεν υπάρχει πειθαρχία», επισημαίνει, θυμίζοντας ότι ο ίδιος θεωρεί τον εαυτό του πρωτίστως εκπρόσωπο των πολεμικών τεχνών και δευτερευόντως αθλητή του kickboxing. Μπορεί να συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση και καθιέρωση του αθλήματος, όμως οι ρίζες της διδασκαλίας του παραμένουν βαθιά συνδεδεμένες με την παραδοσιακή πολεμική τέχνη.

Από τον δρόμο στο αγωνιστικό ρινγκ

Η προσέγγισή του δεν δημιουργήθηκε αποκλειστικά μέσα σε ελεγχόμενες αίθουσες προπόνησης. Ο Ουρκίδες περιγράφει ένα περιστατικό κατά το οποίο δέχθηκε επίθεση με αιχμηρό αντικείμενο. Αφού χτύπησε τον επιτιθέμενο και θεώρησε ότι η συμπλοκή είχε τελειώσει, γύρισε την πλάτη του. Ο αντίπαλος, όμως, σηκώθηκε και τον τραυμάτισε.

Η εμπειρία αυτή τον δίδαξε ότι η μάχη στον δρόμο δεν έχει κανονισμούς, διαιτητές ή εγγυήσεις. Η πραγματική αυτοάμυνα απαιτεί διαρκή επίγνωση του χώρου, παρατήρηση των κινήσεων του αντιπάλου και προετοιμασία για το ενδεχόμενο χρήσης όπλου.

Κατά τον ίδιο, η εποχή κατά την οποία δύο αντίπαλοι μπορούσαν να συγκρουστούν τηρώντας έναν άγραφο κώδικα τιμής έχει περάσει. Σήμερα, προειδοποιεί, ένας επιτιθέμενος ενδέχεται να κρύβει μαχαίρι ή άλλο αντικείμενο. Ο εκπαιδευμένος μαχητής πρέπει να παρατηρεί εάν κάποιος καλύπτει επίμονα ένα σημείο του σώματός του ή κινεί το χέρι του προς τα ρούχα του.

Αυτός είναι και ο λόγος που το σύστημα του Ουρκίδες δεν περιορίζεται στην αγωνιστική επίθεση. Συνδυάζει την άμυνα, την αποφυγή και την άμεση αντεπίθεση, με στόχο ο μαχητής να αποκτήσει τον έλεγχο πριν ο αντίπαλος προλάβει να ολοκληρώσει την κίνησή του.

«Δεν είμαι γρήγορος – ο χρονισμός μου είναι άψογος»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρουσίασης αφορά τη διαφορά ανάμεσα στην ταχύτητα και στον χρονισμό. Πολλοί αντίπαλοι απέδιδαν την αποτελεσματικότητα του Ουρκίδες στην εκρηκτική του ταχύτητα. Εκείνος, όμως, δίνει διαφορετική εξήγηση: «Δεν είμαι γρήγορος. Ο χρονισμός μου είναι άψογος».

Η ουσία δεν είναι να κινηθεί κάποιος ταχύτερα από όλους, αλλά να επιλέξει την κατάλληλη στιγμή. Ο θρυλικός μαχητής παρουσιάζει το λεγόμενο «stutter jab», μια προσποιητική κίνηση που αναγκάζει τον αντίπαλο να αντιδράσει και αποκαλύπτει τις προθέσεις του. Μόλις ο αντίπαλος μεταφέρει το βάρος του ή σηκωθεί στις μύτες των ποδιών, ακολουθεί η πραγματική επίθεση.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει και στη μικρή απόσταση που πρέπει να διανύει ένα χτύπημα. Όταν ο μαχητής τραβά υπερβολικά πίσω το χέρι του για να συγκεντρώσει δύναμη, προδίδει την επίθεσή του. Αντίθετα, τα σύντομα, κοφτά χτυπήματα δεν «τηλεγραφούνται» και μπορούν να σχηματίσουν γρήγορους συνδυασμούς.

Ο Ουρκίδες παρομοιάζει τις δύο προσεγγίσεις με ένα κυνηγετικό όπλο και ένα πολυβόλο. Η πρώτη αναζητεί ένα και μοναδικό ισχυρό χτύπημα, ενώ η δεύτερη βασίζεται στη συνεχή πίεση και στις διαδοχικές επιθέσεις. Κατά την άποψή του, συνήθως δεν είναι το πρώτο ή το δεύτερο χτύπημα που κρίνει τη μάχη, αλλά το τέταρτο, το πέμπτο και το έκτο.

Η δύναμη ξεκινά από ολόκληρο το σώμα

Στη συνέχεια παρουσιάζει τη μηχανική των γροθιών. Οι ώμοι λειτουργούν σαν σφυριά και τα χέρια σαν σμίλες, εξηγεί. Η πραγματική δύναμη δεν παράγεται αποκλειστικά από τον βραχίονα, αλλά από τη συντονισμένη κίνηση της φτέρνας, του ισχίου και του ώμου.

Το χέρι περιστρέφεται στην τελευταία φάση, δημιουργώντας το λεγόμενο «corkscrew punch». Η κίνηση αυτή επιτρέπει στη γροθιά να διεισδύσει αποτελεσματικότερα στην άμυνα, χωρίς να απαιτείται μεγάλο τράβηγμα του χεριού προς τα πίσω. Παράλληλα, ο μαχητής δεν πρέπει να υπερεκτείνεται, διότι ένα άστοχο χτύπημα μπορεί να τον αφήσει εκτεθειμένο και εκτός ισορροπίας.

Αντίστοιχη λογική ακολουθεί και στις τεχνικές με τα πόδια. Ο Ουρκίδες παρουσιάζει σαρώσεις από διαφορετικές γωνίες, χρησιμοποιώντας ένα νοητό σύστημα ρολογιού για να εξηγήσει τη σωστή κατεύθυνση. Το χτύπημα στη γάμπα περιορίζει την κινητικότητα του αντιπάλου, ενώ η επίθεση στον μηρό δυσκολεύει τη μεταφορά του βάρους και κατά συνέπεια αποδυναμώνει τις γροθιές του.

Η τακτική του ακολουθεί μία σαφή κλιμάκωση στόχων: γάμπα, μηρός, σώμα και κεφάλι. Δεν επιδιώκει ένα θεαματικό χτύπημα από την αρχή. Πρώτα αφαιρεί από τον αντίπαλο την ικανότητα να κινείται, έπειτα περιορίζει τη δύναμή του και τελικά ανοίγει τον δρόμο για την καθοριστική επίθεση.

Το περίφημο περιστροφικό λάκτισμα

Ξεχωριστή θέση στο οπλοστάσιό του κατέχει το περιστροφικό πίσω λάκτισμα, μία από τις χαρακτηριστικότερες τεχνικές της αγωνιστικής του πορείας. Όπως εξηγεί, η παραδοσιακή εκτέλεση είχε μεγάλη τροχιά και έδινε χρόνο στον αντίπαλο να αντιδράσει.

Μέσα από τους αγώνες του κατά τη δεκαετία του 1970, άρχισε να περιορίζει σταδιακά την περιστροφή, έως ότου η κίνηση έγινε τόσο κλειστή ώστε ο αντίπαλος δυσκολευόταν να την αντιληφθεί. Το μυστικό ήταν η κίνηση του γονάτου και όχι μια μεγάλη περιστροφή ολόκληρου του σώματος.

Η επίθεση, όμως, δεν πραγματοποιείται ποτέ απομονωμένα. Προηγείται συνήθως ένα jab που αποσπά την προσοχή, ανοίγει την άμυνα και προκαλεί την αντίδραση του αντιπάλου. Όλα αποτελούν μέρος μιας αλληλουχίας στην οποία η επίθεση γεννά την άμυνα και η άμυνα μετατρέπεται αμέσως σε νέα επίθεση.

Η πνευματική πλευρά της μάχης

Στο τελευταίο μέρος της συζήτησης, ο Ουρκίδες εγκαταλείπει τις καθαρά τεχνικές αναλύσεις και περνά στην πνευματική διάσταση των πολεμικών τεχνών. Υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος επηρεάζεται από την ενέργεια και τις διαθέσεις όσων βρίσκονται γύρω του, όπως ένας ραδιοφωνικός δέκτης συντονίζεται σε διαφορετικές συχνότητες.

Ακόμη και οι δύσκολοι άνθρωποι, σημειώνει, μπορεί να έχουν έναν σκοπό στη διαδρομή μας, καθώς φέρνουν στην επιφάνεια φόβους, θυμό ή αδυναμίες που παραμένουν κρυμμένες. Η προπόνηση γίνεται επομένως ένας μηχανισμός αυτογνωσίας: ο μαθητής δεν μαθαίνει μόνο πώς να αντιμετωπίζει τον αντίπαλο, αλλά και πώς να ελέγχει τον ίδιο του τον εαυτό.

Ο Ουρκίδες θυμάται ακόμη τους αγώνες πλήρους επαφής του 1973, όταν υπήρχαν ελάχιστοι περιορισμοί και δεν εφαρμόζονταν οι σημερινές κατηγορίες βάρους. Αργότερα άρχισε να χρησιμοποιεί τον όρο «kickboxing» για να περιγράψει αυτό που έως τότε αποκαλούσε καράτε πλήρους επαφής. Μετέφερε το σύστημά του στην Ιαπωνία και σε άλλες χώρες, ενώ το 1978 εξέδωσε, όπως αναφέρει, το πρώτο του βιβλίο για το kickboxing.

Το τελικό μήνυμά του υπερβαίνει το ρινγκ. Η τέχνη του πολέμου, λέει, είναι ταυτόχρονα σωματική, νοητική, πνευματική και ζήτημα χαρακτήρα. Το άθλημα μπορεί να αλλάξει, οι κανονισμοί να εξελιχθούν και οι τεχνικές να προσαρμοστούν. Στο τέλος, όμως, όλα επιστρέφουν στην τέχνη – στην τιμή, στον σεβασμό, στην πειθαρχία και στον έλεγχο του εαυτού.

Μπένι Ουρκίδες Kick boxing