Για να εξηγήσουμε τι σήμαινε εκείνη η Τορίνο και γιατί έμεινε στην Ιστορία ως «Grande» (Μεγάλη) αρκούν οι μαρτυρίες όσων την είδαν να παίζει τονίζοντας με βεβαιότητα ότι υπήρξε ένα κράμα της Μεγάλης Ουγγαρίας και της περίφημης Βραζιλίας του άπαιχτου, καινοτόμου και πρωτοφανούς συστήματος 4-2-4.

 Για την εποποιία της, βέβαια μιλούν από μόνοι τους και οι αριθμοί. Κατέκτησε 5 συνεχόμενα πρωταθλήματα Ιταλίας. Έμεινε αήττητη 88 συνεχόμενα παιχνίδια στο «φρούριό» της ή 8 χρόνια, μετρώντας και τα δύο της διακοπής, λόγω Παγκοσμίου Πολέμου. Την περίοδο 1947-’48 πέτυχε το ρεκόρ γκολ (125 ή 3.13 ανά αγώνα), όπως και το ρεκόρ των 76 συνεχόμενων παιχνιδιών με τουλάχιστον ένα γκολ ανά αγώνα.

 Πέτυχε επίσης την ευρύτερη νίκη στην Ιστορία του Campionato, 10-0 την Αλεσσάντρια, ενώ το ’47, με 10 από τους 11 βασικούς αποτελούσε τον βασικό κορμό της εθνικής Ιταλίας που σε φιλικό, στο Τορίνο συνέτριψε 3-1 τους επίσης μεγάλους Μαγιάρους.

 Το τελευταίο παιχνίδι της ύπαρξής της, κατά κάποιο τρόπο πρόλογος του τέλους της ήταν ένα φιλικό στη Λισσαβόνα όπου ηττήθηκε 4-3 από τη Μπενφίκα. Φιλικό, που είχε συμφωνηθεί για το αντίο στο ποδόσφαιρο του Φρανσίσκο Φερέιρα, αλλά και για να βρεθεί ένας κομψός τρόπος να τον ενισχύσουν οικονομικά.

 Μετά η αποστολή μπήκε στο αεροσκάφος, σταμάτησε για ανεφοδιασμό στη Βαρκελώνη και ξαναπέταξε για το Τορίνο όπου δεν έφτασε ποτέ. Ακαριαίο θάνατο βρήκαν και οι 31 επιβάτες, οι 18 ποδοσφαιριστές της ομάδας, ο προπονητής και ο τεχνικός διευθυντής, ο φυσιοθεραπευτής, τρεις δημοσιογράφοι και τα 4 μέλη του πληρώματος.

 Ανάμεσα στα μεγάλα ονόματα εκείνης της Τορίνο, ο Βαλεντίνο Ματσόλα, πατέρας του Σάντρο που αργότερα έκανε μεγάλη καριέρα με τη φανέλα της Ίντερ, αλλά και οι Μέντι, Ριγκαμόντι, Μπατσιγκαλούπο, Μπαλλαρίν, Λόικ, Γκρέζαρ, Μαρόζο στη μνήμη των οποίων μετονομάστηκαν αρκετά ποδοσφαιρικά γήπεδα.

 Στην κηδεία τους συμμετείχε σχεδόν 1εκ. κόσμος. Για τα εναπομείναντα τέσσερα παιχνίδια εκείνου του πρωταθλήματος η Τορίνο έπαιξε αναγκαστικά με την εφηβική της ομάδα, το ίδιο, από σεβασμό και οι αντίπαλοί της και με σύμφωνη γνώμη όλων στο τέλος στέφθηκε πρωταθλήτρια Ιταλίας.

 Ήταν όμως τέτοιο το σοκ της αεροπορικής τραγωδίας, που για το Μουντιάλ του ’50, στη Βραζιλία η «Squadra Azzurra» αρνήθηκε να πετάξει, προτιμώντας το ταξίδι 2 εβδομάδων με υπερωκεάνιο.

 «Στα μάτια μας, έγραφε ο μεγάλος δημοσιογράφος και συγγραφέας, Ίντρο Μοντανέλλι οι ήρωες θα παραμείνουν πάντα αθάνατοι. Γι’ αυτό και η Τορίνο δεν θα πεθάνει ποτέ, απλά θα παίζει μόνιμα εκτός έδρας».   

Grande Torino Υπόλοιπος Κόσμος Αεροπορικές τραγωδίες Διεθνή