Μία από τις αποφάσεις που σημάδεψαν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 αποδείχθηκε τελικά αντικανονική.
Η IFAB, το διεθνές συμβούλιο που συντάσσει και τροποποιεί τους κανονισμούς του ποδοσφαίρου, ξεκαθάρισε ότι ο Μπριλ Εμπολό δεν έπρεπε να αποβληθεί στον προημιτελικό της Ελβετίας απέναντι στην Αργεντινή.
Η επίμαχη φάση σημειώθηκε στο δεύτερο ημίχρονο της αναμέτρησης στο Κάνσας Σίτι, με το σκορ στο 1-1 και την Ελβετία να απειλεί με μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της διοργάνωσης.
Ο Εμπολό έπεσε στο έδαφος έπειτα από μονομαχία με τον Λεάντρο Παρέδες. Ο Πορτογάλος διαιτητής Ζοάο Πινέιρο έκρινε αρχικά ότι υπήρξε παράβαση του Αργεντινού και του έδειξε κίτρινη κάρτα.
Τότε παρενέβη το VAR.
Μετά την εξέταση της φάσης, η κάρτα του Παρέδες ακυρώθηκε και ο Εμπολό τιμωρήθηκε για προσπάθεια εξαπάτησης του διαιτητή. Επειδή είχε ήδη δεχθεί μία κίτρινη κάρτα, η νέα ποινή οδήγησε στην αποβολή του.
Η Ελβετία έμεινε με δέκα παίκτες και η Αργεντινή επικράτησε τελικά με 3-1 στην παράταση, παίρνοντας το εισιτήριο για τα ημιτελικά.
Δεκαέξι ημέρες αργότερα, η ίδια η IFAB παραδέχθηκε ότι η διαδικασία που οδήγησε στην αποβολή δεν επιτρεπόταν από τον κανονισμό.
Τι δεν είχε δικαίωμα να κάνει το VAR
Η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται στη διαφορά ανάμεσα στη λανθασμένη ταυτοποίηση ενός ποδοσφαιριστή και στην αλλαγή της ίδιας της παράβασης.
Το VAR μπορεί να παρέμβει όταν ο διαιτητής έχει τιμωρήσει τη σωστή παράβαση, αλλά έχει δείξει την κάρτα σε λάθος παίκτη. Για παράδειγμα, εάν ένας ποδοσφαιριστής διαπράξει ένα σκληρό μαρκάρισμα και ο διαιτητής τιμωρήσει κατά λάθος κάποιον συμπαίκτη του, ο βοηθός βίντεο μπορεί να διορθώσει την ταυτότητα του παραβάτη.
Στην περίπτωση του Εμπολό, όμως, δεν συνέβη αυτό.
Ο Πινέιρο δεν μπέρδεψε τον Παρέδες με κάποιον άλλο Αργεντινό. Είδε τη φάση, έκρινε ότι ο Παρέδες έκανε φάουλ και τον τιμώρησε.
Το VAR επανεξέτασε την ίδια τη φύση της φάσης. Αποφάσισε ότι δεν υπήρξε φάουλ από τον Παρέδες και ότι διαφορετική παράβαση είχε διαπραχθεί από τον Εμπολό: η προσποίηση.
Δεν διορθώθηκε, επομένως, η ταυτότητα του παίκτη που έκανε μία ήδη καταλογισμένη παράβαση. Αντικαταστάθηκε μία παράβαση με μία εντελώς διαφορετική.
Και αυτό ακριβώς δεν επιτρεπόταν.
Η επίσημη παραδοχή της IFAB
Η IFAB αποσαφήνισε το ζήτημα στην υπ’ αριθμόν 34 εγκύκλιό της για τους κανονισμούς της αγωνιστικής περιόδου 2026-27.
«Μία κίτρινη κάρτα, η οποία δεν αποτελεί δεύτερη κίτρινη, μπορεί να εξεταστεί μόνο για να αναγνωριστεί ο παίκτης που διέπραξε την παράβαση η οποία τιμωρήθηκε. Η ίδια η παράβαση δεν μπορεί να εξεταστεί ή να αλλάξει», αναφέρει το συμβούλιο.
Με απλά λόγια, το VAR μπορούσε να ενημερώσει τον διαιτητή ότι είχε δείξει την κάρτα σε λάθος ποδοσφαιριστή. Δεν μπορούσε να του πει ότι τελικά δεν υπήρξε φάουλ του Παρέδες, αλλά «θέατρο» του Εμπολό.
Η IFAB σημειώνει, μάλιστα, ότι η χρησιμοποίηση του κανονισμού της λανθασμένης ταυτοποίησης για τον εντοπισμό περιπτώσεων προσποίησης στο Μουντιάλ «έτυχε θετικής αποδοχής» και θα εξεταστεί στο πλαίσιο της αναθεώρησης του πρωτοκόλλου του VAR.
Πρόσθεσε, όμως, μία καθοριστική φράση: η συγκεκριμένη χρήση δεν επιτρέπεται μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η αναθεώρηση.
Δηλαδή, στο μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό τουρνουά του πλανήτη εφαρμόστηκε μία διευρυμένη ερμηνεία που μπορεί μελλοντικά να ενταχθεί στους κανονισμούς, αλλά δεν είχε ακόμη εγκριθεί.
Η αποβολή που άλλαξε τα πάντα
Αγωνιστικά, η χρονική στιγμή της απόφασης ήταν καθοριστική.
Η Ελβετία είχε ισοφαρίσει και έδειχνε ικανή να πιέσει την Αργεντινή. Με την αποβολή του Εμπολό, όμως, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το επιθετικό της σχέδιο και να προσπαθήσει να οδηγήσει το παιχνίδι στην παράταση και ενδεχομένως στα πέναλτι.
Η Αργεντινή απέκτησε τον έλεγχο, εκμεταλλεύτηκε την αριθμητική υπεροχή και σημείωσε δύο γκολ στην παράταση, διαμορφώνοντας το τελικό 3-1.
Το ερώτημα δεν είναι εάν ο Εμπολό έπεσε εύκολα ή προσπάθησε να εκμαιεύσει την παράβαση. Η IFAB δεν δικαίωσε τον Ελβετό ως προς την αγωνιστική συμπεριφορά του ούτε αποφάνθηκε ότι υπήρξε φάουλ του Παρέδες.
Ξεκαθάρισε κάτι διαφορετικό και θεσμικά σοβαρότερο: το VAR δεν είχε δικαίωμα να επανεξετάσει τη φάση με αυτόν τον τρόπο και να οδηγήσει σε δεύτερη κίτρινη κάρτα.
«Κατέστρεψε το παιχνίδι μας»
Ο Μουράτ Γιακίν είχε αντιδράσει έντονα αμέσως μετά τον αποκλεισμό της Ελβετίας, χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτο» τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε το VAR.
«Κατέστρεψε το παιχνίδι μας. Πρέπει να το αποδεχθούμε, αλλά είναι επώδυνο να χάνουμε με αυτόν τον τρόπο», είχε δηλώσει ο Ελβετός ομοσπονδιακός τεχνικός.
Ο Γιακίν δεν μπορούσε εκείνη τη στιγμή να γνωρίζει ότι λίγες ημέρες αργότερα το αρμόδιο όργανο για τους κανονισμούς θα επιβεβαίωνε τον βασικό πυρήνα της διαμαρτυρίας του.
Η ανακοίνωση της IFAB, πάντως, δεν αλλάζει την ιστορία του τουρνουά. Η Ελβετία παραμένει αποκλεισμένη, ενώ η Αργεντινή συνέχισε μέχρι τον τελικό, στον οποίο ηττήθηκε από την Ισπανία.
Μία παραδοχή που ανοίγει μεγαλύτερη συζήτηση
Η υπόθεση ξεπερνά την αποβολή ενός ποδοσφαιριστή.
Αποκαλύπτει πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η υπερβολικά ευρεία ερμηνεία των αρμοδιοτήτων του VAR. Η τεχνολογία δημιουργήθηκε για να διορθώνει ξεκάθαρα και καθοριστικά λάθη, όχι για να επανεξετάζει κάθε λεπτομέρεια μέχρι να ανακαλύψει μία διαφορετική παράβαση από εκείνη που είδε ο διαιτητής.
Στον προημιτελικό του Κάνσας Σίτι, το VAR δεν διόρθωσε απλώς ένα όνομα. Άλλαξε ολόκληρη τη φάση, μετέφερε την ποινή από τη μία ομάδα στην άλλη και άφησε την Ελβετία με δέκα παίκτες.
Η IFAB παραδέχθηκε εκ των υστέρων ότι αυτό δεν έπρεπε να συμβεί.
Για την Ελβετία, όμως, η διευκρίνιση ήρθε όταν όλα είχαν ήδη τελειώσει.
Γιατί στο ποδόσφαιρο μπορεί να διορθωθεί ένας κανονισμός. Δεν μπορεί να ξαναπαιχτεί η στιγμή που άλλαξε έναν προημιτελικό Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Super League
Premier League
Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων
Champions League
Europa League
UEFA Conference League
Bundesliga
Serie A
La Liga
Ligue 1
Superleague 2
Κύπελλο Ελλάδας
Euroleague
Basket League
NBA
Eurocup
Basketball Champions League
Volley
Tennis
Πόλο
Στίβος
Αυτοκίνητο