Η νέα αυτή τάση αποτυπώνει μια κοινωνία που ζει για μεγάλο διάστημα υπό πίεση. Όπως σημειώνει το Reuters, στη Μόσχα και σε άλλες ρωσικές πόλεις αυξάνεται η ζήτηση για υπηρεσίες που υπόσχονται «προστασία από το κακό», ερωτικά ξόρκια, μαντεία και κάθε είδους ενεργειακή παρέμβαση. Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο ιδιώτες που νιώθουν ανασφάλεια για το εισόδημα, την καθημερινότητα ή τις σχέσεις τους, αλλά φτάνει πλέον και μέχρι τους στρατιώτες που πολεμούν στην Ουκρανία.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Natalia Malinovskaya, η οποία αυτοπαρουσιάζεται ως «μάγισσα» και δηλώνει ότι κληρονόμησε τις ικανότητές της από τη γιαγιά της. Από το διαμέρισμά της στη Μόσχα, προσφέρει τελετές και υπηρεσίες που, όπως λέει, ζητούν όλο και περισσότεροι πελάτες. Ανάμεσά τους βρίσκονται και στρατιώτες, οι οποίοι απευθύνονται σε εκείνη κυρίως για ζητήματα προσωπικών σχέσεων, φόβου και προστασίας. Η ίδια υποστηρίζει ότι τέτοιες τελετές δεν μπορούν να γίνουν στο μέτωπο και πραγματοποιούνται μόνο όταν οι ενδιαφερόμενοι βρίσκονται μακριά από τις πολεμικές επιχειρήσεις.

Η στροφή αυτή δεν είναι εντελώς καινούρια για τη Ρωσία. Το Reuters επισημαίνει ότι ο μυστικισμός, οι λαϊκές δοξασίες και η πίστη στο υπερφυσικό είχαν ισχυρή παρουσία τόσο στα τελευταία χρόνια της τσαρικής περιόδου όσο και στις ταραγμένες φάσεις μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Η σημερινή αναβίωση δείχνει να τροφοδοτείται από ανάλογους μηχανισμούς: παρατεταμένη ανασφάλεια, πόλεμο, οικονομική αβεβαιότητα και ανάγκη για ψυχολογικό στήριγμα.

Τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων δείχνουν ότι η τάση έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Σύμφωνα με τον κρατικό δημοσκοπικό φορέα VTsIOM, το 85% των Ρώσων δηλώνει ότι έχει δοκιμάσει κάποια μορφή «μαγικής πρακτικής», ενώ η πίστη ότι ορισμένοι άνθρωποι διαθέτουν υπερφυσικές ικανότητες έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019, πλησιάζοντας πλέον το 50%. Το Reuters συνδέει ευθέως αυτή τη μετατόπιση με το κλίμα γεωπολιτικής και οικονομικής πίεσης που επικρατεί στη χώρα.

Η τάση αποτυπώνεται και στην αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η ζήτηση για κρυστάλλινες σφαίρες και προστατευτικά φυλαχτά υπερδιπλασιάστηκε μέσα στο 2025, ενώ συγκεκριμένα αντικείμενα λαϊκής δεισιδαιμονίας, όπως πασσάλοι από λεύκα που θεωρούνται άμυνα απέναντι σε «κακά πνεύματα», κατέγραψαν ακόμη μεγαλύτερη άνοδο. Καταστηματάρχες στη Μόσχα αναφέρουν αυξημένη κίνηση, με προϊόντα όπως οι σφαίρες από οψιδιανό να πωλούνται ως αντικείμενα «ασφάλειας» και «προστασίας».

Την ίδια ώρα, το φαινόμενο προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία. Το Reuters αναφέρει ότι εκκλησιαστικοί παράγοντες, με πιο χαρακτηριστική τη γραμμή του Πατριάρχη Κύριλλου, αντιμετωπίζουν τη μαντεία και τις συναφείς πρακτικές ως επικίνδυνη πνευματική εκτροπή, κάνοντας λόγο για «δαιμονικές» επιρροές και για χειραγώγηση ευάλωτων ανθρώπων. Παράλληλα, ομάδα βουλευτών στη Ρωσία έχει προτείνει περιορισμούς ή και απαγόρευση διαφημίσεων για υπηρεσίες όπως η αστρολογία και η «ενεργειακή θεραπεία», ακριβώς επειδή θεωρεί ότι τέτοιες πρακτικές μετατρέπονται σε μηχανισμό οικονομικής εκμετάλλευσης.

Η ουσία είναι ότι ο μυστικισμός επιστρέφει δυναμικά όχι επειδή ξαφνικά «πίστεψε» ξανά η ρωσική κοινωνία στο υπερφυσικό, αλλά επειδή ένα μεγάλο κομμάτι της αναζητεί απεγνωσμένα βεβαιότητες εκεί όπου δεν υπάρχουν. Σε περιόδους πολέμου, κοινωνικής πίεσης και οικονομικού στρες, τέτοιες πρακτικές λειτουργούν συχνά ως ψυχολογικό καταφύγιο. Και αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει σήμερα στη Ρωσία: όσο μεγαλώνει η αβεβαιότητα, τόσο μεγαλώνει και η ανάγκη για μια αίσθηση ελέγχου, έστω και μέσα από το υπερφυσικό. 

Ρωσία Ουκρανία LIFE