Υπάρχουν ημερομηνίες που δεν καταγράφονται απλώς στα βιβλία της αθλητικής ιστορίας. Παραμένουν ζωντανές στη συλλογική μνήμη, γιατί συνδέθηκαν με εικόνες, συναισθήματα και στιγμές εθνικής υπερηφάνειας.

Μία τέτοια ημέρα ήταν η 28η Ιουλίου 1996.

Μέσα σε λίγες ώρες, σε δύο διαφορετικά αθλήματα και δύο εντελώς διαφορετικές αρένες, η Ελλάδα πανηγύρισε δύο χρυσά ολυμπιακά μετάλλια. Από τη δύναμη και την τακτική μάχη της άρσης βαρών έως την αρμονία, την ακρίβεια και το ρίσκο της ενόργανης γυμναστικής, ο Κάχι Καχιασβίλι και ο Ιωάννης Μελισσανίδης έγραψαν δύο από τις λαμπρότερες σελίδες του ελληνικού αθλητισμού.

Τριάντα χρόνια αργότερα, οι εικόνες τους εξακολουθούν να προκαλούν ρίγος.

Ο Καχιασβίλι πήγε για το χρυσό και έφυγε με δύο παγκόσμια ρεκόρ

Ο Κάχι –ή Ακάκιος– Καχιασβίλι ταξίδεψε στην Ατλάντα ως ένας από τους κορυφαίους αρσιβαρίστες στον κόσμο. Είχε ήδη κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992, αγωνιζόμενος τότε με την Ενωμένη Ομάδα των πρώην σοβιετικών δημοκρατιών.

Στην Ατλάντα, όμως, θα αγωνιζόταν για πρώτη φορά σε Ολυμπιακούς Αγώνες με τα ελληνικά χρώματα. Στόχος του ήταν να υπερασπιστεί τον τίτλο του, αυτήν τη φορά στην κατηγορία των 99 κιλών και με τη γαλανόλευκη στο στήθος.

Απέναντί του βρέθηκαν δύο ιδιαίτερα ισχυροί αντίπαλοι: ο έμπειρος Ανατόλι Χράπατι από το Καζακστάν και ο Ντένις Γκότφριντ από την Ουκρανία.

Η μάχη άρχισε στο αρασέ και εξελίχθηκε δύσκολα για τον Έλληνα πρωταθλητή. Ο Χράπατι και ο Γκότφριντ σήκωσαν 187,5 κιλά, αποκτώντας προβάδισμα 2,5 κιλών από τον Καχιασβίλι, ο οποίος ολοκλήρωσε την προσπάθειά του στα 185.

Τίποτα, όμως, δεν είχε κριθεί. Το μεγάλο όπλο του Καχιασβίλι ήταν το ζετέ.

Μία παρτίδα σκάκι πάνω από την μπάρα

Ο Έλληνας αρσιβαρίστας ξεκίνησε στο ζετέ σηκώνοντας 220 κιλά. Ο Χράπατι απάντησε με 222,5, διατηρώντας το προβάδισμα, ενώ ο Γκότφριντ έμεινε στα 215 κιλά και τέθηκε εκτός διεκδίκησης της πρώτης θέσης.

Στη δεύτερη προσπάθειά του, ο Καχιασβίλι σήκωσε με επιτυχία τα 225 κιλά. Ο Χράπατι απέτυχε στα 227,5 και ολοκλήρωσε τον αγώνα με 410 κιλά στο σύνολο.

Ο Καχιασβίλι είχε επίσης φτάσει τα 410 κιλά και ήταν πλέον χρυσός Ολυμπιονίκης, επειδή ήταν ελαφρύτερος από τον αντίπαλό του. Θα μπορούσε να σταματήσει εκεί. Το μετάλλιο είχε εξασφαλιστεί.

Δεν σταμάτησε.

Για την τρίτη και τελευταία προσπάθεια ζήτησε να τοποθετηθούν στην μπάρα 235 κιλά. Δεν επιδίωξε απλώς να βελτιώσει το παγκόσμιο ρεκόρ. Ανέβασε τον πήχη κατά αρκετά κιλά, θέλοντας να σφραγίσει την υπεροχή του με τρόπο αδιαμφισβήτητο.

Πέρασε κάτω από την μπάρα, σήκωσε τα 235 κιλά και ολοκλήρωσε τον θρίαμβό του. Η επίδοση αποτέλεσε παγκόσμιο ρεκόρ στο ζετέ, ενώ τα 420 κιλά στο σύνολο χάρισαν στον Έλληνα πρωταθλητή ακόμη ένα παγκόσμιο ρεκόρ και το χρυσό μετάλλιο με διαφορά δέκα κιλών από τον Χράπατι. Η εξέλιξη του συγκλονιστικού τελικού καταγράφεται αναλυτικά στο αρχείο της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, ενώ η Διεθνής Ομοσπονδία Άρσης Βαρών περιλαμβάνει το 185-235-420 ανάμεσα στις κορυφαίες επιδόσεις της καριέρας του.

«Χαρίζω τη νίκη μου στην Ελλάδα και στους Έλληνες», δήλωσε μετά τον αγώνα, χαρακτηρίζοντας τη μονομαχία με τον Χράπατι «παρτίδα σκάκι».

Ήταν το δεύτερο από τα τρία διαδοχικά χρυσά ολυμπιακά μετάλλια της καριέρας του. Τέσσερα χρόνια αργότερα, στο Σίδνεϊ, θα ολοκλήρωνε το ιστορικό τρεμπλ.

Ο 19χρονος που δεν φοβήθηκε τα μεγαθήρια

Την ίδια ημέρα, στο Georgia Dome, ένας 19χρονος Έλληνας γυμναστής ετοιμαζόταν να αντιμετωπίσει ορισμένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας ενόργανης γυμναστικής.

Ο Ιωάννης Μελισσανίδης είχε προκριθεί στον τελικό των ασκήσεων εδάφους. Η παρουσία του στην οκτάδα αποτελούσε ήδη σημαντική επιτυχία, όμως οι περισσότεροι θεωρούσαν ότι η μάχη του χρυσού θα κρινόταν μεταξύ του Κινέζου Λι Σιαοσουάνγκ, του Ρώσου Αλεξέι Νέμοφ και του Λευκορώσου Βιτάλι Σέρμπο.

Ο Μελισσανίδης δεν μπήκε στο ταπί για να αρκεστεί σε μία τιμητική συμμετοχή. Μπήκε για να νικήσει.

Το πρόγραμμά του συνδύαζε υψηλό βαθμό δυσκολίας, εντυπωσιακές διαγώνιες κινήσεις, περιστροφές, ακροβατικά άλματα και χορευτικά στοιχεία. Δεν αγωνίστηκε απλώς με δύναμη και τεχνική. Παρουσίασε μία ολοκληρωμένη παράσταση, στην οποία η αθλητική ακρίβεια συνάντησε την καλλιτεχνική έκφραση.

Η εκτέλεσή του ήταν εξαιρετική. Οι προσγειώσεις του σταθερές, οι κινήσεις του καθαρές και η παρουσία του γεμάτη αυτοπεποίθηση.

Όταν εμφανίστηκε η βαθμολογία, η Ελλάδα κατάλαβε ότι είχε γράψει ιστορία: 9,850.

Το χρυσό κρίθηκε για 13 χιλιοστά

Ο Μελισσανίδης κατέκτησε την πρώτη θέση, αφήνοντας δεύτερο τον Κινέζο Λι Σιαοσουάνγκ με 9,837 και τρίτο τον Ρώσο Αλεξέι Νέμοφ με 9,800. Μόλις 13 χιλιοστά χώρισαν τον Έλληνα πρωταθλητή από τον αντίπαλό του στη μάχη του χρυσού.

Η επιτυχία του δεν ήταν απλώς η μεγαλύτερη στιγμή της προσωπικής του διαδρομής. Ήταν η πρώτη νίκη Έλληνα αθλητή στην Ολυμπιακή ενόργανη γυμναστική από τους πρώτους σύγχρονους Αγώνες της Αθήνας, το 1896. Έναν αιώνα αργότερα, η Ελλάδα επέστρεφε στην κορυφή του αθλήματος με έναν αθλητή που αποτελούσε μόνος του ολόκληρη την ελληνική ομάδα ανδρών στη διοργάνωση.

«Η Ελλάδα άξιζε μόνο το χρυσό. Τίποτα λιγότερο», ήταν το μήνυμα του Μελισσανίδη μετά τον θρίαμβο, όπως καταγράφεται στο αρχείο της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.

 

Δεν είχε απλώς νικήσει έναν τελικό. Είχε σπάσει μία αναμονή εκατό ετών.

Κάχι Κακιασβίλι Ιωάννης Μελισσανίδης