Υπάρχει ελπίδα ανατροπής ή τελείωσαν όλα στο Champions League;

Στο Champions League υποτίθεται ότι όσο προχωρά η διοργάνωση τόσο μικραίνουν οι διαφορές. Στη φάση των «16», όμως, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Πέντε από τα οκτώ πρώτα ματς άφησαν πίσω τους διαφορές τριών ή περισσότερων τερμάτων και δημιούργησαν ένα σκηνικό που μοιάζει σχεδόν τελεσίδικο. Ατλέτικο Μαδρίτης-Τότεναμ 5-2, Αταλάντα-Μπάγερν 1-6, Ρεάλ Μαδρίτης-Μάντσεστερ Σίτι 3-0, Παρί Σεν Ζερμέν-Τσέλσι 5-2 και Μπόντο/Γκλιμτ-Σπόρτινγκ 3-0. Οι νικητές αυτών των πέντε αγώνων πέτυχαν συνολικά 23 γκολ, ενώ οι ηττημένοι μόλις πέντε. Τέτοια ανισορροπία, σε τόσο προχωρημένο στάδιο της διοργάνωσης, δεν τη βλέπεις συχνά.

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι απλό: υπάρχει πραγματική ελπίδα ανατροπής ή απλώς μιλάμε για το γνωστό ρομαντικό παραμύθι του Champions League;

Η πρώτη, σκληρή αλήθεια είναι ότι η Αταλάντα μοιάζει ουσιαστικά τελειωμένη. Το 1-6 από την Μπάγερν δεν αφήνει απλώς ελάχιστα περιθώρια· αφήνει σχεδόν κανένα. Καμία ομάδα δεν έχει επιστρέψει ποτέ από διαφορά πέντε γκολ για να προκριθεί σε νοκ άουτ ζευγάρι του Champions League, πόσω μάλλον απέναντι σε μια τόσο ισχυρή και ώριμη ευρωπαϊκά Μπάγερν. Εδώ δεν μιλάμε για δύσκολη αποστολή. Μιλάμε για κάτι που αγγίζει το αδύνατο.

Από εκεί και πέρα, οι περιπτώσεις των Τότεναμ, Μάντσεστερ Σίτι, Τσέλσι και Σπόρτινγκ είναι διαφορετικές, όχι επειδή το βουνό είναι μικρότερο -όλες κυνηγούν ανατροπή από τρία γκολ- αλλά επειδή δεν είναι όλες οι ομάδες το ίδιο έτοιμες να ανέβουν αυτό το βουνό. Η ιστορία λέει ότι τέτοιες ανατροπές γίνονται, αλλά σπάνια. Σε σύνολο 51 περιπτώσεων στην ιστορία του Champions League όπου μια ομάδα κέρδισε το πρώτο ματς με τρία ή περισσότερα γκολ, μόνο τέσσερις φορές προκρίθηκε τελικά η χαμένη του πρώτου αγώνα. Αυτό μεταφράζεται σε ποσοστό μόλις 7,8%. Άρα ναι, η πόρτα δεν είναι εντελώς κλειστή. Αλλά είναι μισόκλειστη και βαριά.

Το πιο εμβληματικό παράδειγμα παραμένει φυσικά η Μπαρτσελόνα του 2016-17 απέναντι στην Παρί. Το 4-0 του πρώτου αγώνα έγινε 6-1 στο «Καμπ Νόου» και γράφτηκε ιστορία. Ήταν η πρώτη και μοναδική φορά που ομάδα επέστρεψε από ήττα με τέσσερα γκολ διαφορά στο πρώτο ματς. Πριν από αυτό, η Ντεπορτίβο Λα Κορούνια είχε γυρίσει το 4-1 από τη Μίλαν το 2003-04 με το αξέχαστο 4-0 στη ρεβάνς. Ακολούθησαν η Ρόμα απέναντι στην Μπαρτσελόνα το 2017-18 και η Λίβερπουλ απέναντι στην ίδια Μπαρτσελόνα το 2018-19. Δηλαδή, για δεκατρία χρόνια δεν συνέβη τίποτα τέτοιο και μετά είδαμε τρεις τέτοιες ανατροπές σχεδόν σε διαδοχικά χρόνια. Αυτό από μόνο του δείχνει τι είναι το Champions League: η διοργάνωση όπου το απίθανο δεν είναι συνηθισμένο, αλλά ούτε και αδιανόητο.

Αν βάλουμε στο τραπέζι τη σημερινή πραγματικότητα και όχι μόνο το ρομαντικό παρελθόν, τότε η ομάδα που εμφανίζεται με τις περισσότερες πιθανότητες να γυρίσει την κατάσταση είναι η Μάντσεστερ Σίτι. Παρά το 3-0 από τη Ρεάλ στο «Μπερναμπέου», το μοντέλο της Opta της δίνει 13,4% πιθανότητες πρόκρισης. Δεν είναι μεγάλο νούμερο, αλλά είναι το υψηλότερο από όλες τις ομάδες που βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο. Και αυτό έχει λογική. Η Σίτι, ακόμη και σε φετινή σεζόν με ανισορροπίες, διαθέτει ποιότητα, εμπειρία, προπονητή που μπορεί να στήσει απόλυτα ελεγχόμενο δεύτερο παιχνίδι και ποδοσφαιριστές ικανούς να παράξουν τρία ή και τέσσερα γκολ απέναντι σε οποιονδήποτε. Το πρόβλημα είναι ότι απέναντί της βρίσκεται η Ρεάλ, δηλαδή ίσως ο πιο κυνικός και ψυχρός οργανισμός στην ιστορία της διοργάνωσης. Για να το πούμε απλά: η Σίτι μπορεί να κάνει το παιχνίδι της ζωής της και πάλι να αποκλειστεί, επειδή η Ρεάλ ξέρει όσο λίγες ομάδες να επιβιώνει όταν πιέζεται.

Ακριβώς πίσω της έρχεται η Σπόρτινγκ, με 13,1% πιθανότητες. Θεωρητικά, το 3-0 από την Μπόντο/Γκλιμτ σοκάρει περισσότερο λόγω ονόματος, όμως στο καθαρά αγωνιστικό επίπεδο η πορτογαλική ομάδα έχει περισσότερα επιχειρήματα για να πιστεύει σε επιστροφή απ’ ό,τι ίσως νομίζει ο πολύς κόσμος. Το ζήτημα εδώ δεν είναι μόνο το σκορ, αλλά και η ψυχολογία. Αν η Σπόρτινγκ βρει νωρίς γκολ και μετατρέψει τη ρεβάνς σε ματς νεύρων, τότε μπορεί να ξανανοίξει το ζευγάρι. Το μεγάλο της μειονέκτημα είναι ότι κουβαλά ήδη την πίεση του «πρέπει», ενώ η Μπόντο θα μπει με καθαρό μυαλό και τίποτα να χάσει.

Η Τσέλσι έχει ακόμα πιο δύσκολο έργο, παρότι το δικό της σκορ δεν είναι ακριβώς καθαρό 5-2 υπό την έννοια του απόλυτου διασυρμού. Τα δύο γκολ που πέτυχε αφήνουν μια λεπτή αίσθηση ότι «αν βάλει πρώτη γκολ στη ρεβάνς, κάτι μπορεί να γίνει». Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή. Η Παρί της έβαλε πέντε, αποκάλυψε μεγάλα αμυντικά κενά και την έπιασε ανοιχτή σχεδόν όποτε επιτάχυνε. Το 5,9% που της δίνει η Opta λέει την αλήθεια: υπάρχει ελπίδα, αλλά είναι μικρή. Για να γυρίσει αυτό το ζευγάρι, η Τσέλσι δεν χρειάζεται απλώς μια καλή βραδιά. Χρειάζεται σχεδόν το τέλειο παιχνίδι και ταυτόχρονα μια ασυνήθιστη κατάρρευση της Παρί.

Η πιο αδύναμη ψυχολογικά περίπτωση από τις ομάδες του «μείον τρία» μοιάζει να είναι η Τότεναμ. Το 5-2 από την Ατλέτικο δεν ήταν μόνο βαρύ σκορ· ήταν και μια ήττα που ανέδειξε όλες τις παθογένειες των Λονδρέζων. Η ομάδα του Σιμεόνε την χτύπησε με ένταση, με κάθετες επιθέσεις και με τη γνωστή ωμή αποτελεσματικότητά της. Η Τότεναμ έχει θεωρητικά το υλικό να σκοράρει τρία γκολ στη ρεβάνς, αλλά το θέμα είναι αν μπορεί να μην δεχθεί. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα. Με ποσοστό πρόκρισης 4,1%, είναι φανερό ότι ακόμη και τα υπολογιστικά μοντέλα βλέπουν σχεδόν κλειστή την πόρτα. Η πρόσφατη φόρμα της δεν επιτρέπει πραγματική αισιοδοξία. Κι αν υπάρχει μια ομάδα που χρειάζεται θαύμα περισσότερο από όλους -με εξαίρεση την Αταλάντα- αυτή είναι η Τότεναμ.

Αξίζει, πάντως, να σταθεί κανείς σε κάτι που συχνά ξεχνιέται. Οι ανατροπές αυτές δεν γεννιούνται μόνο από το σκορ. Γεννιούνται από τη δυναμική της ρεβάνς. Ένα γρήγορο γκολ, ένα γήπεδο που παίρνει φωτιά, ένα φαβορί που για δέκα λεπτά χάνει την ψυχραιμία του, μια κόκκινη κάρτα, μια χαμένη ευκαιρία που γίνεται δεύτερο γκολ στην άλλη πλευρά. Το Champions League είναι γεμάτο από τέτοιες στιγμές όπου η λογική λιώνει μπροστά στην ορμή του αγώνα. Γι’ αυτό και δεν μπορείς να σβήσεις οριστικά κανένα σενάριο, όσο παράλογο κι αν φαίνεται.

Ακόμη και φέτος, είδαμε ήδη ένα ζευγάρι να ακουμπά μια παρόμοια ανατροπή. Η Γιουβέντους έχασε 5-2 από τη Γαλατασαράι στο πρώτο ματς των playoffs και στη ρεβάνς βρέθηκε στο 3-0 στο τέλος της κανονικής διάρκειας, στέλνοντας το παιχνίδι στην παράταση. Αν δεν είχε την αποβολή του Λόιντ Κέλι, ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά. Αυτό είναι η καλύτερη υπενθύμιση ότι τέτοιες ιστορίες παραμένουν ζωντανές όσο υπάρχει δεύτερο παιχνίδι.

Συνολικά, λοιπόν, η εικόνα είναι καθαρή. Η Αταλάντα είναι ουσιαστικά εκτός. Η Τότεναμ χρειάζεται υπέρβαση σχεδόν έξω από τα φυσιολογικά της όρια. Η Τσέλσι έχει λίγες αλλά όχι ανύπαρκτες πιθανότητες. Η Σπόρτινγκ έχει μια πραγματική, έστω μικρή, γέφυρα ελπίδας. Και η Μάντσεστερ Σίτι είναι εκείνη που, από όλους τους χαμένους του πρώτου αγώνα, έχει το πιο πειστικό επιχείρημα για να πιστεύει στην ανατροπή.

Η λογική λέει ότι τα περισσότερα από αυτά τα ζευγάρια έχουν ήδη πάρει δρόμο. Η ιστορία του Champions League, όμως, λέει κάτι άλλο: ότι οι πιο μεγάλες βραδιές ξεκινούν ακριβώς όταν όλοι πιστεύουν πως όλα έχουν τελειώσει. Σ’ αυτή τη διοργάνωση, το «τελείωσε» είναι πάντα επικίνδυνη λέξη.