Η φράση «ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο» αποδίδεται στον Κωνσταντίνο Καραμανλή το 1963 μετά από τη δολοφονία του βουλευτή της Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (ΕΔΑ) Γρηγόρη Λαμπράκη στις 27 Μαΐου 1963 στη Θεσσαλονίκη από ομάδα παρακρατικών σε συνεργασία με το επίσημο κράτος (στρατός – αστυνομία). Είναι η εποχή όπου μετά το τέλος του εμφυλίου το 1949 κυριαρχεί ο διαχωρισμός των Ελλήνων μεταξύ Εθνικοφρόνων από τη μια και Κομμουνιστών και Συνοδοιπόρων από την άλλη.

Στο πλαίσιο αυτό, η δημοκρατία στην Ελλάδα δεν αναπτύσσεται όπως στις αντίστοιχες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, αλλά είναι μια «καχεκτική δημοκρατία» όπως εύστοχα έχει χαρακτηριστεί η οποία χαρακτηρίζεται από μειωμένο κράτος δικαίου και από την έλλειψη κοινωνικής προστασίας και κοινωνικού κράτους (υγεία, παιδεία, κοινωνική ασφάλιση). Τα κόμματα, ακόμα και εκείνα που ανήκουν στη Δεξιά παράταξη και είναι στην κυβέρνηση δεν διαχειρίζονται το κράτος, καθώς υπάρχουν άλλοι θεσμοί που «επιβάλλουν» την πολιτική τους όπως ο Στρατός, το Παλάτι και ο ξένος παράγοντας. Η Αριστερά θεωρείται αντεθνική και θα πρέπει να αποκλειστεί από την κυβέρνηση.

Έτσι όταν στις εκλογές του 1958 η ΕΔΑ αναδεικνύεται αξιωματική αντιπολίτευση εκπονείται το «Σχέδιο Περικλής» ώστε να εμποδιστεί αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο οι νικητές του εμφυλίου δεν μπορούν να αποδεχτούν ούτε μια απλή εναλλαγή στην κυβέρνηση και από τις δυνάμεις του Κέντρου, οπότε στις εκλογές του 1961, εκλογές «βίας και νοθείας» όπως έχουν μείνει στην πολιτική ιστορία της χώρας, η Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση του Κωνσταντίνου Καραμανλή παραμένει στην κυβέρνηση και όχι η Ένωση Κέντρου με επικεφαλής τον Γεώργιο Παπανδρέου, που υπάρχει η διάχυτη εντύπωση ότι κέρδισε τις εκλογές. Έτσι, η φράση «ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο» χαρακτηρίζει συνολικά την ελληνική πολιτική σκηνή μέχρι την επιβολή της δικτατορίας το 1967 και αναφέρεται στον προσδιορισμό της πολιτικής από το παρακράτος.

Η σκηνή με τον Γραμματέα του Υπουργικού Συμβουλίου, και στενό συνεργάτη του πρωθυπουργού, Τάκη Μπαλτάκο να συνομιλεί με τον βουλευτή της Χρυσής Αυγής Ηλία Κασιδιάρη και να «παραδέχεται» πως υπάρχουν πολιτικές σκοπιμότητας και εμπλοκή της κυβέρνησης στη Δικαιοσύνη με σκοπό να προσαχθούν, να φυλακισθούν και να καταδικαστούν τα στελέχη της Χρυσής Αυγής, θέτει πενήντα χρόνια μετά την αποδιδόμενη ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή και πάλι επιτακτικά το ερώτημα «ποιος κυβερνά αυτό τον τόπο».

Και αυτό γιατί ο Τάκης Μπαλτάκος δεν είναι τυχαίο πρόσωπο ούτε κρίνεται από τις προσωπικές του απόψεις. Κρίνεται από τον θεσμό που εκπροσωπεί ως γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου ο άμεσος συνεργάτης του πρωθυπουργού, ο συντονιστής όλων των Υπουργών. Και φυσικά οι απόψεις του κ. Μπαλτάκου είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό. Τίθεται πλέον το ερώτημα: Σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής με προγράμματα λιτότητας μπορεί η δημοκρατία να συντηρηθεί και να επεκταθεί; Ή αναγκαστικά πηγαίνουμε σε ένα πιο «αυταρχικό» κυβερνητικό μοντέλο όπου οι θεσμοί υπολειτουργούν στην καλύτερη περίπτωση ή απλά προσαρμόζονται στις «ανάγκαιότητες» της οικονομικής πολιτικής; Και τι γίνεται με τα δικαιώματα των πολιτών όπως για παράδειγμα το δικαίωμα της διαδήλωσης όταν απαγορεύεται κατά την επίσκεψη της κας Μέρκελ στην Ελλάδα; Τελικά είναι η δημοκρατία που μπορεί να σταματήσει τις αόρατες και πανίσχυρες αγορές ή είναι οι αγορές που σταδιακά εξασθενούν τη δημοκρατία;

Ο Χρύσανθος Τάσσης διδάσκει Πολιτική Κοινωνιολογία στο Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Πολιτική LIFE