Η υπόθεση του θαλάσσιου drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα περνά πλέον σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς η Ελλάδα ετοιμάζεται να προχωρήσει σε διάβημα προς την Ουκρανία, μετά το πόρισμα των ειδικών που δείχνει ουκρανική κατασκευή και προέλευση.

Το θέμα έχει ήδη φτάσει στο Μέγαρο Μαξίμου και στο υπουργείο Εξωτερικών, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε την Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας, στο περιθώριο του Άτυπου Συμβουλίου Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στη Λεμεσό.

Ο Έλληνας υπουργός είχε επίσης συνομιλία με τον Ουκρανό ομόλογό του, Αντρίι Σιμπίχα, γεγονός που δείχνει ότι η Αθήνα δεν σκοπεύει να αφήσει την υπόθεση σε επίπεδο τεχνικής διαπίστωσης. Αντιθέτως, ζητά σαφή εικόνα για το πώς ένα ουκρανικής προέλευσης θαλάσσιο drone βρέθηκε σε ελληνική περιοχή.

Το ζήτημα είναι ευαίσθητο. Η Ελλάδα έχει σταθερή θέση υπέρ της Ουκρανίας μετά τη ρωσική εισβολή, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να αγνοήσει ένα περιστατικό που αφορά την εθνική της ασφάλεια. Η στήριξη προς το Κίεβο δεν αναιρεί την υποχρέωση της Αθήνας να προστατεύει τον χώρο της, τις υποδομές της και την ασφάλεια των πολιτών της.

Ακριβώς γι’ αυτό το ελληνικό διάβημα έχει πολιτικό βάρος. Δεν αποτελεί ρήξη με την Ουκρανία, αλλά απαίτηση εξηγήσεων. Η Αθήνα οφείλει να γνωρίζει αν πρόκειται για απώλεια ελέγχου, τεχνικό περιστατικό, επιχειρησιακή αστοχία ή κάτι που συνδέεται με ευρύτερες κινήσεις στον θαλάσσιο χώρο.

Την πορεία των ενεργειών είχε προαναγγείλει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης. Όπως ανέφερε, τα συμπεράσματα του πορίσματος έχουν διαβιβαστεί τόσο στο γραφείο του πρωθυπουργού όσο και στο υπουργείο Εξωτερικών και οι αρμόδιοι θα πράξουν τα δέοντα. Το μόνο που μπορούσε να ειπωθεί με ασφάλεια, πρόσθεσε, είναι ότι πρόκειται για αντικείμενο ουκρανικής κατασκευής και προέλευσης.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή έρχεται σε περίοδο πολλαπλών κρίσεων, με πολεμικές συγκρούσεις, υβριδικές απειλές, θαλάσσια drones και μη επανδρωμένα μέσα να αλλάζουν τους όρους ασφαλείας. Τα θαλάσσια drones δεν είναι πλέον θεωρητικό εργαλείο. Χρησιμοποιούνται σε πραγματικά πεδία επιχειρήσεων και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά ζητήματα εάν βρεθούν ανεξέλεγκτα κοντά σε πολιτικές ή κρίσιμες υποδομές.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στη Λεμεσό, συνέδεσε το ζήτημα με την ανάγκη καθολικής τήρησης του Διεθνούς Δικαίου. Τόνισε ότι καμία απόπειρα σε βάρος πολιτικών υποδομών και καμία απόπειρα σε βάρος αμάχων δεν μπορεί να γίνει ανεκτή.

Η αναφορά αυτή δεν ήταν τυχαία. Σε μια εποχή όπου η γραμμή ανάμεσα σε στρατιωτικά μέσα, υβριδικές απειλές και πολιτικές υποδομές γίνεται όλο και πιο λεπτή, η Ελλάδα επιχειρεί να θέσει το ζήτημα σε πλαίσιο αρχών: σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου, προστασία αμάχων, αποτροπή κινδύνων και αποφυγή ανεξέλεγκτης διάχυσης πολεμικής τεχνολογίας.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός Εξωτερικών μίλησε για την ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως είπε, αυτή σημαίνει ανταγωνιστικότητα με συνοχή και σύγκλιση, ενεργειακή και αμυντική ανθεκτικότητα, αλλά και αλληλεγγύη μεταξύ όλων των κρατών-μελών.

Η συζήτηση στη Λεμεσό είχε ευρύτερη ατζέντα, με συμμετοχή και υπουργών Εξωτερικών κρίσιμων χωρών όπως η Σαουδική Αραβία και η Ινδία. Ωστόσο, για την Αθήνα, η υπόθεση της Λευκάδας αποτελεί ξεχωριστό ζήτημα, διότι αφορά άμεσα την ελληνική επικράτεια και τη θαλάσσια ασφάλεια.

Η Ελλάδα κινείται προσεκτικά αλλά καθαρά. Δεν μετατρέπει το θέμα σε δημόσια κρίση με το Κίεβο, όμως ούτε το υποβαθμίζει. Το διάβημα προς την ουκρανική κυβέρνηση θα ζητήσει τις αναγκαίες εξηγήσεις και θα καταγράψει επισήμως την ελληνική θέση.

Το μήνυμα είναι σαφές: η Αθήνα στηρίζει την Ουκρανία απέναντι στη ρωσική εισβολή, αλλά δεν μπορεί να παραβλέψει περιστατικά που αγγίζουν την εθνική ασφάλεια και την προστασία πολιτικών υποδομών. Σε τέτοια θέματα δεν υπάρχουν αυτόματες ανοχές. Υπάρχουν κανόνες, ευθύνες και διπλωματικές απαντήσεις.