Τι μαθαίνει ένα παιδί όταν χάνει; Η ανάλυση ενός εργοθεραπευτή

Ένα παιδί επιστρέφει από τον αγώνα στενοχωρημένο. Έχασε, έκανε λάθος ή έμεινε στον πάγκο. Η πρώτη παρόρμηση του γονιού είναι να το παρηγορήσει, ίσως και να βρει κάποιον άλλον να κατηγορήσει. Ο εργοθεραπευτής Νεκτάριος Γουναρίδης προτείνει να δούμε αυτή τη στιγμή και ως ευκαιρία μάθησης: πώς θα διαχειριστεί το παιδί την απογοήτευση, πώς θα σταθεί απέναντι στους συμπαίκτες του και αν θα θελήσει να προσπαθήσει ξανά.

Σε άρθρο του στο προσωπικό του blog Sensory Talks n’ Tips, με αφορμή διάλεξη που παρακολούθησε κατά τις διδακτορικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Roehampton, ο Γουναρίδης παρουσιάζει τέσσερις όρους: IQ, για τις γνωστικές ικανότητες, EQ, για τη διαχείριση των συναισθημάτων, SQ, για τις κοινωνικές σχέσεις, και AQ, για την αντιμετώπιση των δυσκολιών. Τους χρησιμοποιεί ως έναν τρόπο να σκεφτούμε την ανάπτυξη ενός παιδιού πέρα από βαθμούς και εξετάσεις.

Στον αθλητισμό, αυτή η σκέψη αποκτά άμεσο νόημα. Ένας νεαρός αθλητής χρειάζεται να μαθαίνει και να καταλαβαίνει οδηγίες. Χρειάζεται όμως επίσης να αντέχει μια κακή εμφάνιση, να συνεργάζεται με παιδιά που έχουν διαφορετικό χαρακτήρα και να επιστρέφει στην προπόνηση μετά από μια αποτυχία. Κανένα από αυτά δεν αποτυπώνεται στον πίνακα του σκορ.

Ο Γουναρίδης, πατέρας πέντε παιδιών ο ίδιος, δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ανθεκτικότητα: στην ικανότητα να αντιμετωπίζουμε μια δυσκολία και να συνεχίζουμε. Η επισήμανση δεν σημαίνει ότι ένα παιδί πρέπει να κρύβει τη στενοχώρια του ή να τα καταφέρνει πάντα μόνο του. Η ψυχολογική ανθεκτικότητα συνδέεται και με τη στήριξη που έχει από τους ανθρώπους γύρω του· είναι κάτι που μπορεί να καλλιεργηθεί.

Το μήνυμα προς τους γονείς είναι πρακτικό. Αφήστε χώρο στο παιδί να παίξει, να χάσει, να συνεργαστεί, να αναλάβει μια ευθύνη και να δοκιμάσει ξανά. Ο εργοθεραπευτής τοποθετεί τον αθλητισμό δίπλα στην τέχνη και στη συμμετοχή στην καθημερινή ζωή ως μέρος της ανάπτυξης, όχι ως ακόμη μία δοκιμασία στην οποία το παιδί οφείλει να αριστεύσει.

Η νίκη θα του δώσει χαρά. Μια ήττα, με την κατάλληλη στήριξη, μπορεί να του μάθει κάτι που θα χρειαστεί πολύ αργότερα, έξω από το γήπεδο.