Μια ανακάλυψη παγκόσμιας εμβέλειας ήρθε στο φως από την ισπανοαιγυπτιακή αποστολή στην αρχαία Οξύρρυγχο (σημερινή Αλ Μπαχνάσα), περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου. Οι ερευνητές της Universitat de Barcelona και του Institut del Pròxim Orient Antic, ανασκάπτοντας ένα εκτεταμένο νεκροταφείο της ρωμαϊκής περιόδου, εντόπισαν ένα εύρημα που επανακαθορίζει τα όρια της ελληνορωμαϊκής αρχαιολογίας: μια μούμια η οποία έφερε στο εσωτερικό της έναν πάπυρο με στίχους από τη Β’ Ραψωδία της Ιλιάδας.

Η ανασκαφή επικεντρώθηκε στον «Τάφο 65», έναν υπόγειο θάλαμο που, παρά τη σύλησή του κατά την αρχαιότητα, προσέφερε σπάνια ευρήματα. Οι αρχαιολόγοι έμειναν έκπληκτοι από τη διατήρηση των χρωμάτων και των γεωμετρικών μοτίβων στα περιτυλίγματα των μουμιών. Δίπλα τους, ξύλινες σαρκοφάγοι, λεπτά φύλλα χρυσού και χάλκινα αντικείμενα μαρτυρούν τον πλούτο των τελετουργικών πρακτικών.

Ωστόσο, το επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος είναι ο πάπυρος. Το κείμενο περιλαμβάνει τον «Κατάλογο των Νεών», το απόσπασμα εκείνο όπου ο Όμηρος απαριθμεί τις ελληνικές δυνάμεις που έπλευσαν προς την Τροία. Η Οξύρρυγχος ήταν ανέκαθεν γνωστή ως η «πόλη των παπύρων», όμως η εύρεση λογοτεχνικού κειμένου εντός της ταφικής προετοιμασίας μιας μούμιας υποδηλώνει μια βαθιά, σχεδόν οργανική σχέση της αιγυπτιακής ελίτ με την ελληνική παιδεία.

Οι επικεφαλής της αποστολής επισημαίνουν ότι η χρήση της Ιλιάδας σε αυτό το πλαίσιο ίσως δεν ήταν τυχαία. Το έπος της Τροίας, γεμάτο με το ηρωικό ιδεώδες της μετάβασης από τη ζωή στον θάνατο, ίσως λειτουργούσε ως ένας συμβολικός «οδηγός» για το ταξίδι προς τον άλλο κόσμο. Το εύρημα αυτό προσθέτει μια νέα ψηφίδα στο μωσαϊκό της ελληνοαιγυπτιακής ώσμωσης, αποδεικνύοντας ότι ο ελληνικός κόσμος και η αιγυπτιακή παράδοση είχαν γίνει, κατά τη ρωμαϊκή εποχή, ένα αδιάσπαστο πολιτισμικό σύνολο.