Ένα σκληρό γεωπολιτικό μήνυμα για την ασφάλεια της Ευρώπης και ειδικά της νοτιοανατολικής πτέρυγας στέλνει ο αναλυτής Σάι Γκαλ σε αποκλειστικό άρθρο του στο Geopolitico, επισημαίνοντας ότι η ήπειρος κινδυνεύει να αιφνιδιαστεί από μια νέα μορφή πολέμου, όπου drones, βαλλιστικοί πύραυλοι και επιθέσεις κορεσμού αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η βασική του προειδοποίηση συνοψίζεται σε μια φράση: «Οι πύραυλοι ταξιδεύουν ταχύτερα από την πολιτική».
Το χτύπημα στο Ακρωτήρι και το τέλος των ψευδαισθήσεων
Η ανάλυση ξεκινά από ένα γεγονός που, σύμφωνα με τον Γκαλ, αλλάζει το πλαίσιο ασφαλείας στην περιοχή. Στις 2 Μαρτίου 2026 ένα drone τύπου Shahed που εκτοξεύθηκε από τη Hezbollah από τον Lebanon έπληξε τη βρετανική βάση RAF Akrotiri στην Cyprus.
Με αυτό το περιστατικό, όπως σημειώνει, μια θεωρητική απειλή έγινε επιχειρησιακή πραγματικότητα.
Η Ευρώπη, υποστηρίζει, συνεχίζει να αντιμετωπίζει τις απειλές αποσπασματικά — ως ρωσικές, ιρανικές ή απίθανες. Στην πραγματικότητα όμως οι σύγχρονες απειλές αποτελούν ένα ενιαίο φάσμα: βαλλιστικοί πύραυλοι, cruise, drones και επιθέσεις κορεσμού.
Ο πόλεμος του κορεσμού
Η εμπειρία του πολέμου στην Ukraine δείχνει ότι η Ρωσία έχει ήδη βιομηχανοποιήσει αυτό το μοντέλο.
Η παραγωγή UAV ξεπέρασε τα 1,5 εκατομμύρια το 2024, ενώ ο στόχος για το 2025 φτάνει τα δύο εκατομμύρια drones τύπου FPV. Ταυτόχρονα, δεκάδες χιλιάδες κατευθυνόμενες βόμβες glide επιτρέπουν μαζικές επιθέσεις χαμηλού κόστους.
Η λογική είναι απλή: κορεσμός της άμυνας με φθηνά μέσα που αναγκάζουν τον αντίπαλο να ξοδεύει πανάκριβους αναχαιτιστές.
Η αμερικανική ασπίδα του ΝΑΤΟ
Η αεράμυνα της Ευρώπης βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο NATO και σε αμερικανικά συστήματα. Η αρχιτεκτονική αντιπυραυλικής άμυνας διοικείται από το Ramstein και περιλαμβάνει:
-
αντιτορπιλικά Aegis στη Ρότα της Spain
-
το ραντάρ Kürecik στην Turkey
-
συστήματα Aegis Ashore σε Romania και Poland
Ωστόσο, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται κυρίως από συστήματα Patriot και από περιορισμένα αποθέματα αναχαιτιστών.
Η απειλή από το Ιράν
Ο Γκαλ τονίζει ότι το Iran διαθέτει ήδη το μεγαλύτερο πυραυλικό οπλοστάσιο στη Μέση Ανατολή, με συστήματα όπως:
-
Sejil
-
Ghadr
-
Emad
-
Khorramshahr
καθώς και πυραύλους cruise με εμβέλεια έως 3.000 χιλιομέτρων.
Η Τεχεράνη απέδειξε την επιχειρησιακή της δυνατότητα το 2024 με μαζική επίθεση drones και πυραύλων κατά του Israel, αλλά και το 2025 με πλήγματα στη βάση Al Udeid στο Qatar.
Το μάθημα του Κόλπου
Η πρόσφατη κρίση στον Περσικό Κόλπο έδειξε πώς λειτουργεί ο πόλεμος κορεσμού.
Τα United Arab Emirates εντόπισαν σχεδόν 1.000 UAV και εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους μέσα σε λίγες ώρες. Αντίστοιχες επιθέσεις καταγράφηκαν στο Kuwait, το Bahrain και το Qatar.
Η εμπειρία θυμίζει τις επιθέσεις του 2019 στις εγκαταστάσεις πετρελαίου της Saudi Arabia, όταν μόλις 25 drones και πύραυλοι μείωσαν προσωρινά την παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου κατά 6%.
Το Αιγαίο και η Κύπρος στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τον Γκαλ, το ίδιο μοντέλο θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ένα περιορισμένο πλήγμα «standoff» — δηλαδή από μεγάλη απόσταση — θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εξαναγκασμό και όχι για κατάκτηση.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η στρατιωτική εξέλιξη της Τουρκία, η οποία διαθέτει πυραύλους όπως ο Bora και ο Tayfun, αλλά και drones της Baykar όπως το Akinci και το Kizilelma.
Οι ελληνοτουρκικές διαφορές σε θαλάσσιες ζώνες, εναέριο χώρο και ενεργειακές υποδομές δημιουργούν πιθανά σενάρια κρίσης στο Aegean Sea ή γύρω από την Cyprus.
Η Ευρώπη δεν είναι έτοιμη
Η μεγαλύτερη αδυναμία της Ευρώπης, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι τριπλή:
-
Έλλειψη επαρκών αποθεμάτων αναχαιτιστών
-
Υψηλό κόστος αναχαίτισης drones
-
Απουσία ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής έγκαιρης προειδοποίησης στη νοτιοανατολική πτέρυγα
Παράλληλα, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν διαθέτουν επαρκή καταφύγια ή δομές πολιτικής άμυνας, σε αντίθεση με χώρες όπως η Finland και η Sweden.
Η προειδοποίηση
Το βασικό συμπέρασμα του Γκαλ είναι σαφές: η Ευρώπη πρέπει να δημιουργήσει δικό της επίπεδο επιχειρησιακής προειδοποίησης και άμυνας, παράλληλα με το ΝΑΤΟ.
Η εμπειρία της Cyprus, των χωρών του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής δείχνει ότι οι θεωρητικές απειλές μετατρέπονται πολύ γρήγορα σε πραγματικές.
«Ο σχεδιασμός για το ενδεχόμενο ενός τουρκικού πλήγματος αποτελεί στρατηγική σύνεση και όχι πρόκληση», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Και καταλήγει με μια φράση που συνοψίζει όλη την ανάλυση:
«Καμία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, λιμάνι ή αεροπορική βάση δεν πρέπει να εξαρτάται από την ελπίδα. Η προετοιμασία πρέπει να προηγείται».